Miyopi 18 Yaşından Sonra da İlerleyebilir

Miyopinin yalnızca çocukluk ve ergenlik döneminde ilerlediği, yetişkinliğe geçildiğinde ise tamamen durduğu düşünülüyor. Ancak güncel araştırmalar, özellikle 18–25 yaş arasındaki genç yetişkinlerde göz numarasının artmaya ve göz ekseninin uzamaya devam edebildiğini gösteriyor.

Miyopi çoğunlukla çocukluk döneminde başlıyor ve ilerleme hızı yaşla birlikte yavaşlıyor. Bu nedenle 18 yaş, uzun yıllardır miyopinin büyük ölçüde durduğu bir sınır gibi kabul ediliyor.

Fakat bilimsel veriler, miyopinin herkes için aynı yaşta sabitlenmediğini ortaya koyuyor. Bazı kişilerde göz numarası üniversite yıllarında ve hatta daha ileri yaşlarda değişmeye devam edebiliyor.

Özellikle yüksek miyopisi bulunan, yoğun yakın çalışma yapan veya göz ekseni uzun olan genç yetişkinlerde ilerleme ihtimali daha fazla olabiliyor.

Yüksek miyopların yüzde 18,6’sında ilerleme görüldü

Çin’de 18–25 yaş arasındaki yüksek miyop bireyler üzerinde gerçekleştirilen güncel bir araştırmada, incelenen gözlerin yüzde 18,6’sında yılda en az 0,50 diyoptrilik miyopi ilerlemesi tespit edildi.

Araştırmadaki dikkat çekici sonuçlardan biri de göz eksenindeki değişim oldu. Katılımcıların yüzde 40’ında gözün ön ve arka bölümü arasındaki mesafeyi ifade eden aksiyel uzunlukta belirgin artış gözlendi.

Miyopi ilerlemesinde yalnızca gözlük numarasının değişmesi değil, göz ekseninin uzaması da önem taşıyor. Çünkü gözün normalden daha fazla uzaması, ilerleyen yıllarda miyopiye bağlı bazı retina ve görme sorunlarının ortaya çıkma riskini artırabiliyor.

Araştırmacılar, ilerleme hızının yaş arttıkça azaldığını ancak 18 yaşından sonra tamamen ortadan kalkmadığını belirtiyor.

Avrupa verileri de ilerlemenin devam edebildiğini gösteriyor

İrlanda’daki 40 optometri merkezinden alınan anonim hasta kayıtlarıyla gerçekleştirilen başka bir araştırmada, 18–39 yaş arasındaki 18 binden fazla yetişkinin göz numarasındaki değişimler incelendi.

Sonuçlara göre miyop yetişkinlerin yüzde 10,7’sinde yılda 0,25 diyoptriden fazla ilerleme görüldü. Bu oran, araştırmadaki en genç yaş grubunda yüzde 19,9’a yükseldi.

İlerleme oranının yaşla birlikte azalması, yetişkinlik dönemindeki miyopi değişimlerinin özellikle 18–25 yaş arasında daha yakından takip edilmesi gerektiğini gösteriyor.

Yüksek miyopisi bulunan bazı yetişkinlerde ise yılda 0,50 diyoptriden fazla hızlı ilerlemenin devam edebildiği belirlendi.

Bu sonuçlar, “18 yaşına gelindiğinde göz numarası artık değişmez” düşüncesinin herkes için geçerli olmadığını ortaya koyuyor.

Gözlük numarasının artması ne anlama geliyor?

Miyopide görüntü retinanın üzerine değil, önüne odaklanıyor. Bunun en önemli nedenlerinden biri göz ekseninin normalden uzun olmasıdır.

Bağışıklık Sistemi Gözleri de Hedef Alabiliyor

İçeriği Görüntüle

Çocukluk dönemindeki miyopi ilerlemesi genellikle gözün büyümeye ve uzamaya devam etmesiyle ilişkilendiriliyor. Araştırmalar, genç yetişkinlerde görülen ilerlemenin de çoğunlukla aksiyel uzamayla birlikte gerçekleştiğini gösteriyor.

Ancak yetişkinlikte gözlük numarasının değişmesi her zaman gözün uzamasından kaynaklanmayabilir.

Keratokonus gibi korneanın yapısını etkileyen hastalıklar, göz merceğinde meydana gelen değişimler, katarakt gelişimi, kan şekeri dalgalanmaları veya ölçüm koşulları da miyopik yönde reçete değişikliğine neden olabilir.

Bu nedenle yetişkin bir kişinin göz numarasının kısa sürede veya sürekli artması yalnızca daha güçlü bir gözlük camı verilerek geçiştirilmemelidir. Değişimin nedeni kapsamlı göz muayenesiyle değerlendirilmelidir.

Yoğun yakın çalışma etkili olabilir mi?

Yetişkinlerde miyopi ilerlemesi özellikle üniversite öğrencileri, sağlık çalışanları ve uzun süre yoğun yakın çalışma gerektiren meslek gruplarında araştırılıyor.

Bilgisayar, telefon, kitap ve diğer yakın çalışma faaliyetleriyle geçirilen sürenin artması; açık havada geçirilen zamanın ise azalması, miyopi gelişimi ve ilerlemesiyle ilişkilendirilen çevresel faktörler arasında bulunuyor.

Bu ilişki, yakın çalışmanın tek başına miyopiye neden olduğu anlamına gelmiyor. Genetik yatkınlık, mevcut miyopi düzeyi, göz ekseni uzunluğu, yaş ve günlük yaşam alışkanlıkları birlikte etkili olabiliyor.

Araştırmalarda yüksek miyopi, uzun aksiyel uzunluk, ailede miyopi bulunması ve yoğun eğitim döneminde olmak yetişkinlerdeki ilerleme açısından öne çıkan risk faktörleri arasında gösteriliyor.

Açık havada geçirilen zaman önemini koruyor

Çocuklarda açık havada daha fazla zaman geçirilmesinin miyopi gelişme riskini azaltabileceğine ilişkin güçlü bilimsel veriler bulunuyor. Genç yetişkinlerdeki araştırmalar da açık havada geçirilen zaman ile daha düşük miyopi ilerlemesi arasında ilişki olabileceğini gösteriyor.

Özellikle eğitim veya iş nedeniyle günün büyük bölümünü kapalı ortamda ve ekran karşısında geçiren kişilerin düzenli olarak dışarı çıkması, uzak mesafelere bakması ve uzun süre kesintisiz yakın çalışmadan kaçınması yararlı olabilir.

Bununla birlikte açık havada zaman geçirmek, mevcut miyopiyi ortadan kaldıran veya ilerlemeyi kesin olarak durduran bir tedavi değildir. Bu alışkanlık, genel göz sağlığını destekleyen yaşam tarzı önlemlerinden biri olarak değerlendirilmelidir.

Çocuklarda kullanılan yöntemler yetişkinlerde de etkili mi?

Çocuklarda miyopi ilerlemesini yavaşlatmaya yönelik özel tasarımlı gözlük camları, çift odaklı veya çok odaklı kontak lensler, ortokeratoloji ve düşük doz atropin gibi farklı yöntemler kullanılabiliyor.

Ancak bu yöntemlerin yetişkinlerdeki etkinliğine ilişkin bilimsel kanıtlar, çocuklardaki kadar güçlü değil.

Yetişkinlerde miyopi genellikle daha yavaş ilerlediği için uygulanan yöntemin etkisini ölçmek daha uzun süreli ve geniş katılımlı araştırmalar gerektiriyor. Ayrıca miyopinin kendiliğinden hangi yaşta sabitleneceği kişiden kişiye değişebildiğinden, görülen durmanın uygulanan yöntemden mi yoksa doğal süreçten mi kaynaklandığını belirlemek zorlaşabiliyor.

Uluslararası Miyopi Enstitüsü de çocuklarda etkinliği gösterilen yöntemlerin yetişkinler açısından seçenek oluşturabileceğini, ancak bu yaş grubundaki etkinliklerinin kesin biçimde öngörülemediğini belirtiyor.

Bu nedenle çocuklarda kullanılan bir miyopi kontrol yönteminin yetişkinlere doğrudan uygulanması yerine; kişinin yaşı, göz numarasındaki değişim, aksiyel uzunluğu, kornea yapısı, yaşam biçimi ve göz sağlığı birlikte değerlendirilmelidir.

Yeni gözlük kullanmak ilerlemeyi durdurur mu?

Güncel gözlük veya kontak lens reçetesi, kişinin daha net görmesini sağlar. Ancak standart bir gözlük camının numarayı düzeltmesi, miyopinin ilerlemesini otomatik olarak durdurduğu anlamına gelmez.

Benzer şekilde gözlüğü daha az kullanmak ya da gerektiğinden düşük numaralı cam tercih etmek de miyopiyi durdurmaz. Uygun olmayan düzeltme, bulanık görmeye ve günlük yaşamda görsel zorluklara neden olabilir.

Önemli olan yalnızca reçeteyi yenilemek değil, numaranın neden değiştiğinin ve göz ekseninde uzama bulunup bulunmadığının değerlendirilmesidir.

Lazer ameliyatı gözün uzamasını engellemiyor

Miyopinin lazerle düzeltilmesi, korneanın kırma gücünü değiştirerek gözlüksüz görmeyi iyileştirebilir. Ancak bu işlem gözün aksiyel uzunluğunu kısaltmaz ve ilerleyen dönemde oluşabilecek göz ekseni uzamasını mutlaka durdurmaz.

Özellikle miyopisi henüz sabitlenmemiş genç yetişkinlerde yapılan refraktif cerrahi sonrasında numaranın yeniden ortaya çıkması mümkün olabilir.

Bu nedenle lazer operasyonu düşünen kişilerin yalnızca mevcut göz numarası değil, geçmiş yıllardaki reçete değişimleri ve miyopinin gerçekten sabitlenip sabitlenmediği de değerlendirilmelidir.

Kimler daha yakından takip edilmeli?

Aşağıdaki durumlarda yetişkinlik dönemindeki miyopi değişiminin daha dikkatli değerlendirilmesi gerekiyor:

• Göz numarasının son yıllarda düzenli olarak artması,

• Bir yıl içerisinde belirgin reçete değişikliği yaşanması,

• Yüksek miyopi bulunması,

• Gözler arasında farklı ilerleme görülmesi,

• Ailede yüksek miyopi veya miyopiye bağlı göz hastalığı öyküsü bulunması,

• Yoğun yakın çalışma ve ekran kullanımının günlük yaşamın büyük bölümünü oluşturması,

• Görmenin yeni reçeteyle beklenen düzeye ulaşmaması,

• Işık çakması, uçuşmalar, görme alanında gölge veya ani görme azalması yaşanması.

Özellikle ani görme değişiklikleri, ışık çakmaları, yeni başlayan yoğun uçuşmalar veya görme alanında perde benzeri bir gölge oluşması durumunda gecikmeden göz hekimine başvurulmalıdır.

Yetişkinlerde de düzenli takip gerekiyor

Miyopinin yetişkinlikte ilerlemesi herkeste görülmüyor ve ilerleme hızı genellikle çocukluk dönemine göre daha düşük oluyor. Ancak güncel çalışmalar, genç yetişkinlerin kayda değer bir bölümünde göz numarası ve göz ekseni uzunluğunun değişmeye devam edebildiğini gösteriyor.

Bu nedenle 18 yaş, miyopi takibinin otomatik olarak sona erdirileceği kesin bir sınır olarak görülmemelidir.

Özellikle yüksek miyopisi veya belgelenmiş numara artışı bulunan yetişkinlerde düzenli göz muayenesi, reçete geçmişinin karşılaştırılması ve gerekli görüldüğünde aksiyel uzunluk gibi ölçümlerin değerlendirilmesi önem taşıyor.

Yetişkinlerde miyopi yönetiminin amacı yalnızca bugün daha net görmek değil; uzun vadede göz sağlığını koruyacak değişimleri zamanında fark etmektir.