Katarakt Ameliyatından Sonra Görme Yeniden Bulanıklaşırsa Katarakt Tekrar mı Olur?
Katarakt ameliyatından aylar veya yıllar sonra görmenin yeniden bulanıklaşması, hastalarda “Kataraktım tekrar mı oldu?” endişesi yaratabiliyor. Ancak ameliyatla çıkarılan doğal mercekte katarakt yeniden oluşmuyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Hüseyin Dundar, bulanıklığın olası nedenlerinden biri olan arka kapsül kesifleşmesini ve tedavisini anlattı.
Katarakt, gözün doğal merceğinin saydamlığını kaybetmesiyle ortaya çıkıyor. Ameliyatta bu mercek çıkarılıyor ve yerine yapay bir göz içi merceği yerleştiriliyor. Dolayısıyla ameliyatla alınan mercekte yeniden katarakt gelişmesi mümkün değil. Buna rağmen bazı hastalar, ameliyattan bir süre sonra görmelerinin tekrar azaldığını fark edebiliyor.
Op. Dr. Hüseyin Dundar, “Katarakt ameliyatından aylar veya yıllar sonra bazı hastalarımız görmelerinin yeniden bulanıklaştığını ifade edebiliyor. Bu durum kataraktın tekrar ettiği anlamına gelmez. Sık karşılaştığımız nedenlerden biri, yapay göz içi merceğinin arkasında bulunan kapsülün zaman içerisinde saydamlığını kaybetmesidir” dedi.
“İkincil katarakt” denilen durum nedir?
Katarakt ameliyatında doğal mercek çıkarılırken onu çevreleyen kapsülün bir bölümü korunuyor. Bu kapsül, göze yerleştirilen yapay merceğin uygun konumda durmasına yardımcı oluyor. Ameliyat sonrasında kapsülün arka bölümünde meydana gelen değişiklikler, zamanla bu bölgenin bulanıklaşmasına yol açabiliyor. Arka kapsül kesifleşmesi adı verilen bu durum, halk arasında “ikincil katarakt” olarak biliniyor.
Ancak bu adlandırma yanıltıcı olabiliyor: Ortaya çıkan durum yeni bir katarakt değil, yapay merceğin arkasındaki kapsülün saydamlığını kaybetmesi. Kapsül bulanıklaştığında ışığın retina üzerine ulaşması etkilenebiliyor ve görme kalitesi düşebiliyor.
Hangi belirtiler görülebilir?
En belirgin şikâyet, katarakt ameliyatından sonra düzelmiş olan görmenin yeniden bulanıklaşması. Hastalar bunu buğulu ya da buzlu bir camın arkasından bakmak şeklinde tarif edebiliyor. Kontrastın azalması, gece ışıklarında parlama ve ışıkların etrafında saçılma da görülebiliyor.
Dundar, şikâyetlerin katarakt belirtilerine benzeyebildiğini belirterek, “Arka kapsül saydamlığını kaybettiğinde ışığın gözün arka bölümüne ulaşması etkilenebilir. Hastalar bunu çoğu zaman buğulu veya buzlu bir camın arkasından bakıyormuş gibi tarif eder” ifadelerini kullandı.
Her bulanık görme arka kapsül kesifleşmesi değildir
Katarakt ameliyatı geçirmiş bir kişinin görmesi yeniden azaldığında, nedenin doğrudan arka kapsül kesifleşmesi olduğunu varsaymak doğru değil. Kornea sorunları, retina ve sarı nokta hastalıkları, göz içi basıncıyla ilişkili hastalıklar, optik sinir sorunları veya göz numarasındaki değişiklikler de görmeyi etkileyebilir.
Bu nedenle tedaviye karar verilmeden önce göz muayenesi yapılması ve bulanıklığın nedeninin belirlenmesi gerekiyor. Dundar, “Burada en önemli nokta, görme kaybının nedenini doğru şekilde belirlemek ve hastaya uygun tedaviyi planlamaktır” dedi.
YAG lazerle nasıl tedavi edilir?
Muayenede görme azalmasının arka kapsül kesifleşmesinden kaynaklandığı belirlenirse, uygun hastalarda Nd lazer kapsülotomi uygulanabiliyor. İşlem sırasında bulanıklaşan kapsülün orta bölümünde lazerle küçük bir açıklık oluşturuluyor. Böylece ışığın gözün arka bölümüne ulaşması amaçlanıyor.
YAG lazer kapsülotomi, katarakt ameliyatının tekrarı değil. Cerrahi kesi gerektirmeyen işlem genellikle kısa sürede tamamlanıyor ve hastanede yatış gerektirmiyor. Hastanın durumuna göre işlem sonrasında göz içi basıncı ve gözün diğer yapıları kontrol edilebiliyor.
Dundar, uygun hastalarda görme kalitesinde belirgin iyileşme elde edilebildiğini, ancak ulaşılabilecek görme düzeyinin yalnızca kapsüle bağlı olmadığını vurguladı: “Retina, kornea, optik sinir ve gözün diğer yapılarının sağlığı” da sonucu etkiliyor.
Hangi durumda muayene geciktirilmemeli?
Katarakt ameliyatından sonra görme yeniden bulanıklaşırsa, nedenini öğrenmek için göz hekimine başvurulmalı. Ani görme kaybı, yeni başlayan veya belirgin şekilde artan uçuşmalar, ışık çakmaları, görme alanında perde ya da gölge hissi, şiddetli göz ağrısı veya belirgin kızarıklık ortaya çıktığında ise muayene geciktirilmemeli.
Katarakt ameliyatı sonrasında yeniden bulanık görme, kataraktın tekrar ettiği anlamına gelmez. Doğru tedavi için önce bulanıklığın nedeninin belirlenmesi gerekir.
