Görme alanınızda gezen siyah noktalar, iplikçikler veya gölgeler her zaman tehlikeli olmayabilir; ancak bazı belirtiler acil göz muayenesi gerektirir.
Gözünüzün önünde küçük siyah noktalar, ipliksi şekiller, örümcek ağına benzeyen gölgeler ya da hareket eden lekeler mi görüyorsunuz? Halk arasında “gözde uçuşan cisimler” olarak bilinen bu durum, özellikle parlak bir gökyüzüne, beyaz duvara ya da bilgisayar ekranına bakarken daha belirgin hale gelebilir.
Çoğu zaman yaşa bağlı ve zararsız bir durum olsa da, bazı durumlarda retina yırtığı veya retina dekolmanı gibi ciddi göz hastalıklarının erken habercisi olabilir. Bu nedenle uçuşan cisimleri tamamen önemsiz görmek doğru değildir.
Gözde uçuşan cisimler nedir?
Gözün içini dolduran vitreus adı verilen jel kıvamındaki yapı zamanla değişime uğrayabilir. Bu jel yapı içinde oluşan küçük yoğunlaşmalar, lif parçacıkları veya hücre kümeleri retinaya gölge düşürür. Kişi bu gölgeleri siyah nokta, iplik, halka, leke veya hareket eden küçük cisimler şeklinde algılar.
Uçuşan cisimler genellikle göz hareket ettikçe yer değiştirir. Kişi doğrudan onlara bakmaya çalıştığında ise çoğu zaman görüş alanından kayar gibi olur.
Yaşla birlikte daha sık görülebilir
İlerleyen yaşla birlikte vitreus jelinin yapısı değişir ve gözün arka bölümünden ayrılabilir. Bu durum “arka vitreus dekolmanı” olarak adlandırılır ve yaşla birlikte sık görülen bir tablodur.
Bu süreçte uçuşan cisimler ve zaman zaman ışık çakmaları görülebilir. Çoğu vakada ciddi bir sorun oluşmaz; ancak vitreusun retinayı çekmesi durumunda retina yırtığı veya retina dekolmanı gelişebilir.
Hangi belirtiler acil kabul edilmelidir?
Gözde uçuşan cisimler uzun süredir varsa ve belirgin bir değişiklik göstermiyorsa çoğu zaman ciddi bir tablo olmayabilir. Ancak aşağıdaki belirtiler varsa zaman kaybetmeden göz hekimine başvurulmalıdır:
-
Uçuşan cisimlerde ani ve belirgin artış
-
Işık çakmaları
-
Görmede bulanıklık
-
Görüş alanının bir bölümünde karanlık gölge oluşması
-
Gözün önüne perde inmiş gibi hissetme
-
Yan görüşte kayıp veya daralma
Bu belirtiler retina yırtığı veya retina dekolmanı gibi acil müdahale gerektiren durumların işareti olabilir. Erken tanı, kalıcı görme kaybı riskini azaltmak açısından büyük önem taşır.
Evde yapılabilecekler tedavi değildir, destekleyici olabilir
Göz hekimi tarafından yapılan muayenede ciddi bir retina problemi saptanmadıysa, uçuşan cisimlerle baş etmek için bazı destekleyici yaklaşımlar gündeme gelebilir. Ancak bu yöntemlerin hiçbirinin göz muayenesinin yerine geçmediği unutulmamalıdır.
1. Gözleri yavaşça hareket ettirmek geçici rahatlama sağlayabilir
Uçuşan cisim görüş alanının tam ortasına geldiğinde, gözleri yukarı-aşağı veya sağa-sola yavaşça hareket ettirmek bazen cismin görüş merkezinden uzaklaşmasına yardımcı olabilir.
Bu yöntem uçuşan cismin yok olmasını sağlamaz; sadece vitreus içindeki konumunun değişmesiyle kısa süreli görsel rahatlama sağlayabilir.
2. Beslenme desteği konusunda temkinli olunmalı
Bazı yayınlarda ananasın içeriğinde bulunan bromelain enziminin, vitreus içindeki bazı yoğunlaşmalar üzerinde etkili olabileceği öne sürülmektedir. Ancak bu konuda yapılan çalışmalar sınırlıdır ve sonuçlar kesin tedavi önerisi olarak kabul edilmemelidir.
Ananas sağlıklı bir beslenme düzeninin parçası olabilir; fakat uçuşan cisimleri tedavi ettiği düşüncesiyle aşırı tüketilmemelidir. Özellikle düzenli ilaç kullananlar, kan sulandırıcı tedavi alanlar veya mide-bağırsak hassasiyeti olanlar bu tür önerileri uygulamadan önce hekime danışmalıdır.
3. Lutein ve antioksidanlar göz sağlığını destekleyebilir
Lutein, zeaksantin, C vitamini, çinko ve bazı bitkisel antioksidanlar genel göz sağlığı açısından destekleyici rol oynayabilir. Yeşil yapraklı sebzeler, yumurta sarısı, renkli sebze ve meyveler bu açıdan değerli besinler arasında yer alır.
Ancak bu desteklerin uçuşan cisimleri tamamen ortadan kaldırdığı söylenemez. Takviye ürünler kullanılacaksa mutlaka göz hekimi veya ilgili sağlık profesyonelinin görüşü alınmalıdır.
4. Yeşil çay ve antioksidan beslenme destekleyici olabilir
Yeşil çayda bulunan kateşinler gibi antioksidan bileşiklerin, vücuttaki oksidatif stresle mücadelede rol oynayabileceği bilinmektedir. Dengeli beslenme, yeterli sıvı alımı ve antioksidan yönünden zengin gıdalar göz sağlığını destekleyebilir.
Bununla birlikte hiçbir içecek veya besin tek başına uçuşan cisimler için kesin çözüm olarak görülmemelidir.
5. Sürekli kontrol etmeye çalışmak şikâyeti artırabilir
Uçuşan cisimler bazı kişilerde zamanla daha az fark edilir hale gelir. Beyin, bu görüntüleri bir süre sonra filtrelemeye başlayabilir. Buna “nöro-adaptasyon” denir.
Kişinin sürekli beyaz duvara, gökyüzüne veya parlak ekrana bakarak uçuşan cisimleri kontrol etmeye çalışması, farkındalığı ve kaygıyı artırabilir. Ciddi bir göz hastalığı olmadığı göz hekimi tarafından doğrulandıysa, bu görüntülere sürekli odaklanmamak şikâyetin daha az rahatsız edici hale gelmesine yardımcı olabilir.
6. Düzenli göz muayenesi ihmal edilmemeli
Uçuşan cisimler çoğu zaman zararsız olsa da, özellikle ilk kez ortaya çıktığında veya ani şekilde arttığında mutlaka göz hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
Genişletilmiş göz dibi muayenesi ile retina yırtığı, retina dekolmanı, kanama, iltihap veya başka bir göz hastalığı olup olmadığı anlaşılabilir.
Tedavi gerekir mi?
Çoğu uçuşan cisim vakasında özel bir tedavi gerekmez. Zamanla kişi bu görüntülere alışabilir veya uçuşan cisimler görüş merkezinden uzaklaşabilir.
Ancak çok yoğun ve günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyen vakalarda, göz hekimi uygun görürse cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Bu işlemlerin de riskleri bulunduğu için karar mutlaka uzman hekim değerlendirmesiyle verilmelidir.
Sonuç: Uçuşan cisimleri hafife almayın, paniğe de kapılmayın
Gözde uçuşan cisimler sık görülen ve çoğu zaman zararsız bir durumdur. Ancak ani başlayan veya hızla artan uçuşmalar, ışık çakmaları ve perde inmesi hissi acil göz muayenesi gerektirir.
Görme sağlığını korumanın en güvenli yolu, düzenli göz muayenesini ihmal etmemek ve ani değişikliklerde zaman kaybetmeden göz hekimine başvurmaktır.
