Diyabetik Retinopati Nedir?

Diyabetik retinopati, diyabet hastalarında görme kaybına ve körlüğe neden olabilen bir göz rahatsızlığıdır. Gözün arkasındaki ışığa duyarlı doku tabakası olan retinadaki kan damarlarını etkiler.

Diyabet hastasıysanız, yılda en az bir kez kapsamlı bir göz muayenesi yaptırmanız önemlidir. Diyabetik retinopati başlangıçta hiçbir belirti göstermeyebilir, ancak erken teşhis edilmesi görme yetinizi korumak için gerekli adımları atmanıza yardımcı olabilir.

Fiziksel olarak aktif kalarak, sağlıklı beslenerek ve ilaçlarınızı kullanarak diyabetinizi kontrol altında tutmak, görme kaybını önlemenize veya geciktirmenize de yardımcı olabilir.

Diyabetik retinopatinin belirtileri nelerdir?

Diyabetik retinopatinin erken evrelerinde genellikle hiçbir belirti görülmez. Bazı kişilerde görmede değişiklikler fark edilir; örneğin okumada veya uzaktaki nesneleri görmede zorluk yaşanabilir. Bu değişiklikler gelip geçici olabilir.

Hastalığın ilerleyen evrelerinde, retinadaki kan damarları vitreusa (gözünüzü dolduran jel benzeri sıvı) kanamaya başlar. Bu durumda, örümcek ağına benzeyen koyu, yüzen noktalar veya çizgiler görebilirsiniz. Bazen bu noktalar kendiliğinden geçer, ancak hemen tedaviye başlamak önemlidir. Tedavi edilmezse, gözün arkasında yara izleri oluşabilir. Kan damarları tekrar kanamaya başlayabilir veya kanama daha da kötüleşebilir.

Diyabetik retinopati başka hangi sorunlara yol açabilir?

Diyabetik retinopati, diğer ciddi göz rahatsızlıklarına yol açabilir:

• Diyabetik maküler ödem (DME). Zamanla, diyabet hastalarının yaklaşık 15'te 1'inde DME gelişir. DME, retinadaki kan damarlarının makulaya (keskin, merkezi görüş için gerekli olan retinanın bir bölümü) sıvı sızdırması sonucu oluşur. Bu da bulanık görmeye neden olur.
• Neovasküler glokom. Diyabetik retinopati, retinadan anormal kan damarlarının çıkmasına ve gözden sıvının boşalmasını engellemesine neden olabilir. Bu da bir tür glokoma (görme kaybına ve körlüğe neden olabilen bir grup göz hastalığı) yol açar.
• Retina dekolmanı. Diyabetik retinopati, gözünüzün arkasında yara izleri oluşmasına neden olabilir. Bu yara izleri retinayı gözünüzün arkasından çektiğinde, buna traksiyonel retina dekolmanı denir.

Diyabetik retinopati riski altında mıyım?

Tip 1, tip 2 ve gebelik diyabeti (hamilelik sırasında gelişebilen bir diyabet türü) dahil olmak üzere her türlü diyabeti olan herkes diyabetik retinopatiye yakalanabilir.

Diyabetiniz ne kadar uzun sürerse, riskiniz de o kadar artar. Zamanla, diyabetli kişilerin yarısından fazlasında diyabetik retinopati gelişir. İyi haber şu ki, diyabetinizi kontrol altına alarak diyabetik retinopati geliştirme riskinizi azaltabilirsiniz.

Diyabeti olan ve hamile kalan kadınlar veya gebelik diyabeti geliştiren kadınlar, diyabetik retinopatiye yakalanma riski yüksek olan gruptadır. Diyabetiniz varsa ve hamileyseniz, en kısa sürede kapsamlı bir göz muayenesi yaptırın. Hamileliğiniz sırasında ek göz muayenelerine ihtiyacınız olup olmadığını doktorunuza sorun.

Diyabetik retinopatiye ne sebep olur?

Diyabetik retinopati, diyabet nedeniyle yüksek kan şekerinden kaynaklanır. Zamanla, kanınızdaki aşırı şeker miktarı retinanıza zarar verebilir; retina, ışığı algılayan ve gözün arkasındaki bir sinir (optik sinir) aracılığıyla beyninize sinyaller gönderen gözünüzün bir parçasıdır.

Diyabet, vücudun her yerindeki kan damarlarına zarar verir. Gözlerinizdeki hasar, kanınızdaki şekerin retinaya giden küçük kan damarlarında değişikliklere neden olmasıyla başlar. Bu değişiklikler kan akışını zorlaştırarak, sıvı sızıntısına veya kanamaya yol açan tıkanmış kan damarlarına neden olur. Bu tıkanmış kan damarlarını telafi etmek için, gözlerinizde iyi çalışmayan yeni kan damarları oluşur. Bu yeni kan damarları kolayca sızıntı yapabilir veya kanayabilir.

Göz doktorum diyabetik retinopatiyi nasıl kontrol edecek?

Göz doktorları, göz bebeği genişletme muayenesinin bir parçası olarak diyabetik retinopatiyi kontrol edebilirler. Muayene basit ve ağrısızdır; doktorunuz göz bebeğinizi genişletmek için size bazı göz damlaları verecek ve ardından gözlerinizi diyabetik retinopati ve diğer göz problemleri açısından kontrol edecektir.

Diyabet hastasıysanız, düzenli göz muayenesi yaptırmanız çok önemlidir. Diyabetik retinopati gelişirse, erken tedavi hasarı durdurabilir ve körlüğü önleyebilir.

Göz doktorunuz şiddetli diyabetik retinopati veya DME'niz olabileceğini düşünüyorsa, floresein anjiyogram adı verilen bir test yapabilir. Bu test, doktorun retinanızdaki kan damarlarının görüntülerini görmesini sağlar.

Diyabetik retinopatiyi önlemek için ne yapabilirim?

Diyabetinizi kontrol altında tutmak, diyabetik retinopati riskinizi azaltmanın en iyi yoludur. Bu, kan şekeri seviyelerinizi sağlıklı bir aralıkta tutmak anlamına gelir. Bunu düzenli fiziksel aktivite yaparak, sağlıklı beslenerek ve insülin veya diğer diyabet ilaçlarınızla ilgili doktorunuzun talimatlarını dikkatlice takip ederek yapabilirsiniz.

Diyabet tedavi planınızın işe yaradığından emin olmak için A1C testi adı verilen özel bir laboratuvar testine ihtiyacınız olacak. Bu test, son 3 ay içindeki ortalama kan şekeri seviyenizi gösterir. Doktorunuzla birlikte kişisel bir A1C hedefi belirleyebilirsiniz. A1C hedefinize ulaşmak, diyabetik retinopatiyi önlemeye veya yönetmeye yardımcı olabilir.

Yüksek tansiyon veya yüksek kolesterolün diyabetle birlikte görülmesi, diyabetik retinopati riskini artırır. Bu nedenle tansiyonunuzu ve kolesterolünüzü kontrol altında tutmak, görme kaybı riskinizi azaltmanıza da yardımcı olabilir.

Diyabetik retinopati ve diyabetik maküler ödemin tedavisi nedir?

Diyabetik retinopatinin erken evrelerinde, göz doktorunuz muhtemelen sadece gözlerinizin durumunu takip edecektir. Diyabetik retinopatisi olan bazı kişilerin 2 ila 4 ayda bir kapsamlı bir göz muayenesine ihtiyacı olabilir.

İlerleyen aşamalarda, özellikle görmenizde değişiklikler varsa, tedaviye hemen başlamak önemlidir. Tedavi, görmenizdeki hasarı geri döndürmese de, görmenizin daha da kötüleşmesini önleyebilir. Ayrıca diyabetinizi, tansiyonunuzu ve kolesterolünüzü kontrol altında tutmak için de adımlar atmak önemlidir.

Enjeksiyonlar. Anti-VEGF ilaçları adı verilen ilaçlar diyabetik retinopatiyi yavaşlatabilir veya tersine çevirebilir. Kortikosteroidler adı verilen diğer ilaçlar da yardımcı olabilir.

Lazer tedavisi. Göz doktorları, retinadaki şişliği azaltmak için kan damarlarının daralmasını ve sızıntının durmasını sağlamak amacıyla lazer kullanabilirler.

Göz ameliyatı. Eğer retinanızda çok fazla kanama varsa veya gözünüzde çok fazla yara izi varsa, göz doktorunuz vitrektomi adı verilen bir ameliyat türü önerebilir.