EROL HARBİ’DEN OPTİK SEKTÖRÜNE ÇAĞRI
Sevgili meslektaşlarım,
Son dönemde Trendyol ve Hepsiburada.com başta olmak üzere bazı e-ticaret ve ilan platformlarında, gerekli şartları taşımadığı ve Ürün Takip Sistemi (ÜTS) kaydı dahi bulunmadığı değerlendirilen renkli kontak lenslerin satışa sunulduğunu hatta yanında da hiçbir üretim kaydı dahi bulunmayan steril şartlarından çok uzak lens solüsyonları da verildiğini üzülerek görüyoruz.
Kontak lensler, sıradan bir kozmetik ürün veya aksesuar değildir. Doğrudan gözün kornea yüzeyiyle temas eden, yanlış kullanıldığında ciddi sağlık sorunlarına yol açabilecek tıbbi cihazlardır. Bu nedenle kontak lenslerin satışı, diğer tüketim ürünleriyle aynı şekilde değerlendirilemez.
3 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme, kontak lenslerin internet ortamında sınırsız biçimde satışına izin vermemiştir. İnternet üzerinden kontak lens satışı ancak;
* Yetkili bir optisyenlik müessesesi tarafından,
* TİTCK tarafından izin verilen internet sitesi üzerinden,
* Geçerli reçete karşılığında,
* Ürün kayıt ve güvenlik şartları yerine getirilerek
gerçekleştirilebilir.
Bir ürünün “renkli lens”, “kozmetik lens”, “numarasız lens”, “güzellik lensi” veya “aksesuar” adı altında satışa sunulması, o ürünün kontak lens olduğu gerçeğini ve tabi olduğu mevzuatı değiştirmez.
Bununla birlikte, 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun’un optisyenlik mesleğine tanıdığı yetki ve sorumlulukların yönetmelikle nasıl düzenlenebileceği konusunda önemli hukuki tartışmalar bulunmaktadır. İnternetten kontak lens satışına ilişkin son yönetmelik değişikliğinin üst hukuk normlarına uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla Danıştay nezdinde açılan davalar da devam etmektedir.
Bizler yıllardır ruhsat, mesul müdür, mesleki eğitim, fiziki şartlar, kayıt sistemi ve sürekli denetim yükümlülüğü altında faaliyet gösteriyoruz. Buna karşılık yetkisi, ruhsatı ve ürün kaydı belirsiz kişilerin internet üzerinden doğrudan tüketiciye kontak lens satabilmesi hem mesleğimiz hem de halk sağlığı açısından kabul edilemez bir durumdur.
Konu yalnızca ticari rekabet değildir. Yanlış çapta, uygun olmayan materyalde, kullanım süresi belirsiz, hijyen koşulları denetlenmemiş veya ÜTS kaydı bulunmayan bir kontak lens; kornea hasarı, enfeksiyon, korneal ülser ve görme kaybına kadar ulaşabilecek ciddi sonuçlara neden olabilir.
Bu nedenle şirket hukuk birimimiz tarafından söz konusu platformlarda yer alan ilanların incelenmesi ve mevzuata aykırı olduğu değerlendirilen satışların kaldırılması amacıyla ilgili e-ticaret platformlarına resmî ihtarname gönderilmesi için gerekli çalışmalar başlatılmıştır.
Ancak bu mücadeleyi yalnızca birkaç şirketin veya kişinin yürütmesi yeterli değildir. Mesleğimizin geleceğine ve toplumun göz sağlığına sahip çıkmak hepimizin ortak sorumluluğudur.
Karşılaştığımız şüpheli ilanları ilgili platformlara, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna, İl Sağlık Müdürlüklerine ve diğer yetkili mercilere bildirmeliyiz. Platformlardan satıcının yetkisini, ürünün ÜTS kaydını, reçete kontrolünü ve satış yapılan internet sitesinin gerekli izne sahip olup olmadığını incelemelerini talep etmeliyiz.
Amacımız herhangi bir platformun ticari faaliyetini engellemek değildir. Amacımız; tıbbi cihaz niteliğindeki kontak lenslerin mevzuata uygun, reçeteli, kayıtlı, güvenli ve yetkili optisyenlik müesseseleri aracılığıyla tüketiciye ulaştırılmasını sağlamaktır.
Bu konuda birlikte hareket eder, aynı kararlılıkla sesimizi duyurursak hem mesleğimizi hem de halk sağlığını daha güçlü biçimde koruyabiliriz.
Hazırladığımız hukuki uyarı ve ihtar metnini aşağıda sizlerle paylaşıyorum. Metni kendi müessese bilgilerinize göre düzenleyerek ilgili platformlara gönderebilirsiniz. Duyarlı optik mağazaları olarak bizler de bu platformlara e-posta göndererek mesleğimize sahip çıkmalıyız.
Saygılarımla,
H. Erol Harbi
Yönetim Kurulu Başkanı
Opak Lens
Akay Optik
Cihan Medikal
Harbi Optik
Optik Gazete
Aşağıdaki metni kendi müessese bilgilerinize göre düzenleyerek ilgili platformlara gönderebilirsiniz.
KONTAK LENS SATIŞLARI HAKKINDA HUKUKİ UYARI VE İHTAR
Konu: Platformunuzda satışa sunulan renkli kontak lenslerin mevzuata uygunluğu; reçete zorunluluğu, yetkili optisyenlik müessesesi, ÜTS kaydı ve TİTCK internet sitesi izin şartları hakkında.
Sayın Yetkili,
Son dönemde platformunuzda özellikle renkli kontak lenslerin doğrudan tüketicilere satışa sunulduğu görülmektedir.
Kontak lensler yalnızca kozmetik amaçla kullanılan sıradan tüketim ürünleri olmayıp, mevzuat kapsamında tıbbi cihaz niteliği taşıyan ve doğrudan insan gözüyle temas eden ürünlerdir. Bu nedenle söz konusu ürünlerin satışının diğer tüketim ürünleriyle aynı hukuki ve ticari şartlara tabi tutulması mümkün değildir.
1. Kontak lenslerin reçete karşılığında satılması gerekmektedir
22 Haziran 2004 tarihli ve 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun ile ilgili ikincil mevzuat kapsamında kontak lens satışı, optisyenlik mesleğinin ve optisyenlik müesseselerinin faaliyet alanı içinde düzenlenmiştir.
Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik’in 25’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde;
“Optisyenlik müessesesinde, reçetesiz her türlü kontak lens satılması…” yasaklanmıştır.
Dolayısıyla renkli kontak lensler de dâhil olmak üzere kontak lenslerin reçetesiz biçimde son kullanıcıya satılması mevzuata uygun bir satış yöntemi değildir.
2. İnternet üzerinden satış sınırsız biçimde serbest bırakılmamıştır
3 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle kontak lenslerin internet ortamında tüketiciye satışına belirli şartlarla imkân tanınmıştır.
Ancak bu düzenleme, her internet sitesinin veya elektronik ticaret platformunda faaliyet gösteren her satıcının kontak lens satabileceği anlamına gelmemektedir.
İnternet üzerinden kontak lens satışı;
* Yetkili bir optisyenlik müessesesi tarafından,
* Mevzuatta öngörülen şartlara uygun olarak,
* TİTCK tarafından izin verilen internet sitesi üzerinden,
* Geçerli reçete karşılığında
gerçekleştirilebilir.
Bu şartları yerine getirmeyen satıcıların kontak lensleri doğrudan tüketiciye sunması, düzenlemenin amacı ve kapsamıyla bağdaşmamaktadır.
3. Renkli kontak lensler de tıbbi cihazdır
Renkli kontak lenslerin bazı tüketiciler veya satıcılar tarafından “kozmetik ürün” ya da “aksesuar” olarak değerlendirilmesi, ürünlerin hukuki niteliğini değiştirmemektedir.
“Renkli lens”, “kozmetik lens”, “numarasız lens”, “güzellik lensi” veya benzeri ifadelerin kullanılması, söz konusu ürünleri kontak lens mevzuatının dışına çıkarmaz.
Gözün kornea yüzeyine doğrudan temas eden kontak lenslerin;
* Yanlış çapta veya özellikte,
* Uygun olmayan materyalden üretilmiş,
* Kullanım süresi belirsiz,
* Hijyen koşulları denetlenmemiş,
* Reçetesiz,
* Gerekli mesleki değerlendirme yapılmadan
kullanılması; enfeksiyon, kornea hasarı, oksijen yetersizliği, korneal ülser ve görme kaybına kadar ulaşabilecek ciddi göz sağlığı sorunlarına neden olabilir.
Bu nedenle konu yalnızca ticari bir satış faaliyeti değil, aynı zamanda doğrudan kamu sağlığı ve tüketici güvenliği meselesidir.
4. Platformunuzdan beklenen kontroller
Platformunuzda satışa sunulan ürünlerin hukuki niteliği ile ilgili mevzuatın gerektirdiği şartların yerine getirilip getirilmediği konusunda gerekli kontrollerin yapılması büyük önem taşımaktadır.
Kontak lens niteliğindeki ürünler bakımından özellikle;
1. Satışın yetkili bir optisyenlik müessesesi tarafından yapılıp yapılmadığının,
2. Satıcının gerekli ruhsat ve yetkilere sahip olup olmadığının,
3. Satış yapılan internet sitesinin TİTCK tarafından gerekli izne sahip olup olmadığının,
4. Satışın geçerli reçete karşılığında gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin,
5. Ürünün ÜTS kaydının bulunup bulunmadığının,
6. Ürünün piyasaya arz ve satış açısından mevzuata uygun olup olmadığının
kontrol edilmesi gerekmektedir.
5. Platformunuzdan talebimiz
Yukarıda açıklanan nedenlerle, platformunuzda yer alan renkli kontak lens ve diğer kontak lens ilanlarının mevzuata uygunluğunun ivedilikle incelenmesini talep ediyoruz.
Mevzuatta öngörülen şartları taşımayan, reçetesiz satışa sunulan, gerekli kayıtları bulunmayan veya yetkisiz satıcılar tarafından satışa sunulduğu belirlenen ürünlerin derhal satıştan kaldırılmasını istiyoruz.
Bundan sonraki ürün listeleme süreçlerinde kontak lenslerin diğer kozmetik ürünlerden ayrı değerlendirilmesini; gerekli ürün, reçete, ruhsat, yetki ve satıcı kontrollerinin eksiksiz şekilde yapılmasını önemle talep ediyoruz.
Herhangi bir satıcının yalnızca “renkli lens”, “kozmetik lens”, “numarasız lens” veya “aksesuar” ifadelerini kullanarak ürünü kontak lens mevzuatının kapsamından çıkarması mümkün değildir.
6. Gerekli işlemlerin yapılmaması durumunda başvurulacak merciler
Platformunuz tarafından gerekli kontrollerin yapılmaması ve mevzuata aykırı satışların devam etmesi hâlinde;
* Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu,
* Sağlık Bakanlığı,
* İlgili İl Sağlık Müdürlüğü,
* Ticaret Bakanlığı,
* Tüketici mevzuatı kapsamında yetkili merciler,
* Gerekli görülmesi hâlinde diğer ilgili idari ve adli merciler
nezdinde gerekli başvuruların yapılacağını bilgilerinize sunarız.
Amacımız herhangi bir elektronik ticaret platformunun ticari faaliyetini engellemek değildir. Amacımız; tıbbi cihaz niteliğindeki kontak lenslerin mevzuata uygun, reçeteli, güvenli, kayıtlı ve yetkili kişiler aracılığıyla tüketiciye ulaştırılmasını sağlamak ve kamu sağlığının korunmasına katkıda bulunmaktır.
Bu kapsamda platformunuzda bulunan renkli kontak lens ve diğer kontak lens satışlarının mevzuat yönünden yeniden değerlendirilmesini ve gerekli işlemlerin ivedilikle yapılmasını önemle talep ederiz.
Gereğini bilgilerinize arz ederiz.
Saygılarımızla,
Müessese/Firma Adı:
Yetkili Adı ve Soyadı:
Ruhsat Numarası:
Adres:
Telefon:
E-posta:
Tarih:
İmza/Kaşe:
