Biyoelektrik Kontak Lensler Depresyon Tedavisi İçin Umut Veriyor
Bilim insanları, içine elektrot yerleştirilmiş özel kontak lenslerin, ruh haliyle ilişkili beyin bölgelerini uyararak depresyon belirtilerini hafifletebileceğini ortaya koydu. Fareler üzerinde yapılan çalışmada, bu yeni yöntemin etkilerinin yaygın kullanılan antidepresan ilaçlardan fluoksetin ile benzer düzeyde olduğu görüldü.
Akıllı kontak lens teknolojileri son yıllarda özellikle göz içi basıncı ve glikoz seviyesi gibi sağlık göstergelerinin izlenmesi amacıyla geliştiriliyor. Ancak Yonsei Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu teknolojinin yalnızca takip amaçlı değil, ruh sağlığı alanında tedavi edici bir araç olarak da kullanılıp kullanılamayacağını araştırdı.
Araştırmanın çıkış noktası, retinanın beyindeki bazı ruh haliyle ilişkili bölgelerle bağlantılı olmasıydı. Bilim insanları, bu bağlantıdan yararlanarak göz üzerinden beyne elektriksel uyarı göndermeyi hedefledi. Böylece ilaç, elektrokonvülsif terapi ya da cerrahi implantlara ihtiyaç duymadan, kontak lens benzeri giyilebilir bir teknolojiyle depresyon tedavisine yeni bir yaklaşım geliştirilmesi amaçlandı.
Cell Reports Physical Science dergisinde yayımlanan çalışmada, araştırmacılar galyum oksit ve platin kullanarak ultra ince ve esnek elektrotlara sahip kontak lensler tasarladı. Bu lensler, “zamansal girişim” adı verilen bir yöntemle retinaya iki farklı elektriksel sinyal gönderiyor. Sinyaller tek başına zararsız düzeyde kalırken, retinada kesiştikleri noktada etkili hale geliyor ve doğal sinir ağları üzerinden ruh haliyle ilişkili beyin bölgelerini uyarıyor.
Araştırmada farelerde depresyon benzeri bir tablo oluşturuldu. Ardından fareler dört gruba ayrıldı: sağlıklı kontrol grubu, tedavi almayan depresyonlu grup, kontak lens tedavisi alan depresyonlu grup ve fluoksetin verilen depresyonlu grup. Kontak lens grubundaki farelere üç hafta boyunca günde 30 dakika lens takıldı.
Sonuçlarda, kontak lens tedavisi uygulanan farelerde depresyonla ilişkili davranışlarda belirgin iyileşme gözlendi. Bu iyileşmenin, fluoksetin tedavisi alan grupla benzer düzeyde olduğu bildirildi. Beyin kayıtları ise kontak lens tedavisinin, depresyon nedeniyle zayıflayan hipokampus ve prefrontal korteks arasındaki bağlantıyı yeniden güçlendirdiğini gösterdi.
Araştırmacılar ayrıca kontak lens tedavisi alan farelerde beyindeki inflamasyonla ilişkili bazı moleküllerin azaldığını tespit etti. Tedavi görmeyen depresyonlu farelerle karşılaştırıldığında, bu grupta kan kortikosteron düzeyinde yüzde 48 azalma ve serotonin seviyesinde yüzde 47 artış gözlendi.
Çalışmanın sonuçları, biyoelektrik kontak lenslerin gelecekte depresyon başta olmak üzere bazı beyin rahatsızlıklarının tedavisinde ilaçsız ve giyilebilir bir seçenek olarak değerlendirilebileceğini gösteriyor. Ancak araştırmacılar, yöntemin insanlarda kullanılabilmesi için daha kapsamlı çalışmalar yapılması gerektiğini vurguluyor.
Yonsei Üniversitesi’nden malzeme bilimci Jang-Ung Park, bu yaklaşımın beyin rahatsızlıklarını göz yoluyla tedavi etme konusunda yeni bir alan açabileceğini belirterek, teknolojinin depresyonun yanı sıra anksiyete, bağımlılık ve bilişsel gerileme gibi farklı alanlarda da potansiyel taşıdığını ifade etti.
