Sigara İçmenin ve Elektronik Sigara Kullanmanın Gözler Üzerindeki Etkileri

Sigaralar, elektronik sigaralardan daha mı zararlı gözler için? CU Anschutz'tan göz doktoru Stephanie Martich, sigara ve elektronik sigaranın göz sağlığını nasıl etkileyebileceğiyle ilgili sık sorulan soruları yanıtlıyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nde sigara içmenin popülaritesinin azaldığı bildirilse de, milyonlarca Amerikalı için bir alışkanlık olmaya devam ediyor. New England Journal of Medicine'de yayınlanan son araştırmalar, 2024 yılında yaklaşık 25,2 milyon yetişkinin sigara içtiğini ve yaklaşık 17,8 milyonunun da elektronik sigara kullandığını gösteriyor. Elektronik sigara kullanımı, 18-24 yaş arası gençlerde daha yaygın görünüyor; bu yaş grubundakiler sigaraya kıyasla elektronik sigara kullanımının daha yüksek olduğunu bildiriyor.

Genel olarak, sigara içmek göz sağlığınızı ne şekilde etkileyebilir?

Sigara içmek gözlerinizi farklı şekillerde etkiler. Kısa vadede, gözlerin kuruması nedeniyle tahriş, kuruluk, kızarıklık veya kontak lens kullanımına karşı hassasiyet yaşayabilirsiniz. Sigara içmek ayrıca katarakt ameliyatı gibi göz ameliyatlarından sonra iyileşmeyi geciktirebilir.

Uzun vadede, daha karmaşık göz rahatsızlıkları gelişebilir veya kötüleşebilir. Sigara içmek, kan akışını bozarak göze oksijen iletimini azaltır ve gözlerde oksidatif stresi ve iltihabı artırır. Bu da maküler dejenerasyon, katarakt, glokom, diyabetik retinopati, tiroid göz hastalığı veya optik sinir (gözleri beyne bağlayan kordon) hasarı gibi göz rahatsızlıklarının gelişmesine veya kötüleşmesine yol açabilir. Bu rahatsızlıkların bazıları ciddi görme kaybına veya kalıcı körlüğe neden olabilir.

Elektronik sigara kullanımı ile normal sigara kullanımı karşılaştırıldığında ne gibi farklılıklar gösterir? Gözler üzerindeki etkileri bakımından bir fark var mı?

Nikotin içeriği nedeniyle birçok etki benzerdir. Bununla birlikte, elektronik sigarada propilen glikol (elektronik sigara ürünlerinde yaygın olarak kullanılan yapay bir sıvı) ve diğer kimyasal çözücüler ve aroma verici maddeler gibi, göz yüzeyini sigaraya kıyasla benzersiz bir şekilde tahriş edebilen başka bileşenler de bulunur.

Elektronik sigaranın uzun vadeli etkileri, daha yeni bir yöntem olduğu için daha az tanımlanmıştır, ancak kronik nikotin kullanan hastalarda gördüğümüz etkilere benzer etkiler söz konusudur. Bunlar arasında maküler dejenerasyon, glokom, diyabetik retinopati ve tiroid göz hastalığı riskinin artması yer almaktadır. Uzun süreli sigara içme ve nikotin tüketiminin bu rahatsızlıkların riskini artırdığı bilinmektedir ve elektronik sigara ürünlerinin kartuşlarında çok fazla nikotin bulunduğu için, elektronik sigaranın da gözleri uzun vadede benzer şekilde etkileyeceği varsayılmaktadır.

Bahsettiğiniz gibi, birçok elektronik sigara ürünü yüksek nikotin seviyeleriyle biliniyor. Daha önceki araştırmalar, standart bir elektronik sigara kartuşunun 20 sigaraya eşdeğer miktarda nikotin içerdiğini ortaya koydu. Düzenli olarak yüksek miktarda nikotin tüketmek gözleri nasıl etkiler?

Bu durum, kan damarlarının daralması anlamına gelen vazokonstriksiyona neden olur; bu da retina veya optik sinir gibi gözün belirli bölgelerine daha az kan ve dolayısıyla daha az oksijen ulaşması demektir. Bu, hücre yaşlanmasını hızlandırabilir ve gözdeki dokulara stres uygulayabilir. Gözdeki kan damarları vücuttaki en hassas damarlardan bazılarıdır, bu nedenle iltihaplanmaya ve damar değişikliklerine özellikle duyarlıdırlar.

Nikotin bilinen bir damar daraltıcıdır, bu nedenle sigaralar, elektronik sigara ürünleri ve nikotin poşetlerinin tümü gözler için bu riski taşır.

Sigara ve elektronik sigara kullanımı kuru göz semptomlarını neden kötüleştirir?

Tütünün içinde gözün gözyaşı filmini parçalayabilen, gözyaşının buharlaşmasını artırabilen ve göz yüzeyinde iltihaplanmaya neden olabilen birçok kimyasal madde bulunur. Bunların hepsi göz kuruluğunu kötüleştirebilecek faktörlerdir. Duman ayrıca gözleri doğrudan tahriş edebilir.

Elektronik sigara kullanımı ayrıca kişinin gözyaşı filminin kalitesini düşürebilir ve kuru göz semptomlarını kötüleştirebilir.

Pasif içiciliğin gözler üzerindeki potansiyel etkileri nelerdir?

Pasif içicilik, gözlerde kuruluk, kızarıklık ve alerjilerin kötüleşmesi gibi doğrudan tahrişe neden olabilir. Çocuklar, özellikle göz yüzeyleri açısından buna karşı hassastır; bu nedenle pasif içiciliğe maruz kalmaları gelecekte göz rahatsızlıklarının gelişmesine katkıda bulunabilir.

Sigara ve elektronik sigara kullanımının gözler üzerindeki etkileri hakkında hâlâ bilinmeyenler nelerdir?

Sigara kullanımı söz konusu olduğunda, doz-yanıt ilişkisini tam olarak anlamıyoruz. Ne kadar maruz kalma kalıcı hasara yol açar? Neden bazı hastalar diğerlerinden daha savunmasızdır? Ne kadar sigara içmenin ne kadar göz hasarına yol açtığı net olarak tanımlanmamıştır.

Elektronik sigara kullanımıyla ilgili uzun vadeli riskleri hâlâ araştırıyoruz. Elektronik sigaranın etkileri sigara içmenin etkileriyle tamamen aynı mı, yoksa farklı mı? Benzer şekilde, ne kadar elektronik sigara kullanımının ne kadar göz hasarına yol açtığını da hâlâ öğrenmemiz gerekiyor.

Bazı insanlar elektronik sigaranın sigaraya kıyasla göz sağlığına daha az zararlı olduğunu düşünebilir. Bu görüşe ne ölçüde katılıyorsunuz veya katılmıyorsunuz?

Kısmen katılıyorum, kısmen katılmıyorum. Elektronik sigara kullanımı, nikotin tüketimiyle birlikte gelen tüm benzer risk faktörlerini taşır. Ancak, geleneksel sigaralarda olduğu gibi aynı yanma etkilerini yaşamazsınız. Bu anlamda, elektronik sigara kullanımı biraz daha az zararlı olabilir, ancak yine de yüksek miktarda nikotin içermesi nedeniyle ciddi zararlara yol açar.

Bir kişinin yaşı ve sigara veya elektronik sigara ürünlerini kullanma süresi riskini nasıl etkiler?

Risk, daha uzun ve daha sık kullanımla artar ve yaşla birlikte de artar. Yaşlı nüfus, maküler dejenerasyon, glokom, diyabetik retinopati ve katarakt gibi rahatsızlıklara karşı daha savunmasızdır. Ayrıca, vücutları genç nüfusa kıyasla damar hasarını her zaman onaramadığı için, nikotin kullanımından kaynaklanan göz hasarına karşı da biraz daha duyarlıdırlar.

Sigarayı bırakmanın her yaşta göz sağlığını iyileştirdiği söyleniyor. Bunun sebebi nedir?

Sigara içmek, göz dokularına kan akışını ve oksijen iletimini bozar ve iltihaplanmayı artırır. Sigarayı bıraktığınızda, bu sorunlar genellikle düzelir. Vücuttaki dolaşım iyileşir ve iltihaplanma aktivitesi azalır; bu da göz rahatsızlıklarının ilerlemesini yavaşlatabilir ve görmeyi korumaya yardımcı olabilir.

Düzenli olarak sigara veya elektronik sigara kullanıyorsanız, bu ürünlerin potansiyel olarak neden olduğu göz hasarının iyileşmesi mümkün müdür?

Oluşan hasarın türüne bağlıdır. Örneğin, glokoma bağlı görme kaybı veya makula dejenerasyonu gibi optik sinirde ciddi hasar meydana gelmişse, bu durum mutlaka iyileşmez. Ancak, kuru göz belirtileri genellikle kişi sigara veya elektronik sigara kullanımını bıraktıktan sonra düzelir.

Genel olarak, kullanımı azaltmak veya herhangi bir noktada bırakmak, göz sağlığını korumaya ve görme kaybı riskini önemli ölçüde azaltmaya yardımcı olabilir. Sigarayı veya elektronik sigarayı bırakmak kolay değil, ancak uzun vadede gözleri korumaya gerçekten yardımcı oluyor.

Kaynak: www.news.cuanschutz.edu/