EssilorLuxotticae hakkında yürütülen soruşturma, şirketin sunduğu taahhütlerle sonuçlandı. Düzenlemeler; Atasun’a uygulanan tedarik indirimlerini, cam kesme makinesi paketlerindeki alım koşullarını ve bağımsız optik mağazalarının verilerinin korunmasını kapsıyor.

Ray-Ban, Oakley, Persol ve Vogue Eyewear gibi markaları bünyesinde bulunduran EssilorLuxottica hakkında yürütülen rekabet soruşturması taahhütlerle tamamlandı. Açıklanan düzenlemeler, şirketin bağımsız optik mağazalarıyla ticari ilişkileri ve Atasun’a sunduğu koşullar açısından değişiklikler getiriyor.

Atasun’a farklı indirim ve kampanya sunulmayacak

EssilorLuxottica, üç yıl boyunca markalı güneş gözlüğü ve optik çerçevelerin satışında Atasun’a diğer optisyenlerden farklı indirim ve kampanyalar uygulamayacak. Bu taahhüt, şirketin perakende iştiraki ile bağımsız optik mağazaları arasındaki tedarik koşullarına ilişkin rekabet endişelerini gidermeyi amaçlıyor.

Makine paketlerinde cam alım taahhüdüne 18 ay sınırı

Cam kesme makineleriyle birlikte sunulan paketlerde, optik mağazalarının cam satın alma taahhüdü en fazla 18 ay olacak.

Ayrıca mağazaların yalnızca EssilorLuxottica’dan ürün almak zorunda olmadığı sözleşmelerde açıkça belirtilecek. Böylece bu paketlerden yararlanan optisyenlik müesseselerinin başka tedarikçilerden ürün alabilmesi sözleşmede güvence altına alınacak.

Mağazaların verileri Atasun ile paylaşılmayacak

Taahhütlerin bir diğer başlığı, bağımsız optik mağazalarının ticari verilerinin korunması. EssilorLuxottica’nın cam kesme makineleri aracılığıyla topladığı, Atasun’un rakibi olan optik mağazalarına ait veriler Atasun ile paylaşılmayacak.

Yeni sözleşmelerde kontak lens alımına bağlı indirim uygulamasına da yer verilmeyecek. Açıklanan taahhütler, ilgili düzenlemeye göre iki ve üç yıllık sürelerle uygulanacak.

Soruşturmanın odağında tedarik uygulamaları vardı

Rekabet Kurumunun 20 Ocak 2026 tarihli duyurusunda, EssilorLuxottica’nın gözlük camlarının ve kontak lenslerin toptan satışı ile optik makine, teçhizat ve sarf malzemelerinin üretimi ve dağıtımı pazarlarındaki uygulamaları incelemeye alınmıştı. Soruşturma, bu uygulamaların mağazaları fiilen tek tedarikçiyle çalışmaya yönlendirip yönlendirmediğine ilişkin şüphe üzerine açılmıştı. (rekabet.gov.tr)

Gözlük camı üretiminde üç boyutlu baskı ve doğrudan üretim yöntemleri üzerine yürütülen çalışmalar, yeni bir ticari uygulamayla gündemde. İspanyol optik teknoloji şirketi IOT’nin Light-Form teknolojisiyle üretilen progresif camların, 6 Ekim 2026 itibarıyla İspanya’da VisionLab üzerinden tüketiciyle buluştuğu bildirildi.

Optik Gazete’de daha önce yayımladığımız “Oftalmik Cam Üretiminde Yeni Dönem Mi?” başlıklı haberde, doğrudan üretim yöntemlerinin gelecekteki olası etkilerini ele almıştık. Bu kez haberin odağında, aynı alandaki farklı bir teknolojinin satışa sunulan progresif camlarda kullanılması bulunuyor.

Camın optik biçimi ışıkla oluşturuluyor

Light-Form, ışığa duyarlı bir malzemenin kontrollü biçimde polimerleşmesine dayanıyor. IOT’nin açıklamasına göre yöntem, camın üç boyutlu optik biçimini katman katman biriktirmeden, ışıkla oluşturuyor.

Şirket, bu biçimlendirme aşamasının saniyeler içinde gerçekleşebildiğini belirtiyor. Ancak bu süreyi, tamamlanmış bir gözlüğün kullanıcıya teslim süresi olarak değerlendirmemek gerekiyor. Resmî üretim akışında biçimlendirmeyi yüzey sertleştirme ve camın optik özelliklerinin ölçülmesi gibi aşamalar izliyor.

Yeni üretim yöntemi ticari kullanımda

IOT, Light-Form ile kişiye özel cam üretimine ayrılan ilk laboratuvarının Madrid’de bulunduğunu açıklıyor. VisionLab ise iş birliğinin tüketiciye sunum tarafını üstleniyor.

Bu gelişmenin sektör açısından önemi, yeni üretim yaklaşımının satışa sunulan bir üründe karşılık bulması. Teknolojinin üretim kapasitesi, farklı reçetelerde uygulanabilirliği ve uzun dönem kullanım sonuçları ise yaygınlaşma sürecinde izlenecek başlıklar arasında yer alıyor.

IOT, yöntemin kaynak tüketimini ve üretim atığını azaltmayı hedeflediğini de belirtiyor. Bu açıklamalar üreticinin değerlendirmesine dayanıyor; geleneksel yöntemlerle bağımsız karşılaştırmalar, avantajların kapsamını daha açık ortaya koyacaktır.

Kullanıcı açısından ne değişiyor?

Yeni yöntem, progresif camın üretim biçimine ilişkin bir yenilik sunuyor. Kullanıcı için uygun cam tasarımının belirlenmesi, çerçeve seçimi, kişiye özel ölçümler ve doğru montaj önemini koruyor.

İspanya’da başlayan uygulama, doğrudan üretim teknolojilerinin sektördeki ilerleyişine somut bir örnek oluşturuyor. Türkiye’de satışa ilişkin bir duyuru ise incelenen kaynaklarda yer almıyor.

Dünya Görme Günü bu yıl 8 Ekim Perşembe günü kutlanıyor. Uluslararası Körlüğü Önleme Ajansı’nın “Gözlerini Sev” çağrısı, herkesin erişilebilir, ulaşılabilir ve karşılayabileceği göz sağlığı hizmetlerinden yararlanabilmesine dikkat çekiyor. Hafta boyunca göz sağlığı profesyonellerine yönelik etkinlikler de düzenlenecek.

Her yıl ekim ayının ikinci perşembe günü kutlanan Dünya Görme Günü, göz sağlığının önemini hatırlatırken görme bakımına erişimdeki eşitsizlikleri de gündeme taşıyor. 2026 Dünya Görme Günü’nün tarihi 8 Ekim Perşembe. Günün küresel çalışmalarını yürüten Uluslararası Körlüğü Önleme Ajansı (IAPB), herkesi #LoveYourEyes – Gözlerini Sev çağrısına katılmaya davet ediyor.

IAPB’nin bu yıl öne çıkardığı mesaj yalnızca bireylerin gözlerine özen göstermesiyle sınırlı değil. Kurum, göz sağlığı hizmetlerinin herkes için erişilebilir ve ulaşılabilir olmasını, ihtiyaç duyulan bakım ile gözlüklerin ekonomik açıdan karşılanabilmesini vurguluyor.

Göz sağlığı okullara, işyerlerine ve karar alma süreçlerine taşınacak

Dünya Görme Günü kapsamında yürütülen Küresel Mücadele, bireyleri ve kuruluşları göz bakımını daha fazla insana ulaştırmak için harekete geçmeye çağırıyor. IAPB bu yıl göz sağlığı çalışmalarının okullara, işyerlerine ve sağlık politikalarının şekillendiği alanlara taşınmasını teşvik ediyor.

Okulda yapılacak bir farkındalık çalışması, işyerinde göz sağlığının gündeme alınması veya toplumun muayeneye erişimini kolaylaştıran bir etkinlik bu çağrının parçası olabiliyor. IAPB’ye göre amaç, göz sağlığını yalnızca özel bir günde konuşulan bir konu olmaktan çıkarıp herkes için sağlanması gereken bir hizmet olarak ele almak.

Kurum, dünya genelinde bir milyardan fazla kişinin ihtiyaç duyduğu göz sağlığı hizmetlerine ve tedavilere erişemediğini belirtiyor. Dünya Görme Günü, bu ihtiyacı görünür kılmanın ve çözüm için ortak adım atmanın fırsatlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Göz hekimleri için 5–11 Ekim’de çevrim içi etkinlikler

Ophthalmology Foundation da Dünya Görme Günü dolayısıyla 5–11 Ekim 2026 tarihleri arasında bölgesel çevrim içi seminerler düzenleyeceğini duyurdu. Göz hekimlerini bir araya getirmeyi amaçlayan oturumlarda vakfın sınavları, başvuru süreci ve mesleki gelişim olanakları hakkında bilgi verilecek; katılımcılar sorularını doğrudan vakıf ekibine yöneltebilecek.

Vakıf ayrıca sınav adaylarına yönelik “World Sight Day Golden Ticket” adlı bir çekiliş duyurdu. Dünya Görme Günü haftasında vakfın sınavlarından birine başvurup ödemesini tamamlayan adaylar, bir yan dal sınavına ücretsiz kayıt kazanma şansı için çekilişe otomatik olarak katılacak. Vakfın açıklamasına göre başvurular 11 Ekim’e kadar çekiliş kapsamında değerlendirilecek.

Görmenin değeri yılın bir günüyle sınırlı değil

Dünya Görme Günü, göz muayenesini ertelememek, çocukların görme ihtiyaçlarını fark etmek ve görmeyle ilgili değişiklikleri önemsemek için bir hatırlatma. Aynı zamanda gözlük, muayene ve tedaviye erişimin herkes için mümkün olması gerektiğine yönelik küresel bir çağrı.

IAPB’nin mesajı açık: Gözlerimizi sevmek, herkesin göz sağlığına ulaşabildiği bir dünya için de harekete geçmek demek.

Türkiye’de kontak lenslerin internetten satışına ilişkin uygulama kuralları görüşe açılmışken, ABD’de bir çevrim içi satıcıya açılan dava dikkat çekiyor. Reklamda düşük fiyat, ödeme aşamasında zorunlu ek ücretler ve otomatik sipariş koşulları… Lens.com hakkındaki iddialar, dijital satışta tüketicinin nasıl yanıltılabileceğini tartışmaya açıyor.

ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC), Utah ve Nevada eyaletleriyle birlikte, 2 Ekim 2026’da kontak lens satıcısı Lens.com’a dava açtı. Kurumlar, şirketin düşük fiyatlarla tüketiciyi çektiğini, ardından zorunlu ek ücretlerle ödenecek tutarı yükselttiğini ileri sürüyor.

FTC’nin dava kaydına göre süreç devam ediyor. Aktarılan uygulamalar dava iddialarıdır; henüz mahkemenin kesinleşmiş tespitleri değildir.

Reklamdaki fiyatla ödenecek tutar neden farklı?

FTC’nin açıklamasına göre şirket, arama motoru reklamlarında ve internet sitesinde dikkat çekici düşük fiyatlar gösterirken, ödeme sürecinde “vergiler ve ücretler” adı altında önemli tutarlar eklemekle suçlanıyor. İddiaya göre bu ek ücretler, ilan edilen kontak lens fiyatını sıklıkla iki katına çıkarıyor.

Şikâyette, ücret kaleminin bazı ekranlarda görünür alanın altında kaldığı; belirgin “Devam” düğmesine basan kullanıcıların bu ayrıntıyı görmeden ilerleyebildiği de ileri sürülüyor. Ücretin adlandırılmasının, vergi alınmayan durumlarda bile tüketicide vergi ödediği izlenimi oluşturduğu iddia ediliyor.

Böyle bir fiyat sunumunda kullanıcı, en uygun seçeneği bulduğunu düşünürken gerçekte daha yüksek bir bedelle karşılaşabilir.

Tek sipariş, tekrarlayan ödemeye dönüşebilir

Dava, şirketin “AutoRefill” adlı otomatik yeniden sipariş programını da kapsıyor. FTC, ek ücretlerin ve gelecekteki gönderimleri durdurmak için gereken iptal koşullarının yeterince açık sunulmadığını ileri sürüyor.

Bu iddiaların tüketici açısından olası sonucu, yalnızca ilk alışverişin pahalıya gelmesi değil; sonraki gönderimlerin ve tahsilatların hangi koşullarda gerçekleşeceğinin de yeterince anlaşılmaması.

Türkiye’de neden şimdi önemli?

Türkiye’de 3 Temmuz 2026 tarihli yönetmelik değişikliği, kontak lenslerin tüketiciye yönelik internet satışını yetkili optisyenlik müesseselerinin izin verilen internet siteleri üzerinden, reçeteli olarak yapılması çerçevesine bağladı.

Uygulama ayrıntılarını düzenlemek üzere hazırlanan kılavuz taslağı ise görüş aşamasında. TOBB’nin yazısında görüşlerin Birliğe iletilmesi için 8 Ekim 2026 tarihi belirtiliyor.

ABD’deki dava, Türkiye’de aynı uygulamaların yaşandığının kanıtı değil. Bununla birlikte, yeni satış düzeninin değerlendirilmesinde dikkate alınabilecek somut bir tüketici koruma örneği.

Yanıltıcı fiyat, rekabeti de bozabilir

Optik Gazete’nin değerlendirmesine göre, karşılaştırma yapılırken bir satıcının toplam bedeliyle başka bir satıcının yalnızca başlangıç fiyatının yan yana gelmesi, tüketicinin kararını yanlış yönlendirebilir.

Tüm maliyetlerini baştan açıklayan bir işletme, zorunlu ücretleri sonradan gösteren bir satıcıya göre daha pahalı görünebilir. Bu nedenle fiyat şeffaflığı, hem tüketicinin bilinçli seçimi hem de işletmelerin eşit koşullarda karşılaştırılması açısından önem taşır.

Taslakta fiyat şeffaflığı var; uygulaması da izlenmeli

Kılavuz taslağının 27’nci maddesi, fiyatların açık ve yanıltıcı olmayacak biçimde gösterilmesini; gerçeğe aykırı indirimlerden kaçınılmasını öngörüyor. Taslakta reçete doğrulaması, ürün izlenebilirliği ve tüketicinin yetkili bir muhataba erişmesi de düzenleniyor. Bu hükümler henüz taslak niteliğinde.

Lens.com dosyasından hareketle, görüş sürecinde şu soruların somutlaştırılması yararlı olabilir:

• Zorunlu ücretler ve toplam ödeme tutarı tüketiciye hangi aşamada gösterilecek?

• İlan fiyatıyla ödeme tutarı arasındaki fark nasıl açıklanacak?

• Otomatik siparişlerde ücret, yenileme ve iptal koşulları nasıl anlaşılır hâle getirilecek?

• Denetimler, internet sitesinin yanında mobil ekrandaki alışveriş akışını da kapsayacak mı?

Bunlar ABD’deki davadan çıkarılan değerlendirme başlıklarıdır; taslağın mevcut hükümlerinin birebir aktarımı değildir.

Kontak lenslerin tıbbi cihaz niteliği, satış sürecinde reçete uygunluğu ve ürün güvenliğinin de korunmasını gerektiriyor. Lens.com davasında aktarılan iddialar ise fiyatlandırma ve abonelik uygulamalarına ilişkin; bu dosyadan bir göz sağlığı zararı sonucu çıkarılamaz.

Türkiye’deki görüş sürecinde satış yetkisi kadar, tüketicinin ne satın aldığını, ne ödeyeceğini ve hangi koşullara onay verdiğini açıkça anlayabilmesi de değerlendirilmelidir.

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından, kontak lenslerin internet üzerinden satışına ilişkin uygulama esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanan kılavuz taslağı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği aracılığıyla ilgili odalara ve derneklere iletilmiştir ve görüşleri istenmiştir.

Uzun yıllardır optik sektörünün içinde olan bir meslektaşınız olarak, bu düzenlemenin bağımsız optisyenlik müesseseleri, toptancılar, dağıtıcılar ve kontak lens kullanıcıları açısından doğurabileceği olumsuz sonuçlara dikkat çekmek istiyorum. Söz konusu kaygılarımı ve yeniden değerlendirme talebimi, Kuruma sunmak üzere hazırladığım aşağıdaki dilekçede ayrıntılı olarak ele aldım.

Bazı meslektaşlarımızın internetten kontak lens satışına izin verilmesini yeni bir fırsat olarak gördüğünü biliyorum. Ancak herkese aynı satış izninin verilmesi, herkesin eşit koşullarda rekabet edebileceği anlamına gelmiyor. Tedarik gücü, dijital altyapı, reklam bütçesi ve lojistik imkânları arasındaki farklılıkların, özellikle bağımsız optik mağazalarını nasıl etkileyeceğini birlikte değerlendirmemiz gerekiyor. Yönetmeliğe aykırı olmasına rağmen yıllardır internet üzerinden kontak lens satışı yapanlar, müşteri portföylerini çoktan oluşturmuş durumda. Dolayısıyla bu alana yeni girecek bağımsız optik mağazalarının rekabete ciddi bir dezavantajla başlayacağını ve pazarda yer edinmekte zorlanacağını düşünüyorum.

Üstelik konu yalnızca sektörün ticari geleceğiyle sınırlı değildir. Kontak lens kullanıcılarının güvenliği, doğru bilgilendirilmesi, reçete doğrulama süreçleri ve etkin denetim de bu değerlendirmenin merkezinde olmalıdır. Optisyenlik mesleğinin sürdürülebilirliği ile toplumun göz sağlığının korunması birbirinden ayrı düşünülemez.

Sizlerden ricam, aşağıdaki dilekçeyi sonuna kadar okumanız ve düzenlemeyi bu yönleriyle de değerlendirmenizdir. Konuya ilişkin Danıştay’da devam eden yargı sürecinin yanı sıra, sektörün sahadaki deneyimlerinin ve kaygılarının da dikkate alınmasını önemli buluyorum.

Temennim, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun bu düzenlemeyi kamu sağlığı, tüketici güvenliği, eşit rekabet ve mesleğimizin geleceği bakımından yeniden değerlendirmesi ve internetten satışa izin veren yaklaşımdan vazgeçmesidir. Olası mağduriyetler ortaya çıkmadan önce dile getirdiğimiz hususların dikkate alınması, sektörümüzün tamamı adına büyük önem taşımaktadır.

Saygılarımla,

H. Erol Harbi

T.C.

SAĞLIK BAKANLIĞI

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU BAŞKANLIĞI’NA

KONU : Kontak lenslerin internet üzerinden satışına ilişkin düzenleme ve uygulamanın; kamu sağlığı, tüketici güvenliği, ölçülülük, eşit rekabet ve optisyenlik mesleğinin sürdürülebilirliği yönlerinden yeniden değerlendirilmesi talebimizdir.

AÇIKLAMALAR :

Opak Lens San. ve Tic. A.Ş. olarak uzun yıllardır Türkiye optik sektöründe faaliyet gösteren; oftalmik cam ve Kontak lens alanlarında üretim, tedarik ve dağıtım faaliyetleri bulunan bir kuruluşuz. Türkiye genelinde çok sayıda optisyenlik müessesesiyle yıllara dayanan ticari ve mesleki ilişkilerimiz nedeniyle sektörün ekonomik ve fiilî koşullarını yakından takip etmekteyiz.

Şirketimiz, faaliyet gösterdiği süre boyunca yalnızca kendi ticari faaliyetlerinin gelişimine değil, bağımsız optisyenlik müesseselerinin ayakta kalmasına, optisyenlik mesleğinin korunmasına ve sektörün sürdürülebilir biçimde gelişmesine de katkı sağlamayı önemsemiştir. Bu nedenle aşağıda açıkladığımız hususlar yalnızca ticari bir menfaat değerlendirmesi olmayıp, doğrudan sektörün ve kamu sağlığının geleceğine ilişkin saha gözlemlerimize dayanmaktadır.

03.07.2026 tarihinde yapılan mevzuat değişikliği ile belirli şartlar altında Kontak lenslerin internet ortamında satışına imkân tanınmış; bu kapsamda internet üzerinden satışın usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla “Optisyenlik Müesseselerinin İnternet Üzerinden Kontak Lens Satışına İlişkin Kılavuz Taslağı” hazırlanmıştır. Taslağın sektör paydaşlarının görüşüne sunulduğu da tarafımızca takip edilmiştir.

Kurumunuzca hazırlanan taslakta reçete doğrulaması, ÜTS kayıtları, ürün izlenebilirliği, mesul müdür sorumluluğu, teslimat ve denetim gibi önemli güvenlik mekanizmalarının öngörülmüş olmasını olumlu karşılamakla birlikte, internet üzerinden satış modelinin kendisinin kamu yararı ve ölçülülük bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyiz.

I. DÜZENLEMENİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE TEMEL HUKUKİ ÖLÇÜT KAMU SAĞLIĞI OLMALIDIR

5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun’un 1. maddesi, Kanunun amacını açık biçimde fertlerin ve toplumun sağlığını korumak olarak belirlemektedir. Aynı Kanun’un 4. maddesinde reçeteli lens satışı optisyenlik mesleğinin faaliyet alanı içinde düzenlenmiş; 6. maddesinde ise optisyenlik faaliyetinin sınırları belirlenmiştir.

Dolayısıyla Kontak lenslerin internet üzerinden satışına ilişkin ikincil düzenlemeler değerlendirilirken esas alınması gereken temel ölçüt, yalnızca satışın teknik olarak mümkün olup olmadığı değil, bu satış modelinin sağlık hizmetinin niteliği ve toplum sağlığının korunması amacıyla ne ölçüde bağdaşabildiğidir.

Nitekim Kontak lensler doğrudan kornea üzerine yerleştirilen tıbbi gereçlerdir. Kılavuz taslağında da reçete doğrulaması kapsamında kimlik, reçete tarihi, sağ ve sol göz değerleri, BC, DIA ve diğer teknik bilgilerin kontrol edilmesi öngörülmektedir. Ayrıca doğrulama yapılmadan ürünün gönderilmesine izin verilmemektedir.

Bu hükümler dahi Kontak lens satışının sıradan bir tüketim malının internetten satışından farklı, özel uzmanlık ve sağlık güvenliği gerektiren bir faaliyet olduğunu ortaya koymaktadır.

Kanaatimizce reçetenin elektronik ortamda doğrulanabilmesi, internet satışının doğurabileceği tüm sağlık risklerini kendiliğinden ortadan kaldırmamaktadır. Zira ürünün teknik özelliklerinin değerlendirilmesi, tüketicinin doğru ürün konusunda bilgilendirilmesi ve gerekli profesyonel yönlendirmenin sağlanması da sağlık güvenliğinin bir parçasıdır.

Ezcümle, “Kılavuz Taslağı”nda reçetenin sadece bir fotoğraf veya belge yüklemesi yoluyla sunulabilmesine açık kapı bırakılması, dijital ortamda sahteciliği ve tarih tahrifatını sıradanlaştıracaktır. Reçete doğrulaması doğrudan e-Nabız, e-Reçete veya ÜTS entegrasyonu ile yapılmadığı sürece, ekran başındaki bir mesul müdürün belgenin orijinalliğini teyit etmesi fiilen imkansızdır.

II. İNTERNETTEN SATIŞ HAKKININ TANINMASI, FİİLÎ OLARAK EŞİT REKABET KOŞULLARI YARATMAMAKTADIR

Anayasa’nın 48. maddesi özel teşebbüslerin serbestçe kurulmasını güvence altına almakta; aynı maddede Devlete özel teşebbüslerin millî ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alma görevi verilmektedir.

Bu çerçevede düzenleyici işlemlerin yalnızca “herkese aynı hukuki izin veriliyor mu?” sorusu üzerinden değil, bu iznin piyasada doğuracağı fiilî ekonomik sonuçlar üzerinden de değerlendirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.

Çünkü;

Her optisyen internet sitesi açabilir; ancak her optisyen internet ortamında eşit şartlarda rekabet edemez.

İnternet satışında rekabet edebilmek için yalnızca teknik olarak bir web sitesi oluşturmak yeterli değildir. Arama motorlarında görünürlük, SEO, dijital reklam, marka bilinirliği, müşteri edinme maliyeti, yazılım ve teknik altyapı, lojistik anlaşmaları ve ödeme sistemleri gibi çok sayıda maliyet bulunmaktadır.

Özellikle uzun yıllardır internet üzerinden faaliyet gösteren işletmelerin mevcut müşteri portföyleri, marka bilinirlikleri, arama motoru sıralamaları ve dijital altyapıları bulunmaktadır. Yeni internet satışına başlayacak bağımsız optisyenlik müesseseleri ise aynı pazara sıfırdan girmek durumunda kalacaktır.

Bu durum, hukuken aynı imkânın tanınmasına rağmen ekonomik olarak aynı rekabet şartlarının oluşmaması sonucunu doğurabilecektir.

Dahası, geçmiş dönemde internet üzerinden mevzuata aykırı şekilde satış yaptığı değerlendirilen işletmelerin bugün sahip oldukları dijital müşteri portföyü, arama motoru görünürlüğü ve marka bilinirliği, kurallara uygun biçimde yalnızca fiziki mağazasında faaliyet gösteren işletmelere kıyasla önemli bir başlangıç avantajı oluşturabilecektir.

Bu nedenle düzenlemenin yalnızca “internet satışına izin verilip verilmemesi” açısından değil, piyasada adil ve dengeli rekabet koşullarını nasıl etkileyeceği bakımından da değerlendirilmesi gerekmektedir.

III. EKONOMİK YÜKLER, ÖZELLİKLE BAĞIMSIZ OPTİSYENLİK MÜESSESELERİ AÇISINDAN ORANTISIZ SONUÇ DOĞURABİLECEKTİR

İnternet üzerinden satışa başlanması, fiziki mağaza faaliyetlerinin yerine geçen sıfır maliyetli bir satış kanalı değildir.

Bağımsız bir optisyenlik müessesesinin internet satışında rekabet edebilmesi için;

* web sitesi ve teknik altyapı,

* dijital reklam ve SEO,

* müşteri edinme maliyetleri,

* kargo ve lojistik,

* kredi kartı/POS komisyonları,

* ödeme sistemi ve teminat maliyetleri,

* personel ve operasyon giderleri

gibi ilave maliyetlere katlanması gerekecektir.

Kılavuzda öngörülen KVKK ve veri güvenliği altyapılarının (güvenli ödeme sistemleri, sızma testleri, sunucu maliyetleri) kurulumu ve sürdürülmesi, standart bir e-ticaret sitesinin çok ötesinde devasa IT (bilişim) yatırımları gerektirmektedir. Ayrıca günümüz e-ticaret ekosisteminde 'ücretsiz kargo' beklentisi, düşük hacimli işlem yapan bağımsız optisyenlerin kar marjını tamamen sıfırlayacaktır.

Özellikle yüksek işlem hacmine sahip işletmelerin bankalar, ödeme kuruluşları ve kargo firmalarıyla daha avantajlı ticari koşullar elde edebilmesi mümkünken, düşük işlem hacmine sahip yeni bir işletmenin aynı ekonomik koşullara ulaşması her zaman mümkün olmayacaktır.

Bunun sonucunda yeni başlayan bir işletme bakımından;

düşük sipariş hacmi → yüksek birim kargo ve ödeme maliyeti → yüksek müşteri edinme maliyeti → düşük kârlılık

şeklinde bir ekonomik yapı ortaya çıkabilecektir.

Kılavuz taslağında gönderilerin takip edilebilir olması, taşıma sırasında ürünlerin uygun koşullarda korunması ve tüketicinin bilgilendirilmesi gibi yükümlülükler de öngörülmektedir.

Dolayısıyla internet satışına hukuken izin verilmesi, ekonomik açıdan her optisyenlik müessesesinin bu pazarda yaşayabilir bir şekilde faaliyet gösterebileceği anlamına gelmemektedir.

IV. TEDARİKTE HACİM İSKONTOLARI VE BAĞIMSIZ MÜESSESELERİN FİYAT REKABETİNDE TASFİYE EDİLMESİ GÖZ ARDI EDİLMEMELİDİR.

Sektörümüzün temel ticari gerçekliklerinden biri de alım hacmine dayalı fiyatlandırma ve iskonto politikalarıdır. Yüksek sermayeli zincir işletmeler, çok yüksek adetlerde (toplu) alım yaparak tedarikçilerden ciddi oranlarda hacim iskontoları elde etmektedir. Bu durum, büyük firmaların tüketiciye sunduğu perakende satış fiyatlarının, çoğu zaman yerel ve bağımsız bir optik mağazasının toptan ürün alış maliyetine denk veya ondan daha düşük olması sonucunu doğurmaktadır.

Fiziki mağazacılıkta yerel optisyenler, bu fiyat dezavantajını hastaya sundukları yüz yüze iletişim, mesleki tecrübe, güven ve kişiselleştirilmiş hizmet ile dengeleyebilmektedir. Ancak satın alma kararının tek bir tıkla ve tamamen en düşük fiyatı filtreleme güdüsüyle verildiği internet ortamında, bu hizmet dengesi tamamen ortadan kalkacaktır.

Kılavuz taslağında ürün fiyatlarının sunumu ve ticari iletişim uygulamalarına (kampanya/promosyon sınırlarına) dair birtakım kısıtlamalar öngörülmüş olsa da işletmelerin temel tedarik maliyetleri arasındaki bu devasa uçurum idari kurallarla kapatılamaz.

Dolayısıyla, internetten satışın meşrulaştırılması; yerel optik mağazalarını tüketici gözünde yalnızca, lens numarası öğrenilen veya deneme yapılan bedava danışma merkezlerine dönüştürecek, satışlar ise en düşük fiyatı veren birkaç dev zincir mağazaya kayacaktır. Bu durum Anayasa'nın piyasalarda tekelleşmeyi önleme ve esnafı koruma ilkelerine aykırı şekilde, pazarın kısa sürede birkaç büyük sermaye grubunun elinde tekelleşmesine zemin hazırlayacaktır.

V. FİZİKİ OPTİSYENLİK MÜESSESELERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ DE KAMU YARARI KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMELİDİR.

Türkiye’de yaklaşık 9.500 civarında bağımsız ve küçük ölçekli optisyenlik müessesesi bulunmaktadır.

Bu işletmelerin önemli bir bölümü kira, personel, enerji, stok finansmanı ve benzeri sabit giderlere katlanmakta; buna karşılık sınırlı bir ürün ve müşteri hacmi üzerinden faaliyetlerini sürdürmektedir.

Kontak lens satışlarının önemli bir kısmının internet kanalına yönelmesi halinde, fiziki mağazaların ciro ve brüt kârlılıklarında meydana gelebilecek düşüş, sabit giderlerin devam etmesi nedeniyle işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliğini doğrudan etkileyebilecektir.

Buradaki mesele yalnızca işletme sahiplerinin ticari menfaati değildir.

Optisyenlik müesseselerinin ekonomik olarak zayıflaması veya kapanması;

çalışanların istihdamı → yerel tedarikçiler → toptancılar → distribütörler → üreticiler → lojistik hizmet sağlayıcıları

şeklinde sektörün tamamına yayılan bir ekonomik etki yaratacaktır.

Ayrıca her yıl optisyenlik programlarından mezun olan gençlerin istihdam edilebileceği veya kendi işletmelerini kurabileceği ekonomik olarak sürdürülebilir işyerlerinin azalması, mesleğin geleceği bakımından da dikkate alınması gereken bir sonuçtur.

VI. DÜZENLEMENİN ÖLÇÜLÜLÜK VE KAMU YARARI BAKIMINDAN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKMEKTEDİR

İdarenin düzenleme yetkisinin temel amacı kamu yararının gerçekleştirilmesidir. Bu yetkinin kullanılmasında getirilen düzenlemenin ulaşılmak istenen amaç bakımından elverişli, gerekli ve orantılı olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir.

Somut olayda internet üzerinden Kontak lens satışına izin verilmesinin gerekçesi; tüketicinin ürünlere erişiminin kolaylaştırılması, teknolojik gelişmelere uyum sağlanması veya kayıt dışı satışın kontrol altına alınması ise, bu amaçlara ulaşmak için internet satışını serbestleştirmek dışında daha az riskli ve daha dengeli alternatiflerin bulunup bulunmadığının da değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyiz.

Özellikle;

* kamu sağlığı bakımından ortaya çıkabilecek riskler,

* bağımsız optisyenlik müesseselerinin ekonomik yapısı,

* mevcut internet satıcılarının pazara giriş avantajları,

* dijital reklam ve müşteri edinme maliyetleri,

* lojistik ve ödeme sistemi maliyetleri,

* istihdam üzerindeki muhtemel etkiler

birlikte değerlendirildiğinde, düzenlemenin mevcut haliyle doğuracağı sonuçların amaçlanan kamu yararı ile orantılı olup olmadığının yeniden incelenmesi gerektiği kanaatindeyiz.

VII. İDARİ BELİRLİLİK İLKESİ VE TAŞRA TEŞKİLATINDA DOĞACAK UYGULAMA FARKLILIKLARI GÖZÖNÜNDE BULUNDURULMALIDIR.

Kılavuzda internet satış izni verme yetkisinin Kurum tarafından müdürlüklere devredilebileceği belirtilmiştir. Ancak web sitesinin taşıması gereken siber güvenlik standartları, teknik altyapı kriterleri ve KVKK uyum ölçütleri somut ve sayısal olarak (örneğin TSE veya ISO bilişim standartları referans alınarak) belirlenmemiştir.

Bu muğlaklık, 81 ilde birbirinden tamamen farklı değerlendirmelere, yerel rekabet eşitsizliklerine ve idari uyuşmazlıklara yol açacaktır.

VIII. DİJİTAL DENETİMİN FİİLİ İMKANSIZLIĞI VE MEVCUT DENETİM KAPASİTESİNİN DURUMU DİKKATE ALINMALIDIR

Kılavuz taslağının "Denetim, Yasaklar ve İdari İşlemler" başlıklı bölümünde, Kurumunuzca internet sitelerinin, satış süreçlerinin ve reçete doğrulama sistemlerinin denetleneceği düzenlenmiştir. Ancak, idari bir düzenlemenin hayata geçirilmesindeki en önemli unsur, o düzenlemenin sahada denetlenebilir olup olmadığıdır.

Halihazırda Türkiye genelinde faaliyet gösteren 9.500 civarı fiziki optisyenlik müessesesinin rutin denetimlerinde dahi, Kurumunuzun ve İl Sağlık Müdürlüklerinin personel, zaman ve lojistik kapasitesi itibarıyla ciddi zorluklar yaşadığı; sahada yeterli sıklıkta ve etkinlikte fiziki denetim yapılamadığı bilinmektedir.

Fiziki mağazaların denetiminde dahi kapasite sınırları zorlanırken, ileride kaç tanesinin faaliyet göstereceği öngörülemeyecek farklı web sitesinin e-ticaret süreçlerini, arka plandaki dijital veri (log) akışlarını, çapraz kargo hareketlerini, sahte siteleri, sosyal medya yönlendirmelerini ve manuel yüklenen reçetelerin doğruluğunu anlık olarak takip edecek bir "dijital denetim altyapısı" Kurum bünyesinde mevcut değildir.

İnternet gibi sınırları belirsiz, anlık değişime ve manipülasyona son derece açık bir mecrayı, konvansiyonel denetim yöntemleriyle kontrol etmeye çalışmak piyasayı tamamen denetimsiz bir karaborsaya çevirebilecektir. Devletin fiilen denetleyemeyeceği büyüklükte bir dijital alanı yasal olarak serbest bırakması, hukukun ve kamu sağlığının ihlallerine açıkça zemin hazırlamak anlamına gelecektir.

X. TALEP

Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;

1. Kontak lenslerin internet üzerinden satışına ilişkin mevcut düzenleme ve buna bağlı olarak hazırlanmakta olan Kılavuzun kamu sağlığı, tüketici güvenliği, eşit rekabet, ölçülülük ve optisyenlik mesleğinin sürdürülebilirliği yönlerinden yeniden değerlendirilmesini,

2. Düzenlemenin bağımsız optisyenlik müesseseleri üzerindeki muhtemel ekonomik ve istihdam etkilerinin ayrıca değerlendirilmesini,

3. Geçmişten gelen dijital pazar avantajlarının ve yüksek sermayeli işletmeler ile bağımsız optisyenlik müesseseleri arasındaki fiilî rekabet farklılıklarının düzenleme yapılırken dikkate alınmasını,

4. Kontak lenslerin internet üzerinden satışına ilişkin mevcut yaklaşımın, kamu sağlığının korunması ve sektörün sürdürülebilirliği bakımından yeniden ele alınmasını ve mevcut uygulamadan vazgeçilmesi seçeneğinin değerlendirilmesini,

5. Nihai düzenleme tesis edilmeden önce sektörün tamamının, özellikle bağımsız optisyenlik müesseselerinin, ekonomik ve mesleki koşullarının dikkate alınmasını,

Opak Lens San. ve Tic. A.Ş. olarak saygılarımızla arz ve talep ederiz.

Opak Lens San. ve Tic. A.Ş.

Kim satış yapabilecek? Reçete nasıl doğrulanacak? Sosyal medyadan sipariş alınabilecek mi? Kontak lenslerin internetten satışına ilişkin kılavuz taslağı, optik mağazaların dijital satış süreçlerini ilgilendiren ayrıntılı hükümler içeriyor. TOBB’nin görüş toplama sürecinde belirtilen son tarih 8 Ekim 2026.

Kontak lenslerin internet üzerinden satışına ilişkin uygulama esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanan kılavuz taslağı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği aracılığıyla ilgili odalara iletildi. Sektör temsilcilerinden, metne ilişkin görüşlerini gerekçeleriyle birlikte sunmaları istendi.

Optik mağazalar açısından gündemdeki soru, internetten satışın nasıl yürütüleceği. Satış kanalı, reçete kontrolü, ürün izlenebilirliği ve tüketicinin bilgilendirilmesi, hazırlanacak görüşlerin odağını oluşturabilecek başlıklar arasında yer alıyor.

Yönetmelik yürürlükte, kılavuz görüş aşamasında

3 Temmuz 2026 tarihli yönetmelik değişikliği, kontak lenslerin tüketiciye yönelik internet satışını, Kurum tarafından izin verilen optisyenlik müessesesi internet sitesi üzerinden ve reçeteli olarak yapılması şartına bağladı. Görüşe açılan kılavuz taslağı ise bu çerçevenin uygulama ayrıntılarını belirlemeyi amaçlıyor.

8 Ekim, kılavuzun yürürlüğe gireceği tarih olarak açıklanmış değil. TOBB’nin yazısında görüşlerin Birliğe iletilmesi için belirtilen tarih. Taslaktaki hükümler, görüş sürecinin ardından değişebilir.

Optik mağazalar için kritik maddeler

Aşağıdaki özet, görüşe sunulan taslakta öngörülen hükümleri gösteriyor.

Taslağın ilgili hükümleri; satış yetkisi için 5’inci, reçete doğrulaması için 17’nci, izlenebilirlik için 21 ve 23’üncü, tanıtım ve fiyat için 26–27’nci, satış kanalları için 28–29’uncu maddelerde bulunuyor.

Görüş hazırlarken yalnızca itirazı değil, çözümü de yazın

Taslağı değerlendirecek işletmeler için somut bir görüş hazırlamak, genel bir “uygundur” veya “uygun değildir” ifadesinden daha açıklayıcı olacaktır.

Her öneride şu üç soruya yanıt verilebilir:

• Hangi madde değerlendiriliyor?

• Bu madde günlük uygulamada hangi sorunu veya belirsizliği doğurabilir?

• Sorunu gidermek için hangi ifade ya da uygulama öneriliyor?

Örneğin reçete doğrulama sürecini değerlendiren bir işletme, mevcut iş akışından somut bir örnek vererek belirsiz kalan aşamayı tarif edebilir. Ardından tüketici güvenliğini koruyan, uygulanabilir bir alternatif sunabilir.

Görüşler nasıl iletilecek?

TOBB’nin 30 Eylül 2026 tarihli yazısı, görüşlerin gerekçeleriyle birlikte ekli görüş formuna işlenerek 8 Ekim 2026’ya kadar Birliğe iletilmesini istiyor. Ticaret odaları da üyelerine yönelik duyurularında görüş toplama kanallarını açıklıyor.

Görüş sunmak isteyen sektör mensuplarının, bağlı oldukları odanın duyurusundaki teslim yöntemini ve varsa daha erken iç süreyi kontrol etmesi gerekiyor.

Resmî belgeler: TOBB yazısı, kılavuz taslağı ve görüş formu · SATSO duyurusu

Bulanık görme, kronik göz kuruluğu ve gece görmede zorlanma yalnızca göz yorgunluğundan kaynaklanmayabilir. Göz Hastanesi uzmanlarından Op. Dr. Hakan Taner Özpolat, bazı vitamin eksikliklerinin gözlerde erken belirtiler verebildiğine dikkat çekerek düzenli muayenenin önemini vurguladı.

Gözler yalnızca dış dünyayı görmemizi sağlayan organlar değil; aynı zamanda vücuttaki bazı sistemik rahatsızlıkların ve beslenme yetersizliklerinin belirtilerini de taşıyabiliyor.

Göz Hastanesi uzmanlarından Op. Dr. Hakan Taner Özpolat, bulanık görme, göz kuruluğu ve gece görme güçlüğü gibi şikâyetlerin her zaman basit bir yorgunluk belirtisi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Op. Dr. Özpolat, “Bu belirtiler bazı kişilerde ciddi vitamin eksikliklerinin ilk işaretleri olabilir. Sorunun uzun süre fark edilmemesi, göz dokularında kalıcı hasar oluşması riskini artırabilir” dedi.

A vitamini eksikliği gece körlüğüyle başlayabilir

A vitamini, retinanın düşük ışık koşullarında görme işlevini sürdürebilmesi ve göz yüzeyinin sağlıklı kalabilmesi açısından önemli bir role sahip.

A vitamini eksikliğinin ilk belirtilerinden birinin gece görmede azalma olduğunu belirten Op. Dr. Özpolat, eksikliğin ilerlemesi durumunda gözyaşı üretiminin azalabileceğini, ciddi göz kuruluğu ve kornea hasarı gelişebileceğini ifade etti.

Özpolat, “A vitamini eksikliğinde ilk karşılaştığımız tablo genellikle gece körlüğüdür. Erken müdahale edilmediğinde göz yüzeyinde kuruluk, korneada yaralanma ve ileri vakalarda kalıcı görme kaybı ortaya çıkabilir” diye konuştu.

Dünya Sağlık Örgütü de ağır A vitamini eksikliğini, özellikle çocuklarda önlenebilir görme kaybı ve körlüğün önemli nedenleri arasında gösteriyor.

B12 eksikliği görme sinirini etkileyebilir

B grubu vitaminleri sinir sisteminin sağlıklı çalışmasında görev alıyor. Uzun süre devam eden ciddi B12 vitamini eksikliği, nadir de olsa görme sinirini etkileyerek beslenmeye bağlı optik nöropatiye ve ilerleyici görme kaybına yol açabiliyor.

B2, B3 ve B6 vitaminlerinin yetersizliğinde ise göz çevresinde hassasiyet, yanma, ışığa karşı duyarlılık ve çeşitli nörolojik belirtiler görülebiliyor. Bununla birlikte göz seğirmesi gibi şikâyetlerin yalnızca vitamin eksikliğine bağlı olmadığı; stres, uykusuzluk, yoğun kafein tüketimi ve göz yorgunluğu gibi birçok farklı nedenle ortaya çıkabileceği belirtiliyor.

C, D ve E vitaminlerinin göz sağlığındaki rolü

C ve E vitaminleri, hücreleri oksidatif strese karşı koruyan antioksidan sistemlerin parçaları arasında bulunuyor. C vitamini ayrıca damar ve bağ dokusunun yapısında önemli rol oynuyor. İleri düzey C vitamini eksikliği, damar kırılganlığı ve kanama eğilimiyle ilişkilendirilebiliyor.

E vitamininin retina hücrelerinin oksidatif stresten korunmasına katkı sağladığını belirten Op. Dr. Özpolat, dengeli beslenmenin retina sağlığının korunmasındaki önemine dikkat çekti.

D vitamini ile göz kuruluğu, göz yüzeyi hastalıkları ve bazı retina rahatsızlıkları arasındaki ilişki ise araştırılmaya devam ediyor. Çalışmalarda D vitamini düzeyi düşük kişilerde göz kuruluğu belirtilerinin daha sık veya daha şiddetli olabileceğine ilişkin bulgular bulunmakla birlikte, D vitamini eksikliğinin tek başına sarı nokta hastalığına neden olduğu henüz kesin olarak gösterilmiş değil.

Bu yedi belirtiyi ihmal etmeyin

Op. Dr. Hakan Taner Özpolat, özellikle uzun süre devam eden şu belirtilerde göz muayenesinin geciktirilmemesi gerektiğini söyledi:

• Gece görmede belirgin azalma

• Geçmeyen veya tekrarlayan göz kuruluğu

• Sürekli yanma ve batma hissi

• Işığa karşı aşırı hassasiyet

• Nedeni açıklanamayan bulanık görme

• Sık tekrarlayan göz seğirmeleri

• Gözün beyaz bölümünde veya göz içinde kanama

Bu belirtilerin vitamin eksikliği dışında göz yüzeyi hastalıkları, retina sorunları, diyabet, enfeksiyonlar, kullanılan ilaçlar ve başka sistemik rahatsızlıklardan da kaynaklanabileceği unutulmamalı.

Kontrolsüz vitamin kullanımından kaçınılmalı

Vitamin eksikliğinin yalnızca belirtilere bakılarak teşhis edilemeyeceğini vurgulayan uzmanlar, gerekli durumlarda göz muayenesinin kan tetkikleriyle desteklenmesini öneriyor.

Özellikle A, D ve E gibi yağda çözünen vitaminlerin doktor önerisi olmadan yüksek dozda kullanılmasının sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekiliyor. Bu nedenle bulanık görme veya göz kuruluğu yaşayan kişilerin kendi kendine vitamin takviyesine başlamak yerine göz hekimine ve gerektiğinde ilgili uzmanlık alanına başvurması gerekiyor.

Op. Dr. Hakan Taner Özpolat, “Erken tanı yalnızca görme sağlığını değil, kişinin genel sağlık durumunu ve yaşam kalitesini de korur. Gözlerin verdiği uyarıları yorgunluk diyerek geçiştirmemek gerekir” ifadelerini kullandı.

Serin hava ve bulutlu gökyüzü, UV ışınlarının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Güneş gözlüğü yalnızca yaz tatilinde kullanılan bir aksesuar değil, sonbaharda da gözleri korumaya yardımcı olan bir üründür.

Bulutlu havada güneş gözlüğü gerekir mi?

Bulutlar UV ışınlarını tamamen engellemez. Maruziyet; günün saatine, bulunduğunuz yere ve hava koşullarına göre değişir. Dışarıda vakit geçireceğiniz günlerde hava durumuyla birlikte UV indeksine de bakabilirsiniz. Dünya Sağlık Örgütü, indeks 3 ve üzerindeyken güneşten korunmayı öneriyor.

Gözlük seçerken neye bakmalı?

Camın koyu renkli olması, tek başına UV koruması sağladığını göstermez. Etiketinde UVA ve UVB ışınlarının %99–100’ünü engellediği veya UV400 koruması bulunduğu belirtilen bir gözlük seçin. Çerçevenin yüzünüze iyi oturması ve yanlardan gelen ışığı sınırlaması da önemlidir. Mevcut gözlüğünüzün koruma düzeyinden emin değilseniz bir optik mağazada kontrol ettirebilirsiniz.

Çocukların gözlerini de koruyun

Okul yolu, park ve açık hava etkinlikleri sonbaharda da devam eder. Çocuklar için UV korumalı, yüzlerine uygun ve rahat bir güneş gözlüğü seçin. Açık havada şapka kullanımı da korunmaya katkı sağlar.

Kısacası: Güneş gözlüğünü mevsime göre kaldırmak yerine, dışarıdaki UV düzeyini ve geçireceğiniz süreyi dikkate alın. Sonbaharın bulutlu günlerinde de göz korumasına ihtiyaç duyabilirsiniz.

Sabahları göz köşesinde görülen az miktarda çapak olağan olabilir. Ancak gün içinde tekrarlayan, ipliksi hâle gelen veya kızarıklık ve batmayla birlikte görülen akıntının nedeni değerlendirilmelidir. Gözün içindeki mukusu sürekli çekerek temizlemek ise tahrişi artırabilir.

Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. İsmail Diri, göz akıntısının tek başına bir hastalık olmadığını, farklı göz yüzeyi sorunlarının belirtisi olabileceğini söylüyor. Akıntının görünümü bazı ipuçları verse de yalnızca rengine veya kıvamına bakılarak tanı konulamıyor.

Her akıntı enfeksiyon belirtisi mi?

İpliksi ve yapışkan akıntı; kuru göz, alerjik konjonktivit veya göz kapağı kenarı iltihabı olarak bilinen blefarit gibi durumlarda görülebilir. Enfeksiyonlar da akıntıya yol açabilir. Kaşıntı, yanma, kızarıklık, kirpik diplerinde kabuklanma ve görmede değişiklik gibi eşlik eden belirtiler, nedenin belirlenmesinde önem taşır.

Sürekli temizlemek neden sorunu artırabilir?

İpliksi mukusu gözün içinden parmakla veya pamuklu çubukla tekrar tekrar çekmek, göz yüzeyini tahriş edebilir. Bu davranış bazı kişilerde mukus avlama sendromu olarak adlandırılan döngüye yol açar: Mukus çıkarıldıkça tahriş artar, ardından yeniden mukus oluşur. Diri, akıntıyı sürekli uzaklaştırmaya çalışmak yerine oluşmasına yol açan nedenin araştırılması gerektiğini vurguluyor.

Göz çevresindeki akıntıyı temizlemek ile gözün içinden mukus çekmek aynı şey değildir. Gerektiğinde göz çevresindeki birikinti temiz ellerle ve temiz, nemli bir bezle nazikçe alınabilir; gözleri ovuşturmaktan kaçınılmalıdır.

Hangi belirtilerde göz hekimine başvurulmalı?

Akıntı tekrarlıyorsa veya belirgin ağrı, ışığa hassasiyet, yoğun kızarıklık ya da geçmeyen bulanık görme eşlik ediyorsa göz hekimi değerlendirmesi gerekir. Kontak lens kullananlarda kızarıklık, ağrı veya olağan dışı akıntı gelişirse lens çıkarılmalı ve gecikmeden göz hekimiyle görüşülmelidir.

Diri, her akıntının antibiyotikli damla gerektirmediğini hatırlatıyor. Tedavi, akıntının nedenine göre değiştiğinden, devam eden şikâyetlerde daha önce kullanılan bir damlayı yeniden başlatmak yerine muayene olunması önem taşıyor.

Soğuk havadan sıcak bir ortama girildiğinde saniyeler içinde buğulanan gözlük camları, görüşü geçici olarak engelleyebiliyor. Peki buğu neden oluşuyor ve cam kaplamalarına zarar vermeden nasıl azaltılabilir?

Havaların soğumasıyla birlikte gözlük kullanıcılarının en sık karşılaştığı sorunlardan biri yeniden gündemde: gözlük camlarının buğulanması. Dışarıdan kapalı bir ortama girerken, sıcak bir içeceğe yaklaşırken, yemek pişirirken, spor yaparken veya maske kullanırken görüş bir anda bulanıklaşabiliyor.

Bu durum genellikle gözlerden değil, sıcaklık farkı ve havadaki nemden kaynaklanıyor.

Gözlük Camları Neden Buğulanıyor?

Soğuk havada gözlük camlarının sıcaklığı da düşüyor. Dışarıdan daha sıcak ve nemli bir ortama girildiğinde havadaki su buharı, soğuk cam yüzeyiyle karşılaşarak çok küçük su damlacıklarına dönüşüyor.

Cam yüzeyinde oluşan bu damlacıklar ışığı düzensiz biçimde dağıttığı için görüntü bulanıklaşıyor ve gözlük “buğulanmış” gibi görünüyor. Camın sıcaklığı ortam sıcaklığına yaklaştıkça buğu genellikle kendiliğinden kayboluyor.

Benzer bir durum maske kullanırken de yaşanıyor. Nefesle çıkan sıcak ve nemli hava maskenin üst kısmından gözlüklere doğru yönelirse, daha soğuk olan cam yüzeyinde yoğunlaşma meydana geliyor. Amerikan Oftalmoloji Akademisi, maskenin burun çevresine daha iyi oturtulmasının yukarı yönelen hava akışını azaltabileceğini belirtiyor.

Buğulanmayı Artıran Durumlar

Gözlük camlarında buğu oluşması yalnızca dışarıdan sıcak bir ortama girildiğinde görülmüyor. Aşağıdaki durumlar da sorunu artırabiliyor:

• Soğuk havadan sıcak ve nemli bir ortama geçmek,

• Sıcak çay, kahve veya yemek buharına yaklaşmak,

• Yemek pişirmek veya bulaşık makinesini açmak,

• Spor yapmak ve vücut sıcaklığının yükselmesi,

• Maske, atkı veya boyunluk kullanmak,

• Gözlüğün yüze çok yakın durması ve hava dolaşımının azalması,

• Cam yüzeyinde yağ, kir veya temizlik kalıntısı bulunması.

Gözlük Buğusu Nasıl Azaltılabilir?

1. Camları Düzenli ve Doğru Temizleyin

Kirli ve yağlı cam yüzeylerinde su damlacıkları daha düzensiz biçimde tutunabilir. Bu nedenle gözlük camlarının düzenli temizlenmesi önemlidir.

Camlar önce ılık suyla durulanmalı, gerekiyorsa çok az miktarda pH nötr bulaşık deterjanıyla nazikçe temizlenmeli ve ardından temiz bir mikrofiber bezle kurulanmalıdır. Sıcak su kullanılmamalıdır; yüksek sıcaklık bazı cam kaplamalarına ve çerçeve malzemelerine zarar verebilir.

2. Gözlük Camına Uygun Buğu Önleyici Ürün Kullanın

Gözlükler için üretilmiş buğu önleyici spreyler, mendiller veya özel bezler cam yüzeyinde geçici ve şeffaf bir tabaka oluşturabilir. Bu tabaka, yoğunlaşan suyun küçük damlacıklar hâlinde tutunması yerine yüzeye daha eşit yayılmasına yardımcı olur.

Ancak her ürün bütün cam ve kaplama türleriyle uyumlu olmayabilir. Ürün kullanmadan önce ambalajdaki talimatlar kontrol edilmeli veya optisyene danışılmalıdır.

3. Gözlüğün Yüze Uyumunu Kontrol Ettirin

Çerçevenin yüze gereğinden fazla yaklaşması, camların arkasındaki hava dolaşımını azaltabilir. Burun pedi, sap ve çerçeve ayarlarının doğru yapılması buğulanmanın azalmasına yardımcı olabilir.

Gözlüğü evde eğip bükmek yerine gerekli ayarların bir optisyen tarafından yapılması, hem çerçevenin zarar görmesini önler hem de gözlüğün optik merkezlerinin doğru konumda kalmasını sağlar.

4. Sıcaklık Değişimine Uyum İçin Biraz Zaman Tanıyın

Soğuk bir ortamdan sıcak bir alana girildiğinde camların ortam sıcaklığına ulaşması birkaç dakika sürebilir. Bu sırada gözlüğü sürekli kıyafetle silmek yerine temiz bir mikrofiber bez kullanmak ve camların sıcaklığa uyum sağlamasını beklemek daha güvenlidir.

5. Maske Kullanırken Üst Kısmı İyi Oturtun

Burun teli bulunan maskelerde tel, burun köprüsünün şekline uygun biçimde ayarlanmalıdır. Maskenin üst kısmındaki boşlukların azaltılması, sıcak nefesin doğrudan gözlük camlarına ulaşmasını sınırlar.

Gözlüğün burun köprüsünü maskenin üst kenarı üzerine yerleştirmek de bazı kullanıcılarda hava akışını azaltabilir. Ancak özellikle yüksek numaralı veya progresif gözlüklerde çerçevenin normal konumundan fazla uzaklaştırılması görüş kalitesini etkileyebileceği için dikkatli olunmalıdır.

6. Buğu Önleyici Özellik Hakkında Optisyenden Bilgi Alın

Yansıma önleyici kaplama ile buğu önleyici özellik aynı şey değildir. Yeni gözlük yaptırırken kullanım alışkanlıkları anlatılarak su itici, kolay temizlenen veya buğu oluşumunu azaltmaya yönelik cam seçenekleri hakkında optisyenden bilgi alınabilir.

İnternetteki Her Yöntemi Gözlüğünüze Uygulamayın

İnternette diş macunu, tıraş köpüğü, kolonya, dezenfektan, sirke veya ev tipi cam temizleyicisi kullanılması gibi çeşitli önerilerle karşılaşılabiliyor. Ancak bu ürünlerdeki aşındırıcı veya kimyasal maddeler gözlük camındaki kaplamalara zarar verebilir.

Gözlük camları şu malzemelerle temizlenmemelidir:

• Ev tipi cam ve yüzey temizleyicileri,

• Kolonya ve uygunluğu belirtilmemiş dezenfektanlar,

• Diş macunu veya aşındırıcı temizlik ürünleri,

• Kâğıt havlu ve peçete,

• Kıyafetin kenarı,

• Kirli veya sert bezler,

• Çok sıcak su.

Kaplama hasarı her zaman ilk kullanımda fark edilmeyebilir. Zaman içinde yüzeyde matlaşma, çizilme, soyulma veya görüş kalitesinde azalma ortaya çıkabilir.

Kalıcı Çözüm, Gözlüğe Uygun Yöntemi Seçmek

Gözlük camlarının buğulanması çoğunlukla fiziksel bir yoğunlaşma olayıdır ve tek başına göz hastalığı belirtisi değildir. Ancak sık tekrarlayan buğu, günlük yaşamı ve özellikle araç kullanma, merdiven inip çıkma veya makine kullanma gibi dikkat gerektiren faaliyetleri zorlaştırabilir.

Düzenli temizlik, doğru çerçeve ayarı ve cam kaplamasıyla uyumlu buğu önleyici ürünler sorunu önemli ölçüde azaltabilir. En güvenli yaklaşım ise kullanılan camın malzemesi ve kaplama özellikleri hakkında optisyenden bilgi almak ve yalnızca uygunluğu doğrulanmış ürünleri kullanmaktır.

Kaynaklar: Amerikan Oftalmoloji Akademisi, AAPOS – Gözlük ve Maske Kullanımı, ZEISS – Gözlük Temizliği ve Buğulanmayı Önleme, ZEISS – Gözlük Camı Bakımı

Sosyal medyada “Ozempic face” adıyla konuşulan göz altı çökmesi ve yüzde hacim kaybı, belirgin kilo kaybının ardından görülebiliyor. Göz çevresinin görünümündeki bu değişiklik, tek başına görme kaybı anlamına gelmiyor. Ancak yeni başlayan görme şikâyetlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

Hızlı veya belirgin kilo kaybının ardından yanaklar ve göz çevresi daha çökük görünebilir; göz altı olukları ve mevcut torbalanmalar daha belirgin hâle gelebilir. Sosyal medyada kullanılan “Ozempic face” tıbbi bir hastalık adı değil, yüz görünümündeki bu değişimleri anlatan popüler bir ifade. Değişim, yalnızca belirli bir ilaca özgü olarak değerlendirilmemeli; kilo kaybıyla yüzdeki yağ dokusunun azalması da görünümü etkileyebilir.

Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. İsmail Diri, göz çevresindeki değişimin çoğu zaman göz küresinden değil, cilt ve destek dokularından kaynaklandığını belirtiyor. Diri’ye göre göz altının çökmesi veya torbalanmanın belirginleşmesi, tek başına retina, göz merceği ya da görme sinirinde hasar bulunduğunu göstermiyor.

Görünüm değişikliği ile görme değişikliği ayrı değerlendirilmeli

Dr. Diri, asıl dikkat edilmesi gereken ayrımın aynada görülen değişiklik ile kişinin nasıl gördüğündeki değişiklik olduğunu vurguluyor. Bulanık görme, görme düzeyinde belirgin azalma veya hızla kötüleşen görme yalnızca kilo kaybına bağlanmamalı; göz hekimi tarafından değerlendirilmelidir. Ani görme kaybında ise acil tıbbi değerlendirme gerekir.

Göz çevresindeki hacim kaybından rahatsız olan kişiler için dolgu veya cerrahi gibi yöntemler gündeme gelebilir. Dr. Diri, seçimin doku değişiminin derecesine ve kişinin durumuna göre yapılması gerektiğini, estetik bir girişim düşünülüyorsa kilonun sabitlenmesinin de önemli olduğunu söylüyor. Göz çevresine uygulanacak dolguların riskleri bulunduğundan, bu işlemler kişisel değerlendirme gerektirir.

Özetle: Kilo kaybından sonra göz çevresinin farklı görünmesi, görmenin de bozulduğu anlamına gelmez. Fakat yeni bir görme şikâyeti, görünümdeki değişimin doğal bir parçası sayılarak göz ardı edilmemelidir.

“Akıllı lens” olarak bilinen trifokal göz içi merceklerin uygulanmasının ardından bazı kişiler, özellikle geceleri araç farları ve sokak lambalarının çevresinde halkalar, parlamalar veya ışık saçılmaları görebiliyor. Uzmanlar, görsel uyum tamamlanıncaya kadar gece araç kullanımında dikkatli olunmasını öneriyor.

Katarakt ameliyatlarında ve uygun hastalarda yakın, orta ve uzak mesafelerde görmeyi desteklemek amacıyla kullanılan trifokal göz içi mercekler, farklı odak noktaları oluşturan özel bir optik tasarıma sahip.

Bu yapı gözlük bağımlılığını azaltabilse de bazı kişilerde özellikle karanlık ortamlarda “halo” olarak adlandırılan ışık halkaları, kamaşma ve yıldız biçiminde ışık saçılmaları gibi görsel etkiler ortaya çıkabiliyor.

Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Uğur Ünsal, bu etkilerin kullanılan merceğin optik yapısının yanı sıra kişinin göz özellikleri ve ameliyat sonrası uyum süreciyle de ilişkili olabileceğini söyledi.

Işıkların çevresindeki halkalar neden oluşuyor?

Trifokal göz içi mercekler, göze ulaşan ışığı uzak, orta ve yakın mesafelerde görmeyi destekleyen farklı odaklara yönlendiriyor. Bu nedenle özellikle karanlık bir ortamda parlak ışık kaynaklarına bakıldığında halo, kamaşma ve ışık saçılması fark edilebiliyor.

Doç. Dr. Ünsal, “Trifokal mercek uygulamalarından sonra gece ışıklarının çevresinde halo dediğimiz halkalar görülebiliyor. Bazı hastalar araç farlarında veya sokak lambalarında ışık saçılması ve kamaşma da tarif edebiliyor. Bu yakınmalar özellikle ameliyat sonrası erken dönemde daha belirgin hissedilebilir” dedi.

Bu etkilerin görülme sıklığı ve rahatsız edicilik düzeyi kullanılan mercek tasarımına, göz bebeğinin büyüklüğüne, kornea yapısına ve kişinin görsel hassasiyetine göre değişebiliyor.

Gece araç kullanırken daha belirgin hissedilebilir

Gündüz fark edilmeyen veya çok az hissedilen ışık etkileri, çevrenin karanlık olduğu ve parlak ışık kaynaklarıyla karşılaşıldığı gece koşullarında daha belirgin hale gelebiliyor. Karşıdan gelen araç farları, sokak lambaları ve ışıklı tabelalar görsel konforu etkileyebiliyor.

Doç. Dr. Ünsal, ameliyat sonrasındaki ilk gün ve haftalarda gece sürüşüne karşı dikkatli olunması gerektiğini belirterek şunları söyledi:

“Karşıdan gelen farlar kişinin alışık olduğundan farklı algılanabilir. Görme yeterince netleşmeden ve kişi kendisini gece sürüşü konusunda rahat hissetmeden araç kullanılması uygun olmayabilir. Ameliyat sonrası kontrollerde hastanın görme düzeyi ve iyileşme süreci bireysel olarak değerlendirilmelidir.”

Araç kullanmaya ne zaman başlanabileceğine ilişkin kararın ameliyatı gerçekleştiren hekimin değerlendirmesi doğrultusunda verilmesi gerekiyor.

Beynin yeni görüntüye uyumu zaman alabilir

Ameliyat sonrası süreç yalnızca göz dokularının iyileşmesinden oluşmuyor. Beynin yeni optik sistemin oluşturduğu görüntüleri işlemeyi öğrenmesi de görsel deneyimin önemli bir parçasını oluşturuyor.

“Nöroadaptasyon” olarak adlandırılan bu süreçte beyin, trifokal göz içi merceğin oluşturduğu farklı görsel uyaranlara zaman içerisinde uyum sağlayabiliyor. Bu nedenle halo ve kamaşma gibi etkiler bazı kişilerde haftalar veya aylar içinde daha az rahatsız edici hale gelebiliyor.

Doç. Dr. Ünsal, “İlk dönemde oldukça belirgin tarif edilen ışık halkaları ve saçılmalar ilerleyen aylarda daha az fark edilir hale gelebilir. Ancak nöroadaptasyon kişiden kişiye değişir. Her hastada aynı sürede ve aynı düzeyde bir iyileşme beklemek doğru değildir” diye konuştu.

Her gece görüşü şikâyeti mercekten kaynaklanmayabilir

Ameliyat sonrasında devam eden ışık saçılması veya görme kalitesindeki değişikliklerin değerlendirilmesinde yalnızca göz içi merceğin optik yapısına odaklanılmaması gerekiyor.

Göz kuruluğu ve gözyaşı tabakasındaki bozukluklar, kornea düzensizlikleri, ameliyat sonrasında kalan kırma kusuru, astigmatizma, göz içi merceğin konumu, retina ve makula sorunları da görme kalitesini etkileyebiliyor.

Şikâyetlerin beklenenden uzun sürmesi, giderek artması veya günlük yaşamı ve gece araç kullanımını belirgin biçimde etkilemesi halinde ayrıntılı göz muayenesi yapılması önem taşıyor.

Trifokal mercekler herkes için uygun olmayabilir

Trifokal göz içi merceklerden alınacak sonuç, kişinin göz yapısına ve günlük görme gereksinimlerine göre değişebiliyor. Bu nedenle uygulama kararının yalnızca gözlük kullanmama beklentisine göre verilmemesi gerekiyor.

Kornea, retina, makula, optik sinir, göz yüzeyi, göz bebeği özellikleri ve mevcut kırma kusurlarının ameliyat öncesinde ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi önem taşıyor.

Kişinin mesleği ve yaşam tarzı da mercek seçiminde dikkate alınmalı. Özellikle sık gece araç kullanan veya düşük ışık koşullarında yüksek görsel performansa ihtiyaç duyan kişilerin bu durumu ameliyat öncesinde hekimleriyle paylaşmaları öneriliyor.

Doç. Dr. Ünsal, “Yalnızca hangi merceğin kullanılacağına değil, o merceğin kişinin göz yapısı ve günlük yaşamındaki ihtiyaçları için uygun olup olmadığına da bakıyoruz. Hastanın gece araç kullanma sıklığı ve görme beklentileri karar sürecinin bir parçası olmalı” ifadelerini kullandı.

Ameliyat öncesi bilgilendirme önemli

Trifokal göz içi mercekler uzak, orta ve yakın mesafelerde işlevsel görme sağlayabilse de halo, kamaşma ve ışık saçılması gibi olası etkilerin ameliyat öncesinde hasta ile açıkça konuşulması gerekiyor.

Doç. Dr. Ünsal, “Ayrıntılı göz muayenesi yapmak kadar hastanın beklentilerini anlamak ve ameliyat sonrasında karşılaşabileceği görsel etkileri anlatmak da önemlidir. Mercek seçimi, gözün yapısal özellikleri ile kişinin günlük yaşamındaki görme ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır” dedi.

Paris’te düzenlenen SILMO d’Or 2026 ödüllerinde progresif cam tasarımından otomatik odaklanan gözlüğe, az görme çözümlerinden akıllı gözlüklere kadar 13 kategorinin kazananları belli oldu. Jüri özel ödülü de ayrı olarak verildi.

Optik sektörünün uluslararası buluşmalarından SILMO Paris kapsamında düzenlenen 33. SILMO d’Or ödül töreni, 26 Eylül 2026’da gerçekleştirildi. Sonuçlar, gözlük tasarımı ve zanaatkârlığının yanı sıra görme teknolojileri ve optik ekipmanlardaki gelişmeleri de gündeme taşıdı.

Görme kategorisinde Mega Optic, Evosight VR adlı progresif camıyla ödül aldı. Gözlükte teknolojik yenilik ödülü, presbiyopi için geliştirdiği otomatik odaklanan gözlükle Laclarée’ye verildi. Akıllı gözlük kategorisinde GETD & Marienfeld ortaklığının The Luxury AI glasses modeli seçildi.

Az görme kategorisinde Eschenbach Optik’in Optaro XL çözümü, malzeme ve ekipman kategorisinde ise Nidek’in Phantom cihazı ödüle layık görüldü. Böylece bu yılın sonuçlarında cam tasarımı, görme desteği ve ölçüm ekipmanı birlikte öne çıktı.

SILMO d’Or 2026 kazananları

Jüri özel ödülü, Pebble RX modeliyle Paloceras’a verildi.

Ödüller sektör için ne söylüyor?

Bu yılki kazananlar, optik sektöründe farklı ihtiyaçlara yönelik çalışmaların aynı sahnede buluştuğunu gösteriyor: kişiselleştirilmiş görme çözümleri, presbiyopi için uyarlanabilir optik, az görme desteği, bağlantılı gözlükler ve çerçeve tasarımı.

Bir SILMO d’Or ödülü, ürünün diğer seçeneklere karşı klinik üstünlüğünü veya Türkiye’de satışa sunulduğunu tek başına göstermiyor. Optik mağazaları açısından ürünlerin uygulama, eğitim, servis ve yerel bulunurluk koşullarının ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

Kaynak: SILMO Paris’in resmî ödül duyurusu

Araştırmacılar, gözyaşındaki serotonin değişimlerini algılayabilen yumuşak ve esnek bir kontak lens sensörü geliştirdi. Henüz araştırma aşamasında olan teknoloji, gelecekte bazı sağlık göstergelerinin gözyaşı üzerinden ve girişimsel olmayan yöntemlerle izlenebilmesine imkân sağlayabilir.

Gözyaşı, yalnızca göz yüzeyini nemlendiren ve koruyan bir sıvı değil; aynı zamanda vücuttaki fizyolojik değişimler hakkında bilgi taşıyan çok sayıda molekülü barındırıyor. Bilim insanları şimdi bu biyolojik bilgiyi, kontak lens üzerine yerleştirilen son derece hassas bir sensör yardımıyla okumaya çalışıyor.

Science Translational Medicine dergisinde yayımlanan yeni çalışmada araştırmacılar, gözyaşındaki çok düşük miktardaki serotonini tespit edebilen “kontak lens üzerinde laboratuvar” olarak tanımlanan deneysel bir sistem geliştirdi.

Gözyaşındaki serotonini ölçüyor

Serotonin; ruh hâli, stresle ilişkili süreçler ve vücuttaki birçok fizyolojik işlevde rol oynayan önemli bir sinyal molekülü. Serotonin seviyelerinin ölçülmesi ise genellikle kan örneği alınmasını ve laboratuvar analizini gerektiriyor.

Yeni sistemde, serotoninle etkileşime girdiğinde ölçülebilir bir elektrik sinyali oluşturan elektrokimyasal sensör, yumuşak bir kontak lensin üzerine entegre edildi. Esnek ve kıvrımlı yapıdaki sensör bileşenleri; lensin bükülmesi, katlanması ve gerilmesi sırasında çalışmaya devam edecek şekilde tasarlandı.

Araştırmacılar, üretim yönteminin piyasada bulunan yumuşak kontak lenslere uygulanabildiğini ve bunun teknolojinin mevcut lens altyapılarıyla birleştirilebilmesi açısından önemli olduğunu belirtiyor.

Stres sırasında değişim gözlendi

Çalışmada 10 gönüllüden; stres oluşturan görevlerden önce, görevler sırasında ve sonrasında gözyaşı örnekleri alındı. Katılımcılardan iki değerlendiricinin karşısında topluluk önünde konuşmaları ve süre sınırlı matematik işlemleri yapmaları istendi.

Toplanan gözyaşı örnekleri deneysel kontak lens sistemiyle incelendi. Sonuçlarda serotonin seviyelerinin stres aşamasında azaldığı, katılımcılar dinlenmeye geçtiğinde ise yeniden başlangıç seviyesine doğru yükseldiği görüldü.

Ancak önemli bir ayrıntı var: Bu aşamada gönüllüler sensörlü kontak lensi gözlerinde kullanmadı. İnsanlardan alınan gözyaşı örnekleri sistem aracılığıyla analiz edildi.

Son derece düşük seviyeleri algılayabiliyor

Laboratuvar testlerinde sensörün, insan gözyaşında bulunan serotonin seviyelerinin oldukça altındaki konsantrasyonları dahi algılayabildiği bildirildi. Sistemin yaklaşık 72 pikomol düzeyinde ölçüm hassasiyetine ulaştığı ve tekrarlanan mekanik deformasyonların ardından da ölçüm performansını koruduğu açıklandı.

Araştırmacılar ayrıca sensörlü lensi anestezi altındaki bir domuzun gözü üzerinde deneyerek yapay gözyaşı damlalarıyla oluşturulan serotonin değişimlerini takip etti. Test koşullarında göz dokusunda iltihaplanma, tahriş veya hasar bulgusuna rastlanmadı.

Bununla birlikte bu sonuçlar, lensin insan gözünde uzun süreli kullanımının güvenli olduğunu henüz göstermiyor.

Akıllı telefonla iletişim kurabilecek

Araştırmada kullanılan sistem, ölçüm sırasında ince ve esnek kablolarla harici bir cihaza bağlıydı. Araştırma ekibi ayrıca yakın alan iletişimi, yani NFC teknolojisiyle verileri gerçek zamanlı olarak akıllı telefona aktarabilecek kablosuz bir prototip de geliştirdi.

Kablosuz sürüm henüz başlangıç aşamasında. Sistemin küçültülmesi, kablosuz iletişimin geliştirilmesi, sensörün uzun süreli kararlılığı ve kontak lens kullanım konforu gibi konuların ilerleyen çalışmalarda değerlendirilmesi gerekiyor.

Henüz tıbbi kullanıma hazır değil

Geliştirilen sensörlü kontak lens, klinik kullanım onayı almış bir tıbbi cihaz değil. Teknolojinin günlük hayatta kullanılabilmesi için daha geniş insan çalışmaları yapılması; uzun süreli kullanım güvenliği, biyouyumluluk, ölçüm doğruluğu, kişiden kişiye değişimler ve üretim standartlarının ayrıntılı biçimde incelenmesi gerekiyor.

Ayrıca gözyaşındaki serotonin seviyesinin tek başına stresin kesin bir ölçüsü olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtiliyor. Ölçümlerin farklı fizyolojik koşullardan nasıl etkilendiğinin de araştırılması gerekiyor.

Hedef yalnızca stresi ölçmek değil

Araştırma ekibinin uzun vadeli hedefi yalnızca serotonin ölçen bir kontak lens geliştirmek değil. Aynı platformun gelecekte farklı gözyaşı biyobelirteçlerini, göz içi basıncını, sıcaklığı, göz hareketlerini ve başka fizyolojik verileri birlikte takip edebilmesi öngörülüyor.

Bu yaklaşım başarıya ulaşırsa kontak lensler, yalnızca görme kusurlarını düzeltmek için kullanılan optik ürünler olmaktan çıkarak kişiselleştirilmiş sağlık takibinin bir parçası hâline gelebilir.

Ancak bugün için en doğru ifade şu: Gözyaşından stresle ilişkili değişimleri ölçebilen kontak lens fikri umut verici, fakat teknolojinin insanların günlük kullanımına sunulabilmesi için önünde uzun bir bilimsel ve düzenleyici süreç bulunuyor.

Kaynak: Science Translational Medicine, ConnectSci
Araştırma DOI: 10.1126/scitranslmed.adv9538

İspanya’da çocukların görme kusurlarının ekonomik nedenlerle düzeltilememesinin önüne geçmeyi amaçlayan Plan VEO’nun ikinci aşaması başlatıldı. Program kapsamında 16 yaş ve altındaki çocuklar ile gençlere gözlük veya kontak lens alımında yılda 100 avroya kadar destek sağlanıyor.

Yeni düzenlemeyle programa 23 milyon avronun üzerinde ek kaynak aktarılırken toplam kamu yatırımı 73 milyon avroya ulaştı. Destekten 31 Aralık 2026 tarihine kadar yararlanılabilecek.

Gözlük, kontak lens ve bakım solüsyonu destek kapsamında

Plan VEO, kırma kusuru teşhisi bulunan 16 yaş ve altındaki çocukları ve gençleri kapsıyor. Sağlanan destekle temel bir çerçeve ve antirefle kaplamalı numaralı organik gözlük camları alınabiliyor. Mevcut çerçevenin kullanılmak istenmesi halinde yalnızca gözlük camlarının değiştirilmesi de destek kapsamında değerlendiriliyor.

Program ayrıca yumuşak veya gaz geçirgen kontak lensleri ve bu ürünlerin bir yıllık kullanımına yetecek bakım solüsyonunu da kapsıyor.

Ürünün toplam bedeli 100 avronun altında kaldığında aile herhangi bir ödeme yapmıyor. Bedelin 100 avroyu aşması durumunda ise aradaki fark aile tarafından karşılanıyor.

Başvurular optik mağazalar üzerinden yapılıyor

Destek başvuruları internet üzerinden değil, programa katılan optik mağazalarda yüz yüze gerçekleştiriliyor. Gerekli belgelerin sisteme girilmesi ve işlemlerin yürütülmesi optik mağaza tarafından sağlanıyor. Böylece ailelerin ayrıca kamu kurumlarına başvurması gerekmiyor.

Beş yaş ve altındaki çocukların ilk başvurusunda bir göz hastalıkları uzmanı tarafından düzenlenmiş reçete isteniyor. Altı yaş ve üzerindeki çocuklarda ise reçete, programa katılan optik mağazada görev yapan optometrist tarafından da hazırlanabiliyor.

Destekten yeniden yararlanılabilmesi için önceki gözlük veya kontak lens alımının üzerinden en az 365 gün geçmesi gerekiyor.

Yaklaşık 500 bin çocuk destekten yararlandı

İspanya hükûmetinin açıkladığı verilere göre programdan bugüne kadar yaklaşık 500 bin çocuk ve genç yararlandı. Ülke genelinde yaklaşık 8 bin optik mağaza programa katılırken 13 bin 600’den fazla meslek mensubu uygulamada görev aldı.

Yetkililer, ülkede 700 binden fazla çocuğun “görsel yoksulluk” olarak tanımlanan sorunla karşı karşıya bulunduğuna dikkat çekiyor. Bu kavram, bir çocuğun ihtiyaç duyduğu gözlüğe veya görme yardımına ekonomik sebeplerle ulaşamamasını ifade ediyor.

Programın temel hedefi, ailelerin gelir düzeyi nedeniyle hiçbir çocuğun görme sorununun düzeltilemeden kalmaması.

Görme sorunları eğitim hayatını da etkiliyor

Çocukluk döneminde düzeltilmeyen miyopi, hipermetropi ve astigmatizma yalnızca görme kalitesini düşürmüyor. Bu sorunlar çocukların okuldaki performansını, özgüvenini, sosyal gelişimini ve günlük yaşamını da etkileyebiliyor.

İspanya’da okul çağındaki çocukların yüzde 10 ila yüzde 30’unda kırma kusuru bulunduğu; ekran kullanımının artması ve açık havada geçirilen sürenin azalmasıyla özellikle miyopi görülme sıklığının yükseldiği belirtiliyor.

Yetkililer ayrıca okul başarısı düşük her üç çocuktan birinde, öğrenmeyi güçleştiren ve henüz teşhis edilmemiş bir görme sorunu bulunabileceğine dikkat çekiyor.

Optik mağazalara sağlık sisteminde aktif rol

Plan VEO’nun dikkat çeken yönlerinden biri de optik mağazaları yalnızca ürün teslim edilen noktalar olarak değil, çocukların görme sorunlarının belirlenmesi, uygun çözümün hazırlanması ve sürecin takip edilmesinde görev alan sağlık kuruluşları olarak konumlandırması.

Program; kamu yönetimi, optometristler ve optik mağazalar arasında kurulan iş birliğiyle yürütülüyor. Uygulama, çocuklarda görme sağlığının korunmasının yalnızca ailelerin ekonomik imkânlarına bırakılmaması gerektiğini ortaya koyarken optik meslek mensuplarının koruyucu sağlık hizmetlerindeki önemini de güçlendiriyor.

İzmir Optisyen-Gözlükçüler Odası’nın yaklaşık dört ay süren görüşmelerinin ardından düzenlediği toplantıda, oda üyeleri İzmir Defterdarlığı personeliyle bir araya geldi. Defterdarlığın paylaşılan sunumunda optisyenlik müesseselerinde avans tahsilatı, belge düzeni ve Ürün Takip Sistemi (ÜTS) kapsamındaki e-faturalar ele alındı.

Sunumun meslektaşlar açısından öne çıkan başlıklarından biri, gözlük siparişi sırasında alınan ön ödemelerin nasıl belgeleneceği oldu. Defterdarlığın açıklamasına göre ürün teslim edilmeden alınan avans için satış fişi düzenlenmesi gerekmiyor. Yeni nesil ödeme kaydedici cihaz üzerinden tahsilat yapıldığında “Avans Bilgi Fişi” düzenleniyor; satışa ilişkin belge ise ürün teslimi veya hizmetin tamamlanması aşamasında düzenleniyor. Sunumda, avans aşamasında fatura düzenlenmesi hâlinde KDV’nin de doğacağı belirtildi.

Defterdarlık ayrıca, avans bilgi fişindeki bilgilerle daha sonra düzenlenen faturanın uyumlu olması gerektiğine dikkat çekti. Müşterinin siparişten vazgeçmesi ve avansın iadesi durumunda izlenecek belgelendirme yolu da toplantıda anlatıldı.

Sunumun ikinci bölümünde ÜTS kapsamındaki optik ürünlerin e-faturaları yer aldı. Defterdarlık sunumunda, 1 Ekim 2026’dan itibaren ÜTS kapsamındaki ürün bilgilerinin e-faturanın XML verisine işlenmesine ilişkin bir zorunluluk başlayacağı ifade ediliyor. Sunuma göre bu bilgiler faturanın görünen yüzüne karekod basılması anlamına gelmiyor; teknik veriler elektronik dosyada yer alıyor. Gözlük çerçeveleri, numaralı gözlük camları ve kontak lensler sunumda sayılan ürün grupları arasında bulunuyor.

İzmir Optisyen-Gözlükçüler Odası’nın üyelerini doğrudan Defterdarlık personeliyle buluşturduğu toplantı, günlük işlemlerde karşılaşılan belge düzeni sorularının yetkili kurumun sunumu üzerinden değerlendirilmesine imkân sağladı.

Editör notu: Haberdeki 1 Ekim tarihi ve XML kapsamı, tarafımıza iletilen Eylül 2026 tarihli İzmir Defterdarlığı sunumuna atıfla aktarılmıştır.

İzmir Defterdarlığı’nın toplantıda paylaştığı bilgilendirme sunumunu PDF olarak inceleyin

Optik çerçeve, optik cam veya kontak lens satarken e-Fatura düzenleyen mağazaların, Ürün Takip Sistemi (ÜTS) kapsamındaki ürün bilgilerini faturanın elektronik yapısına aktarabilecek durumda olması gerekiyor. Optisyenlik müesseseleri için GİB’in belirlediği tarih 1 Ekim 2026. Peki mağaza bu tarihten önce tam olarak neyi kontrol etmeli? ebelge.gib.gov.tr

Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği (TOGB), 24 Eylül’de yayımladığı duyuruyla optisyenlik müesseselerini kullandıkları e-Fatura sistemlerinin uygunluğunu kontrol etmeye çağırdı. Düzenlemenin dayanağı, Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) İlaç ve Tıbbi Cihaz Teslimlerine İlişkin Fatura Teknik Kılavuzu. Bu kılavuz, ÜTS üzerinden bildirimi yapılan ürünler için düzenlenen e-Faturalarda ürün bilgilerinin hangi elektronik alanlara yazılacağını açıklıyor. TOGB

Önce hangi belgeyi düzenlediğinize bakın

Bu düzenleme, e-Fatura uygulamasına dâhil olan işletmelerin ilgili tıbbi cihaz teslimleri için düzenlediği e-Faturaların teknik içeriğiyle ilgili. Mağazadaki yazarkasa POS veya ödeme kaydedici cihaz üzerinde yeni bir seri ya da lot giriş işlemi tarif etmiyor. Ayrıca TOGB, vergi mükellefi olmayan nihai tüketici adına düzenlenen e-Arşiv faturalarda karekod bilgisi ekleme zorunluluğu bulunmadığını belirtiyor. ebelge.gib.gov.tr

Hangi bilgiler aktarılacak?

GİB kılavuzu, tıbbi cihazlara ilişkin dört bilgiyi sayıyor. Mağaza açısından önemli nokta, satılan ürüne ait doğru bilgilerin doğru fatura satırıyla eşleşmesi. ebelge.gib.gov.tr

Her üründe seri numarası aranmaz. GİB kılavuzu, yalnızca parti bilgisi bulunan tıbbi cihazlar için SNO bilgisinin girilmeyeceğini açıkça söylüyor. Böyle bir ürüne varsayımsal bir seri numarası eklenmemeli; ürünün gerçek takip bilgileri kullanılmalı. ebelge.gib.gov.tr

Bilgiler faturanın neresinde bulunacak?

GİB’in tarif ettiği yer, e-Faturanın elektronik dosyasındaki ilgili mal veya hizmet kalemi. Tıbbi cihazın tanımlayıcı bilgileri InvoiceLine altında, AdditionalItemIdentification alanına işleniyor. İlgili e-Faturalarda ILAC_TIBBICIHAZ senaryosu kullanılıyor; tıbbi cihaz bilgisi TIBBICIHAZ olarak tanımlanıyor. ebelge.gib.gov.tr

Bu teknik adları mağaza çalışanının elle kodlaması beklenmez. Ekranda hangi alanın doldurulacağı kullanılan optik programa ve e-Fatura sağlayıcısına göre değişir. Bu yüzden “faturanın PDF’inde karekod görünüyor mu?” sorusuyla yetinmek yerine, sağlayıcıya ürün bilgilerinin gönderilen XML dosyasına doğru aktarılıp aktarılmadığı sorulmalı. Kılavuzun XML alanlarından çıkan pratik kontrol budur. ebelge.gib.gov.tr

Mağazada adım adım hazırlık

1. Ürün kartlarını gözden geçirin. ÜTS kapsamındaki optik çerçeve, optik cam ve kontak lenslerin ürün numarası ile varsa lot, seri ve üretim tarihi bilgilerinin satış sırasında erişilebilir olduğundan emin olun. Ürün kartı ile fiziksel olarak teslim edilen ürünün eşleşmesi, fatura satırına doğru bilginin gitmesi için temel kontroldür. ebelge.gib.gov.tr

2. Optik yazılım firmanıza ve e-Fatura sağlayıcınıza aynı soruyu sorun. “ÜTS kapsamındaki ürünlerin UNO, LNO, varsa SNO ve URT bilgileri, 1 Ekim’den itibaren düzenleyeceğimiz e-Faturaların ilgili satırlarına GİB kılavuzuna uygun aktarılıyor mu? Bunu bizim kullandığımız ekranda nasıl yapacağız?” Ekran adımları sağlayıcıya göre değişebileceğinden, kendi sisteminiz için uygulamalı yanıt isteyin.

3. Gerçek satış akışına benzeyen bir örnek deneyin. Örneğin birden fazla takip bilgisi olan ürünün faturasında her ürünün doğru kayıtla eşleştiğini kontrol edin. GİB kılavuzundaki örnek, aynı fatura satırında birden fazla ürüne ait tanımlayıcı kayıt bulunabildiğini gösteriyor. ebelge.gib.gov.tr

4. Karma faturayı da sorun. ÜTS kapsamındaki ürünle başka bir ürün veya hizmet aynı e-Faturada yer alabilir. GİB kılavuzu bu satırlar için ayrı bir DIGER tanımı öngörüyor. Yazılımınızın böyle bir satışta satırları nasıl ayırdığını sağlayıcınızla kontrol edin. ebelge.gib.gov.tr

5. Gönderilen dosyayı doğrulatın. Örnek faturanın görünen çıktısını inceleyin; ardından yazılım veya entegratör firmanızdan elektronik dosyada doğru senaryo ve ürün bilgilerinin yer aldığını teyit etmesini isteyin. Bir hata varsa satış anında kiminle iletişim kurulacağını mağaza ekibine bildirin.

Yeni bir program satın almak gerekiyor mu?

GİB kılavuzu, optik mağazalara belirli bir marka veya yeni bir program satın alma şartı koymuyor; e-Faturanın uyması gereken teknik yapıyı tanımlıyor. Mevcut sistemin gerekli alanları destekleyip desteklemediği işletmenin kullandığı yazılım ve entegratöre bağlı. Bu nedenle önce mevcut sağlayıcıdan kendi hesabınız için uyumluluk ve kullanım adımlarını öğrenin. ebelge.gib.gov.tr

Kısa kontrol listesi: Ürün bilgileri hazır mı? Optik program ile e-Fatura sistemi bu bilgileri aktarıyor mu? Örnek faturanın XML içeriği kontrol edildi mi? Mağaza çalışanı satış ekranındaki adımları biliyor mu? TOGB’nin uyarısı, bu kontrollerin 1 Ekim 2026’dan önce tamamlanması yönünde. TOGB

Resmî kaynaklar: GİB’in tarih duyurusu, GİB Fatura Teknik Kılavuzu ve TOGB duyurusu.

Gözde kızarıklık, batma, yanma ve sulanma; alerjiden göz kuruluğuna, yabancı cisimden enfeksiyonlara kadar pek çok nedenle ortaya çıkabiliyor. Uzmanlar, özellikle ağrı, ışık hassasiyeti veya görme değişikliğinin eşlik ettiği kızarıklıklarda gelişigüzel göz damlası kullanılmaması gerektiğini vurguluyor.

Göz kızarıklığı toplumda sık görüldüğü için çoğu zaman “göz nezlesi” olarak değerlendiriliyor. Ancak gözün beyaz kısmındaki damarların belirginleşmesi tek başına bir hastalık değil; farklı sorunlara bağlı olarak gelişebilen bir bulgu olarak kabul ediliyor.

Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Uğur Ünsal, kızarıklığın nedenini yalnızca gözün görünümüne bakarak belirlemenin mümkün olmadığını belirtiyor. Kaşıntı, akıntının niteliği, ağrı, ışık hassasiyeti, görme değişikliği ve şikâyetin tek ya da iki gözde görülmesi, doğru değerlendirme açısından önem taşıyor.

Göz kızarıklığının birçok nedeni olabilir

Uzun süre ekrana bakmak, göz kuruluğu, uykusuzluk, çevresel tahriş edici maddeler, göze yabancı cisim kaçması, kontak lens kullanımı ve alerjik reaksiyonlar gözde kızarıklığa yol açabiliyor. Viral veya bakteriyel enfeksiyonlar da benzer şikâyetlere neden olabiliyor.

Doç. Dr. Ünsal, “Gözde kızarıklık ve batma görüldüğünde yalnızca gözün görünümüne bakarak nedenini belirlemek mümkün değildir. Kaşıntının ön planda olması, akıntının niteliği, tek ya da iki gözün etkilenmesi, ışığa karşı hassasiyet, ağrı ve görmede değişiklik olup olmadığı değerlendirme açısından önemlidir.” diyor.

Göz nezlesinin türüne göre belirtiler değişiyor

Halk arasında göz nezlesi olarak bilinen konjonktivit, gözün beyaz bölümünü ve göz kapaklarının iç yüzeyini örten konjonktiva tabakasının iltihaplanmasıyla ortaya çıkıyor. Konjonktivit; virüsler, bakteriler veya alerjenlerden kaynaklanabiliyor.

Viral konjonktivitte kızarıklığa genellikle sulanma, yanma, batma ve gözde yabancı cisim varmış hissi eşlik ediyor. Bazı kişilerde üst solunum yolu enfeksiyonu belirtileri de görülebiliyor.

Bakteriyel konjonktivitte akıntı daha belirgin olabiliyor ve özellikle sabahları kirpiklerde ya da göz kapaklarında yapışma meydana gelebiliyor. Alerjik konjonktivitte ise çoğunlukla kaşıntı ön plana çıkıyor.

Her konjonktivit aynı nedenden kaynaklanmadığı için uygulanacak yaklaşım da değişiyor. Viral ve bakteriyel konjonktivitler bulaşıcı olabilirken alerjik konjonktivit kişiden kişiye bulaşmıyor.

Ortak havlu ve kişisel ürünler bulaş riskini artırabilir

Bulaşıcı göz enfeksiyonları yalnızca gözle doğrudan temas sonucunda yayılmıyor. Kirlenmiş eller, ortak havlular, yastık kılıfları, göz makyajı ürünleri ve göz damlaları da enfeksiyonun kişiden kişiye taşınmasına neden olabiliyor.

Kızarık gözü ovuşturduktan sonra çevredeki yüzeylere dokunulması da bulaş zincirini genişletebiliyor. Bu nedenle gözlere dokunmadan önce ve sonra ellerin yıkanması, gözlerin ovuşturulmaması ve kişisel ürünlerin paylaşılmaması gerekiyor.

Her kızarıklıkta aynı göz damlası kullanılmaz

Gözde kızarıklık ve batma yaşayan kişilerin kendi kendine göz damlası kullanması, sorunun gerçek nedeninin gözden kaçmasına yol açabiliyor. Daha önce başka bir göz rahatsızlığı için reçete edilmiş ilaçların yeniden kullanılması veya başkasına ait göz damlasının kullanılması da risk taşıyor.

Yapay gözyaşları ile antibiyotik, antialerjik veya steroid içeren göz damlalarının kullanım amaçları birbirinden farklı. Bu nedenle kızarıklığa iyi gelecek, herkes için geçerli tek bir göz damlasından söz etmek mümkün değil. Özellikle ilaç içeren damlaların hekim değerlendirmesi olmadan kullanılmaması öneriliyor.

Çayla göz silmek güvenli olmayabilir

Gözde kızarıklık ve çapaklanma görüldüğünde çay poşeti ya da demlenmiş çayla kompres yapılması, toplumda sık başvurulan uygulamalar arasında yer alıyor. Ancak steril olmayan sıvı ve materyallerin göz yüzeyine temas ettirilmesi tahrişe neden olabileceği gibi mevcut enfeksiyonun seyri açısından da sakınca oluşturabiliyor.

Göz çevresindeki akıntının temizlenmesi gerekiyorsa ellerin önceden yıkanması ve her uygulamada temiz bir materyal kullanılması önem taşıyor. Evde hazırlanan bitkisel karışımların ve çayın doğrudan göz yüzeyine uygulanmaması gerekiyor.

Kontak lens kullanıcıları kızarıklığı önemsemeli

Kontak lens kullanan kişilerde ortaya çıkan kızarıklık, batma veya ağrı her zaman basit bir tahrişten kaynaklanmayabiliyor. Lenslerin önerilenden uzun süre kullanılması, hijyen kurallarına uyulmaması veya suyla temas ettirilmesi kornea enfeksiyonu riskini artırabiliyor.

Doç. Dr. Ünsal, “Kontak lens kullanıcısında yeni başlayan belirgin kızarıklık, ağrı, ışık hassasiyeti veya görme bulanıklığı varsa lens çıkarılmalı ve yeniden takılmadan önce göz hekimi değerlendirmesi yapılmalıdır. Çünkü kontak lens kullanıcılarında korneayı ilgilendiren enfeksiyonların gözden kaçırılmaması önemlidir.” uyarısında bulunuyor.

Hangi belirtilerde göz hekimine başvurulmalı?

Göz kızarıklığına aşağıdaki belirtilerden biri eşlik ediyorsa göz hekimi değerlendirmesinin geciktirilmemesi gerekiyor:

• Şiddetli veya giderek artan göz ağrısı

• Belirgin ışık hassasiyeti

• Görmede azalma veya ani bulanıklık

• Gözde travma ya da yabancı cisim şüphesi

• Kontak lens kullanırken gelişen ağrı ve görme değişikliği

• Geçmeyen veya giderek şiddetlenen kızarıklık

Göz kızarıklığının sık görülmesinin önemsiz olduğu anlamına gelmediğini belirten Doç. Dr. Ünsal, kişinin kendi kendine tedavi uygulamak yerine eşlik eden belirtileri dikkate alması gerektiğini vurguluyor. Özellikle ağrı, ışık hassasiyeti veya görme değişikliği bulunuyorsa zaman kaybetmeden göz hekimine başvurulması öneriliyor.

Uluslararası optik sektörünün önemli buluşmalarından SILMO Paris, 25–28 Eylül 2026 tarihlerinde Paris Nord Villepinte Fuar Merkezi’nde düzenlenecek. Optik Gazete ekibi de fuarda olacak; yenilikleri ve fuardan anlık görüntüleri okurlarımızla paylaşacak.

SILMO Paris’in yayımladığı basın bültenine göre fuarda, 40’tan fazla ülkeden yaklaşık 900 katılımcı ve 1.500’ü aşkın marka yer alacak. Gözlük çerçeveleri ve camlardan bağlantılı gözlüklere, mağaza ekipmanlarından optisyenlere yönelik hizmetlere kadar sektörün farklı alanları bir araya gelecek.

Fuarın öne çıkan bölümlerinden SILMO NEXT ve Tech Village, yapay zekâ, veri, bağlantılı gözlükler ve dijital hizmetler gibi gelişmelere odaklanacak. SILMO d’Or ödülleri ise optik ve gözlük sektöründeki yenilikçi ürün ve tasarımları gündeme taşıyacak.

Optik Gazete ekibi olarak SILMO Paris 2026’ya katılıyoruz. Fuar boyunca stantlardan, yeni ürünlerden ve etkinliklerden anlık görüntüleri sosyal medya hesaplarımızda yayınlayacak; sektörle ilgili gelişmeleri Paris’ten aktaracağız. Bizi takipte kalın.

Kontak lens kutularının üzerinde marka ve kullanım süresinin yanı sıra PWR, BC ve DIA gibi çeşitli kısaltmalar bulunuyor. İlk bakışta teknik görünen bu ifadeler, kontak lensin optik özelliklerini ve göz üzerindeki uyumunu tanımlayan temel parametreler arasında yer alıyor.

Ancak bu değerleri bilmek, kişinin kendi başına kontak lens seçmesi için yeterli değil. Çünkü kontak lens yalnızca görme bozukluğunu düzelten bir ürün değil, doğrudan göz yüzeyiyle temas eden tıbbi bir cihazdır.

PWR: Kontak Lensin Görme Düzeltme Gücü

“Power” kelimesinin kısaltması olan PWR, kontak lensin kırma gücünü ifade eder ve diyoptri cinsinden gösterilir. Bazı kutularda bu değer SPH veya D şeklinde de yazılabilir.

PWR değerinin önündeki işaret önemlidir:

• Eksi (-) değerler, genellikle miyopinin düzeltilmesinde kullanılır.

• Artı (+) değerler, genellikle hipermetropinin düzeltilmesinde kullanılır.

• 0.00 veya Plano, kontak lensin numarasız olduğunu gösterir.

Örneğin, kutu üzerinde PWR -2.00 yazıyorsa kontak lensin kırma gücü eksi 2,00 diyoptridir.

Bununla birlikte gözlük reçetesindeki numara ile kontak lens kutusundaki PWR değeri her zaman aynı olmayabilir. Kontak lens gözün üzerinde dururken gözlük camı gözden belirli bir mesafede bulunduğu için özellikle yüksek numaralarda farklı hesaplama gerekebilir.

BC: Kontak Lensin İç Yüzey Eğriliği

BC, İngilizce “Base Curve” ifadesinin kısaltmasıdır ve kontak lensin arka yüzeyindeki temel eğrilik yarıçapını belirtir. Genellikle milimetre cinsinden yazılır. Yumuşak kontak lens kutularında 8.4, 8.5, 8.6 veya 8.7 gibi değerlerle karşılaşılabilir.

Genel olarak:

• Daha küçük BC değeri, daha dik bir eğriliği,

• Daha büyük BC değeri ise daha düz bir eğriliği ifade eder.

BC değeri kontak lensin göz üzerinde nasıl konumlandığını, hareketini ve konforunu etkileyebilir. Ancak tek başına BC değerine bakılarak bir kontak lensin kişiye uygun olduğu söylenemez. Kontak lensin malzemesi, tasarımı, çapı, kenar yapısı ve üretim özellikleri de göz üzerindeki uyumu değiştirir.

Bu nedenle farklı markalarda aynı BC değerinin yazması, ürünlerin göz üzerinde tamamen aynı şekilde davranacağı anlamına gelmez.

DIA: Kontak Lensin Toplam Çapı

DIA, “Diameter” kelimesinin kısaltmasıdır ve kontak lensin bir kenarından diğer kenarına olan toplam çapını belirtir. Bu değer de milimetre cinsinden ifade edilir.

Yumuşak kontak lenslerde 14.0, 14.1 veya 14.2 gibi DIA değerleri görülebilir. Çap, kontak lensin kornea ve çevresindeki göz yüzeyini ne ölçüde kaplayacağını etkileyen parametrelerden biridir.

Çapın gereğinden büyük veya küçük olması; kontak lensin göz üzerindeki hareketini, merkezlenmesini, konforunu ve görme kalitesini etkileyebilir. Ancak BC’de olduğu gibi DIA değeri de ürünün genel tasarımından bağımsız değerlendirilmemelidir.

Aynı PWR, BC ve DIA Değerleri Aynı Kontak Lens Demek Değil

Tüketicilerin yaptığı en önemli hatalardan biri, yalnızca kutudaki PWR, BC ve DIA değerlerini karşılaştırarak farklı bir markaya geçebileceğini düşünmek.

Oysa kontak lensler arasında şu özellikler değişebilir:

• Üretildiği malzeme,

• Oksijen geçirgenliği,

• Su içeriği,

• Ön ve arka yüzey tasarımı,

• Kenar yapısı,

• Kalınlık dağılımı,

• Gözyaşıyla etkileşimi,

• Günlük kullanım ve yenileme süresi.

Bu nedenle iki farklı ürünün kutusunda aynı PWR, BC ve DIA değerleri yazsa bile kontak lenslerin göz üzerindeki uyumu, hareketi ve konforu farklı olabilir. FDA da kontak lens reçetesinin yalnızca numarayı değil; ürünün malzemesi veya üreticisi ile temel eğrilik ve gerektiğinde çap bilgilerini içermesi gerektiğini belirtiyor.

Astigmatlı ve Multifokal Kontak Lenslerde Başka Değerler de Bulunur

Astigmatlı, yani torik kontak lens kutularında PWR, BC ve DIA’ya ek olarak şu kısaltmalar görülebilir:

• CYL: Astigmatizma miktarını gösteren silindir değeri.

• AX veya AXIS: Astigmatizmanın gözdeki eksenini gösterir.

• ADD: Multifokal kontak lenslerde yakın görüş için eklenen gücü belirtir.

Bu parametrelerin de reçeteyle uyumlu olması gerekir. Sağ ve sol göz değerleri farklı olabileceği için iki gözün kutuları ayrıca kontrol edilmelidir.

Kutu Değerleri Kişisel Kontak Lens Seçimi İçin Yeterli Değil

PWR, BC ve DIA değerlerini anlamak, kullanılan kontak lensi tanımayı kolaylaştırır. Ancak bu bilgiler göz muayenesinin ve profesyonel kontak lens uygulamasının yerini tutmaz.

Kontak lens kullanımına başlamadan veya marka ve model değiştirmeden önce göz yüzeyinin değerlendirilmesi, kontak lensin göz üzerindeki hareketinin ve merkezlenmesinin kontrol edilmesi gerekir. CDC, uygun uyumlandırma ve kullanım eğitimi olmadan kontak lens takılmasının yaralanma, enfeksiyon ve başka göz komplikasyonlarına yol açabileceğini belirtiyor.

Kısacası kutunun üzerindeki değerler kontak lensin kimliğini anlatır; gözünüze uygun olup olmadığına ise yalnızca rakamlara bakılarak karar verilemez.

İnternetten Kontak Lens Satışı Yasal değildir! Korsan lens alarak, göz sağlığınızı tehlikeye atmayın.