Bilim insanları, göz içindeki sıvıların ve metabolik atıkların taşınmasında rol oynayan bir sistemi araştırıyor. “Oküler glimfatik sistem” olarak adlandırılan bu ağın insanlarda nasıl çalıştığı ve uykuyla ilişkisi ise henüz bütünüyle açıklığa kavuşmuş değil.

Gözlerimizin sağlıklı çalışması yalnızca ışığı algılamalarına bağlı değil. Görmeyi sağlayan hücrelerin faaliyetleri sırasında ortaya çıkan metabolik atıkların uzaklaştırılması ve dokulardaki sıvı dengesinin korunması da önem taşıyor. Son yıllarda bu süreçleri anlamaya çalışan araştırmalar, gözün içindeki bir “temizlik ağı” ihtimaline odaklanıyor.

2026 yılında yayımlanan bilimsel derlemeler, bu alanın göz hastalıklarını anlamada açabileceği yeni yolları ele alıyor. Ancak mevcut bulgular, henüz günlük kullanım için bir tedavi veya “göz detoksu” yöntemi sunmuyor.

Gözün içindeki atıklar nasıl taşınıyor?

Beyinde sıvı alışverişi ve metabolik atıkların uzaklaştırılmasıyla ilişkilendirilen glimfatik sistem, göz araştırmaları için de bir çıkış noktası oluşturuyor. “Oküler” sözcüğü ise bu sistemin gözle ilgili bölümünü ifade ediyor.

Kemirgenler üzerinde yapılan deneylerde, retinadan ve gözün içini dolduran camsı cisimden bazı maddelerin görme siniri boyunca taşınabildiği gösterildi. Bu bulgular, göz içindeki sıvı ve atıkların uzaklaştırılmasında daha önce yeterince anlaşılmamış bir yolun rol oynayabileceğini düşündürüyor.

İnsanlarda benzer yolları destekleyen bulgular da bulunuyor. Bununla birlikte, hayvan deneylerinde görülen bütün taşıma mekanizmalarının insan gözünde aynı şekilde işlediği henüz gösterilmiş değil.

Uyku bu ağın çalışmasını etkiliyor mu?

Uykunun beyin sağlığı ve sıvı hareketleriyle ilişkisi, gözdeki sistem açısından da önemli bir araştırma sorusu. Deneylerde göz bebeğinin ışığa bağlı hareketlerinin gözden sıvı taşınmasını etkileyebildiği görüldü.

Ancak bu sonuçlardan, insan gözünün her gece belirli bir “temizlik programı” yürüttüğü veya daha uzun uyumanın bu sistemi mutlaka hızlandırdığı sonucuna varılamaz. Gözdeki taşıma süreçlerinin uyku evreleriyle nasıl değiştiğini anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Bu mekanizma, göz yüzeyini nemlendiren gözyaşı tabakasıyla da aynı şey değil. Biri göz içindeki sıvı ve madde taşınmasını, diğeri gözün dış yüzeyinin korunmasını ilgilendiriyor.

Uykusuzluğun gözyaşı üzerindeki etkisi daha somut

Uyku ile göz konforu arasındaki ilişkiye dair insan çalışmaları mevcut. Örneğin 2014 yılında 20 sağlıklı erkekle yürütülen küçük bir deneyde, uykusuz bırakılan grupta ertesi sabah gözyaşı salgısının azaldığı ve gözyaşı tabakasının daha çabuk bozulduğu saptandı.

Bu bulgu, yetersiz uykunun göz yüzeyindeki rahatsızlıkları artırabileceğini destekliyor. Ancak tek başına her kuruluk, yanma veya bulanık görme şikâyetinin nedenini açıklamıyor.

Günlük hayatta neye dikkat edilebilir?

Yetişkinler için genel öneri, gecede 7–9 saat uykuya zaman ayırmak ve düzenli bir uyku programı oluşturmaktır. Yatmadan önce parlak ışığı ve ekran kullanımını azaltmak, yatak odasını karanlık ve sakin tutmak uyku düzenini destekleyebilir.

Gözdeki “temizlik ağı” araştırmaları heyecan verici olsa da henüz kişiye özel bir uygulama önerisi sunmuyor. Süren göz kuruluğu, ağrı veya görme değişiklikleri yalnızca uykusuzluğa bağlanmamalı; göz hekimi tarafından değerlendirilmelidir.

Gözlüğünüzü bir lambaya doğru çevirdiğinizde camın üzerinde yeşil, mavi veya mor bir parıltı fark etmiş olabilirsiniz. Özellikle yeni gözlük alan kişiler için bu görünüm, “Camım neden renkli yansıyor?” sorusunu beraberinde getiriyor. Bu sorunun yanıtı, çoğu zaman camın yüzeyine uygulanan kaplamada saklı.

Yansımayı azaltan kaplama neden renkli görünür?

Gözlük camına ulaşan ışığın bir bölümü camdan geçerken bir bölümü yüzeyden geri yansır. Antirefle olarak da bilinen yansıma önleyici kaplamalar, bu yansımaları azaltmak ve daha fazla ışığın camdan geçmesini sağlamak için uygulanır.

Kaplamayı oluşturan çok ince tabakalar, farklı renklerdeki ışığın yansımasını aynı ölçüde azaltmaz. Geriye kalan düşük düzeydeki yansıma, belirli açılarda yeşil, mavi, mor veya altın tonlarında görülebilir. Buna “artık yansıma” adı verilir.

Dolayısıyla hafif bir renkli parıltı, tek başına kaplamanın kusurlu olduğunu göstermez. Yüzeyde gördüğünüz rengin, gözlüğü taktığınızda çevrenizi de aynı renkte göreceğiniz anlamına gelmesi gerekmez.

Mavi yansıma, mavi ışık filtresi demek mi?

Her zaman değil. Bazı mavi ışık filtreli kaplamalar, belirli dalga boylarındaki ışığı yansıtarak filtreleme yapar. Ancak mavi tonlu artık yansıma, yalnızca yansımayı azaltmak üzere tasarlanmış bir antirefle kaplamada da görülebilir.

Üstelik mavi ışık filtreleme özelliği bazı camlarda yüzey kaplaması yerine camın malzemesine yerleştirilir. Bu nedenle mavi parıltı görmek, camın mavi ışık filtreleme özelliğini doğrulamak için yeterli değildir. Belirgin bir mavi parıltının bulunmaması da böyle bir özelliğin olmadığı anlamına gelmez.

Bu ayrımı öğrenmenin yolu, camın ürün bilgilerini ve kaplama özelliklerini kontrol etmektir.

Yeşil mi daha kaliteli, mavi mi?

Gözlük camlarını yalnızca yansıma rengine bakarak sıralamak doğru bir değerlendirme olmaz. Yeşil ve mavi artık yansımaya sahip farklı antirefle kaplamalar bulunur; renk, kaplamanın tasarımına bağlıdır.

Yansımaların ne kadar azaltıldığı, çizilmeye karşı dayanıklılık, temizleme kolaylığı ve yüzeyin su ya da yağ tutma özellikleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Camın numarası ve optik tasarımının kişinin ihtiyacına uygunluğu da kullanım deneyiminde belirleyicidir.

UV koruması da yeşil veya mavi parıltıya bakılarak anlaşılamaz. Görünür yansıma rengi, görünmeyen ultraviyole ışığın ne kadarının engellendiğini gösteren bir ölçüm değildir.

Optik mağazanızda hangi bilgileri sorabilirsiniz?

Cam seçerken kaplamanın adını, hangi özellikleri içerdiğini ve önerilen bakım yöntemini öğrenebilirsiniz. Mavi ışık filtreleme veya UV koruması gibi bir özellik arıyorsanız, bunun seçtiğiniz ürünün teknik bilgilerinde bulunup bulunmadığını optisyeninizle değerlendirebilirsiniz.

Gözlük camında hafif ve düzenli bir renkli yansıma görülmesi çoğunlukla olağandır. Yüzeyde sonradan oluşan bulanıklık, soyulma veya görüşü etkileyen değişiklikleri ise yalnızca “kaplamanın rengi” olarak değerlendirmeden optik mağazanıza göstermeniz uygun olur.

Optik Gazete olarak Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, silah arkadaşlarını ve bağımsızlık mücadelemizin bütün kahramanlarını saygı, rahmet ve minnetle anıyoruz.

Cumhuriyetimizin 103. yılı ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun!

29 Ekim 2026’da Cumhuriyetimizin 103. kuruluş yıl dönümünü kutluyoruz. Her yıl evleri, sokakları ve meydanları süsleyen bayraklar, kuşaklar arasında taşınan ortak bir hafızayı hatırlatıyor: Zorlu bir mücadelenin ardından kendi geleceğini belirleme iradesini ortaya koyan bir milletin hikâyesini.

Bu hikâyenin dönüm noktalarından biri, 29 Ekim 1923 akşamı Ankara’da alınan karardı. Cumhuriyetin ilanıyla yeni devletin yönetim biçimi açıkça belirlenirken, Millî Mücadele boyunca güçlenen millet egemenliği anlayışı da devletin temelinde yerini aldı.

Cumhuriyet’e giden yol Meclisle açıldı

23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılması, bağımsızlık mücadelesinin milletin temsilcileri tarafından yürütülmesini sağladı. 20 Ocak 1921’de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu hükme bağladı.

1 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılması, yeni yönetim düzeninin kurulmasında önemli bir adımdı. 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması’nın imzalanması ve 13 Ekim 1923’te Ankara’nın başkent olmasıyla birlikte Cumhuriyet’in ilanına uzanan süreç ilerledi.

Çankaya’da bir akşam: “Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz.”

Ekim 1923’ün son günlerinde hükûmetin istifası ve yeni kabinenin oluşturulamaması, yönetim sistemindeki güçlükleri belirginleştirdi. O dönemde bakanların Meclis tarafından tek tek seçilmesi, hükûmetin kurulmasını ve uyum içinde çalışmasını zorlaştırabiliyordu.

28 Ekim akşamı Mustafa Kemal Paşa, Çankaya’da bir araya geldiği arkadaşlarına Cumhuriyet’in ertesi gün ilan edileceğini açıkladı. O gece İsmet Paşa ile birlikte anayasanın bazı maddelerini değiştirecek düzenleme üzerinde çalıştı.

Ertesi gün Meclise gelecek teklif, devletin yönetim biçimini belirlemenin yanında cumhurbaşkanının seçilmesini ve hükûmetin kurulmasını da düzenliyordu.

29 Ekim’de alınan tarihî karar

29 Ekim 1923’te Mecliste kabul edilen 364 sayılı kanunla, 1921 Anayasası’nda değişiklik yapılarak Türkiye Devleti’nin hükûmet şeklinin Cumhuriyet olduğu hükme bağlandı.

Ardından cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi. Mustafa Kemal Paşa, gizli oylamaya katılan 158 milletvekilinin tamamının oyunu alarak Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı seçildi. İlk Cumhuriyet hükûmetini kurma görevi ise İsmet Paşa’ya verildi.

Cumhuriyet’in ilanı aynı gece telgraflarla yurdun dört bir yanına duyuruldu. Ankara’da alınan karar, ülkenin farklı şehirlerinde sevinçle karşılandı.

29 Ekim nasıl Cumhuriyet Bayramı oldu?

Cumhuriyet’in ilanının ardından başlayan kutlamalar, 19 Nisan 1925’te kabul edilen kanunla resmî bir nitelik kazandı. Cumhuriyet’in ilan edildiği 29 Ekim günü millî bayram olarak kabul edildi.

Böylece 29 Ekim, her yıl kuruluş iradesinin ve bağımsızlık mücadelesinin hatırlandığı, Cumhuriyet’e bağlılığın kuşaktan kuşağa aktarıldığı ortak bir kutlama gününe dönüştü.

Cumhuriyet’in toplumsal hayatta açtığı yollar

Cumhuriyet’in ilk yılları, eğitimden hukuka, kültürden kadınların siyasal haklarına kadar uzanan değişimlere sahne oldu.

3 Mart 1924’te kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim ve öğretimin birleştirilmesi yönünde temel bir adım atıldı. 1 Kasım 1928’de yeni Türk harflerinin kabulü, okuma yazma çalışmalarında yeni bir dönemin başlangıcı oldu. 5 Aralık 1934’te kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkını kazanması ise siyasal katılım açısından önemli bir dönüm noktasıydı.

Bu adımlar, Cumhuriyet’in gündelik hayata ve toplumun geleceğine uzanan etkilerini gösteriyor. Eğitim, bilim, eşit yurttaşlık ve ortak sorumluluk, bu mirası yaşatmanın temel alanları olmaya devam ediyor.

Çocuklarda ortaya çıkan bazı göz hastalıklarının altında genetik faktörler bulunabiliyor. Ailede benzer bir göz hastalığının bulunması önemli bir ipucu olsa da aile öyküsünün olmaması, genetik bir hastalık ihtimalini tamamen ortadan kaldırmıyor. Bazı genetik değişiklikler ilk kez çocukta ortaya çıkabilirken bazı hastalıklar, farklı kalıtım özellikleri nedeniyle önceki kuşaklarda belirgin bir bulgu vermeden aktarılabiliyor.

Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. İsmail Diri, özellikle çocukluk döneminde ortaya çıkan bazı görme sorunlarının yalnızca kırma kusuru olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Diri, göz bulgularının çocuğun yaşı, gelişimi ve aile öyküsüyle birlikte değerlendirilmesinin önemine dikkat çekiyor.

Her genetik göz hastalığında aile öyküsü olmayabilir

Genetik göz hastalıkları tek bir hastalık grubundan oluşmuyor. Retina, kornea, göz merceği, optik sinir veya gözün farklı yapılarını etkileyen çok sayıda hastalık genetik faktörlerle ilişkili olabilir. Bazı doğumsal ve gelişimsel kataraktlar, doğumsal veya çocukluk çağında ortaya çıkan bazı glokom türleri, kalıtsal retina hastalıkları, albinizm, aniridi ve bazı optik sinir hastalıkları bunlar arasında yer alıyor. Çocukluk çağında görülen bir göz tümörü olan retinoblastomun ise kalıtsal ve kalıtsal olmayan biçimleri bulunuyor.

Op. Dr. İsmail Diri, “Ailede aynı hastalığın görülmemesi, çocukta genetik kökenli bir göz hastalığı bulunamayacağı anlamına gelmez. Kalıtım biçimleri birbirinden farklı olabilir. Bazı genetik değişiklikler anne veya babada belirgin bir hastalık oluşturmadan taşınabilirken, bazıları çocukta ilk kez ortaya çıkabilir. Bu nedenle değerlendirmede yalnızca aile öyküsüne değil, çocuğun göz muayenesi bulgularına da bakılması gerekir” diyor.

Çocuklar görme sorunlarını her zaman ifade edemeyebilir

Küçük çocuklarda görmeyle ilgili sorunların fark edilmesi yetişkinlere göre daha güç olabilir. Çocuk, görme düzeyindeki farklılığı ifade edemeyebilir veya mevcut görmesini normal kabul edebilir. Bu nedenle ailelerin günlük yaşam sırasında gözlemlediği bazı değişiklikler, değerlendirme açısından önem taşıyabilir.

Gözlerde istemsiz titreme, ışığa belirgin hassasiyet, gözlerde kayma, nesneleri veya yüzleri fark etmekte güçlük, gece ya da loş ortamda görmede zorlanma, renkleri ayırt etmede güçlük ve görsel gelişimin yaşıtlarından farklı seyretmesi, göz muayenesinde değerlendirilmesi gereken bulgular arasında yer alabilir. Özellikle bu belirtilerin erken yaşta ortaya çıkması veya ailede benzer bir göz hastalığının bulunması durumunda ayrıntılı değerlendirme önem kazanır.

Op. Dr. İsmail Diri, “Çocuklarda göz titremesi, belirgin ışık hassasiyeti, şaşılık veya görsel davranışlarda farklılık gibi belirtiler tek başına genetik bir hastalığın göstergesi değildir. Ancak bu bulguların nedeninin belirlenmesi gerekir. Ayrıntılı göz muayenesi, hangi çocuklarda ileri incelemeye ihtiyaç olduğunu belirlemenin ilk basamağıdır” ifadelerini kullanıyor.

Bazı göz hastalıkları doğumdan itibaren belirti verebilir

Genetik kökenli göz hastalıklarının ortaya çıkış zamanı da birbirinden farklılık gösterebilir. Bazı hastalıklar doğumdan itibaren belirti verirken bazıları çocukluk döneminin ilerleyen yıllarında fark edilebilir. Hastalığın etkilediği göz yapısına göre görme düzeyi, renk algısı, karanlıkta görme veya görme alanı farklı şekillerde etkilenebilir.

Doğumsal veya erken çocukluk döneminde başlayan göz hastalıklarında görsel gelişimin de değerlendirilmesi önem taşır. Çocukluk yılları, görme sisteminin gelişimini sürdürdüğü bir dönemdir. Bu nedenle gözdeki yapısal veya işlevsel bir problemin erken dönemde fark edilmesi; hastalığın niteliğinin belirlenmesi, izlem sürecinin planlanması ve görme gelişiminin değerlendirilmesi açısından önemlidir.

Genetik test her çocuk için rutin bir uygulama değildir

Ailelerin merak ettiği konulardan biri de çocuklarda genetik test gerekip gerekmediğidir. Genetik testler, göz problemi yaşayan her çocuk için rutin olarak uygulanan bir tarama yöntemi değildir. Öncelikle ayrıntılı göz muayenesi yapılması, çocuğun tıbbi ve aile öyküsünün değerlendirilmesi ve genetik kökenli bir hastalıktan şüphelenilmesi gerekir.

Göz muayenesinde elde edilen bulgulara ve düşünülen hastalığa göre ileri göz incelemeleri veya uygun hastalarda genetik değerlendirme gündeme gelebilir. Genetik incelemeler bazı durumlarda tanının netleştirilmesine, hastalığın kalıtım biçiminin anlaşılmasına ve aile bireyleri açısından risk değerlendirmesine katkı sağlayabilir.

Op. Dr. İsmail Diri, “Genetik test kararı yalnızca bir belirtiye bakılarak verilmez. Çocuğun muayene bulguları, hastalığın başlangıç yaşı, aile öyküsü ve şüphelenilen hastalık birlikte değerlendirilmelidir. Gerekli görülen durumlarda süreç tıbbi genetik uzmanları ile birlikte planlanabilir. Buradaki temel nokta, her çocuğa genetik test yapılması değil, hangi çocukta genetik değerlendirmeye ihtiyaç olabileceğinin doğru belirlenmesidir” diyor.

Aile öyküsü göz muayenesinde önemli bir ipucu

Anne, baba veya yakın akrabalarda çocukluk çağında başlayan ciddi görme kaybı, doğumsal katarakt, erken yaşta glokom, kalıtsal retina hastalığı ya da nedeni açıklanamayan görme sorunlarının bulunması, çocuğun değerlendirilmesi sırasında hekimle paylaşılması gereken bilgiler arasında yer alıyor.

Bununla birlikte ailede bilinen bir hastalığın bulunmaması, göz muayenesinin önemini azaltmıyor. Çocukluk dönemindeki göz hastalıklarının erken fark edilmesinde ailelerin gözlemleri ile düzenli göz değerlendirmeleri birbirini tamamlıyor.

Op. Dr. İsmail Diri, “Çocukluk çağında amaç yalnızca çocuğun ne kadar gördüğünü ölçmek değildir. Gözlerin yapısal gelişimi, iki gözün birlikte çalışması ve yaşına uygun görsel gelişimin devam edip etmediği de değerlendirilir. Aile öyküsü bu değerlendirmede önemli bir yol göstericidir; ancak tek ölçüt değildir” diyerek çocuklarda göz sağlığının bütüncül olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Gözlük seçimi; görme ihtiyacının yanında kişisel tarzı, çalışma koşullarını ve günlük alışkanlıkları da kapsıyor. Yeni tasarımlar ve teknolojik özellikler seçenekleri çeşitlendirirken, kişiye uygun cam ve çerçeve seçiminde optisyen danışmanlığı önem taşıyor.

Gözlük, günlük yaşamın pek çok anına eşlik ediyor. İş toplantısında, bilgisayar başında, araç kullanırken veya dışarıda geçirilen zamanda aynı ürünün farklı beklentileri karşılaması istenebiliyor. Bu beklentilere kişisel tarz ve yeni teknolojik özellikler de ekleniyor.

Doğru seçim, kullanıcının görme ihtiyacıyla günlük yaşamının birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor.

Tarzı tamamlayan, yüze uyum sağlayan çerçeveler

Çerçevenin biçimi, rengi ve malzemesi kişinin kendini nasıl ifade etmek istediğiyle ilişkili olabilir. Kimi kullanıcı sade ve hafif modelleri tercih ederken, kimi daha belirgin tasarımlara yöneliyor.

Estetik tercihlerin yanında çerçevenin yüz genişliğine uygunluğu, burun üzerindeki dengesi ve sapların oturuşu da dikkate alınmalı. Reçete değerleri ve kullanılacak cam türü, çerçeve seçimini etkileyebilir. Beğenilen modelin günlük kullanımda rahat olması, görünüm ile teknik uyumun birlikte ele alınmasına bağlıdır.

Seçimin başlangıç noktası günlük yaşam

Gözlük seçerken “Hangi model bana yakışıyor?” sorusuna, “Gözlüğümü en çok nerede ve nasıl kullanıyorum?” sorusunu da eklemek gerekiyor.

Uzun süre bilgisayar başında çalışan, sık araç kullanan veya spor yapan kişilerin ihtiyaçları farklı olabilir. Optik mağazasında bu alışkanlıkların paylaşılması, cam ve çerçeve seçeneklerinin kullanım amacına göre değerlendirilmesine yardımcı olur.

İhtiyaç odaklı danışmanlık, kişinin günlük yaşamına uygun çözümü belirlemeyi amaçlar.

Akıllı özellikler yeni kullanım alanları açıyor

Bazı akıllı gözlük modellerinde müzik dinleme, telefon görüşmesi, fotoğraf ve video çekimi ya da sesli asistana erişim gibi özellikler bulunuyor. Böylece çerçeve, görme düzeltmesine eşlik eden dijital işlevler de üstlenebiliyor.

Bu ürünlerin değerlendirilmesinde teknolojik özelliklerle birlikte reçeteli cam uyumluluğu, ağırlık, yüz uyumu ve günlük kullanım beklentileri de ele alınmalı. Kullanıcının gerçekten yararlanacağı işlevlerin anlaşılır biçimde açıklanması, bilinçli seçimin bir parçasıdır.

Dijital deneme, mağazadaki danışmanlığı destekleyebilir

Sanal deneme ve dijital ölçüm sistemleri, farklı çerçevelerin yüz üzerindeki görünümünü karşılaştırmaya ve kişiye uygun seçenekleri değerlendirmeye yardımcı olabiliyor. Bu araçlar, mağaza içindeki danışmanlık ve merkezleme süreçlerinde de kullanılabiliyor.

Dijital görüntülerle oluşan tercih, fiziksel deneme ve gerekli ayarlarla tamamlanabilir. Çerçevenin zaman içinde gevşemesi veya kullanım sırasında rahatsızlık oluşturması durumunda yeniden ayarlanması da konforun sürdürülmesine katkı sağlar.

Gözlükte stil ve teknoloji seçenekleri gelişirken, kullanıcının ihtiyacını anlayan ve ürünü kişiye uygun hâle getiren hizmet önemini koruyor. Optik mağazalarında sunulan danışmanlık, ölçüm, uygulama ve kullanım sonrası destek, bu çeşitliliğin günlük yaşamda anlamlı bir karşılık bulmasına yardımcı oluyor.

Değerli meslektaşlarım,

İTO seçimlerinde vereceğimiz oy, yalnızca bir listeyi seçmek anlamına gelmiyor. Optik sektörünün önümüzdeki dönemde nasıl ve hangi önceliklerle temsil edileceğine de karar veriyoruz.

Bugün sektörümüzün çözüm bekleyen önemli sorunları var:

• İnternetten kontak lens satışında yaşanan haksız rekabet ve denetim sorunları,

• Yabancı sermayeli büyük yapıların bağımsız optik işletmeleri üzerindeki artan rekabet baskısı,

• Yerli üretimin desteklenmesi ve sektörümüzün üretim gücünün korunması,

• Bağımsız optik işletmelerinin rekabet gücünün artırılması,

• Genç optisyenlerin desteklenmesi ve mesleğimizin geleceğinin güçlendirilmesi.

Bunlar hepimizin ortak meseleleridir. Çözüm için sektörün ihtiyaçlarını yakından bilen, meslektaşlarının sesini duyan ve ortak sorunları ilgili mercilere kararlılıkla taşıyan bir temsile ihtiyacımız var.

Yıllardır bu sektörün içinde olan bir meslektaşınız olarak şuna inanıyorum:

Optik sektörünü, sorunlarını bilen ve bu sorunları her gün yaşayan insanlar temsil etmelidir.

Bu nedenle Beyaz Liste’yi destekliyorum.

Güçlü bir İTO temsilinin; yerli üreticinin, bağımsız optik işletmelerinin ve genç optisyenlerin yanında durması, sektörün geleceği için sorumluluk alması gerektiğine inanıyorum.

Sandığa giderken kendimize şu soruyu sormalıyız:

Nasıl bir optik sektörü istiyoruz?

Ben; adil rekabet koşullarının güçlendiği, yerli üretimin desteklendiği, bağımsız optik işletmelerinin varlığını güvenle sürdürebildiği ve genç meslektaşlarımızın geleceğe umutla bakabildiği bir sektör istiyorum.

Tercihlerimiz farklı olabilir. Meslektaşlık hukukumuzu ve karşılıklı saygımızı koruyarak sektörümüzün geleceği için söz söylemek hepimizin hakkı ve sorumluluğudur.

27 Ekim’de tüm meslektaşlarımı sandığa gitmeye ve Beyaz Liste’ye destek vermeye davet ediyorum.

Birlikte daha güçlü bir optik sektörü için…

H. Erol Harbi

OptikosPrime ile Eyewa’nın iş birliği, akıllı telefon görüntülerinden kırma kusuruna ilişkin tahminler üretmeyi hedefliyor. Geliştirme süreci devam eden Argus’ta, elde edilen verilerin mesleki değerlendirmeye destek olması amaçlanıyor.

Yapay zekâ ve mobil görüntüleme teknolojileri, göz sağlığı hizmetlerine erişimi destekleyebilecek yeni uygulamaların önünü açıyor. Danimarka merkezli OptikosPrime ile Orta Doğu’da faaliyet gösteren gözlük perakendecisi Eyewa, akıllı telefon tabanlı görme değerlendirmesi üzerine stratejik bir iş birliği duyurdu.

Şirketin 29 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre ortaklık, Argus adlı teknolojinin gerçek kullanım ortamlarında geliştirilmesini ve doğrulanmasını kapsıyor. Sistemin ileride Eyewa’nın mağaza ve dijital hizmetlerine entegre edilmesi planlanıyor.

Telefon görüntüsünden ölçüme yardımcı veriler

Argus, akıllı telefonla alınan görüntüler üzerinden gözün kırma kusurunu tahmin etmek için geliştiriliyor. Hedeflenen çıktılar arasında gözlük numarasıyla ilgili değerler, astigmatizma miktarı ve ekseni bulunuyor.

Teknolojinin temelinde, ışığın göz bebeğinden yansıma özelliklerini inceleyen fotorefraksiyon yöntemi yer alıyor. Görüntü analizi ile yapay zekânın birleştirilmesi sayesinde, görme değerlendirmesine yardımcı olabilecek ölçüm verileri üretilmesi amaçlanıyor.

Nihai değerlendirmede profesyonel sorumluluk

OptikosPrime, ürünün teknik açıklamasında Argus’un reçete oluşturma süreçlerine veri sağlayacağını, nihai reçetenin ise yetkili göz sağlığı profesyonellerinin sorumluluğunda kalacağını belirtiyor.

Gözlük numarasına ilişkin bir ölçüm, kapsamlı göz muayenesinin yalnızca bir bölümüdür. Göz hekiminin değerlendirmesi; kişinin şikâyetlerini ve sağlık öyküsünü, gözün yapılarının incelenmesini ve gerekli ek testleri de kapsar. Telefon üzerinden elde edilen bir tahmin, bu değerlendirmelerin tamamını karşılamaz.

Dijital araçların sağlık hizmetlerine katkısı, ürettikleri bilgilerin uygun klinik süreçlerde kullanılmasına bağlıdır. Kullanıcıya hangi ölçümlerin yapıldığının açıkça anlatılması ve gerektiğinde göz hekimine yönlendirme sağlanması da bu sürecin önemli parçalarıdır.

Geliştirme ve saha doğrulaması sürüyor

Argus, şirketin güncel ürün sayfasında aktif geliştirme aşamasında tanımlanıyor. Bu nedenle duyuruyu, herkesin telefonuyla kullanıma açılmış bir uygulama olarak değerlendirmemek gerekiyor. Kullanımın yaygınlaşması için saha doğrulaması ve uygulama süreçlerinin ilerlemesi bekleniyor.

Mobil görme değerlendirmesinin özellikle göz sağlığı hizmetlerine ulaşmanın güç olduğu bölgelerde potansiyel taşıdığı düşünülüyor. OptikosPrime’ın bu alanlarda yürüttüğü çalışmalar, teknolojinin farklı koşullardaki performansını değerlendirmeyi de amaçlıyor.

OptikosPrime–Eyewa ortaklığı, mobil teknolojilerin görme hizmetleriyle nasıl bütünleşebileceğini araştıran örneklerden biri. Bu tür araçların sağlayabileceği katkı; ölçüm güvenilirliği, kullanım sınırlarının açıklığı ve göz sağlığı profesyonellerinin değerlendirmesiyle kurulan bağlantı üzerinden ele alınmalı.

Bir kirpik, toz veya kum tanesi gözde batma ve sulanmaya neden olabilir. Ancak rahatlamak için gözü ovuşturmak ya da parçacığı parmakla çıkarmaya çalışmak, göz yüzeyine zarar verebilir. Doğru müdahale, göze ne kaçtığına ve belirtilere göre değişir.

Rüzgârlı bir günde yürürken veya günlük işler sırasında gözümüze bir şey kaçabilir. İlk tepki çoğu zaman elimizi gözümüze götürmek olur. Oysa küçük bir parçacık bile gözün ön yüzeyindeki saydam tabakayı, yani korneayı çizebilir. Bu nedenle amaç, parçacığı çıkarırken yeni bir yaralanmaya yol açmamaktır.

İlk tepkiniz gözünüzü ovuşturmak olmasın

Gözde yabancı cisim hissedildiğinde ovuşturmak, tahrişi ve yüzeydeki hasarı artırabilir. Parmak, cımbız, pamuklu çubuk veya başka bir araçla göz yüzeyine dokunarak parçacığı almaya çalışmayın. Özellikle göze saplanmış veya göz kapakları arasından çıkıntı yapan bir cismi kendiniz çıkarmayın.

Küçük bir kirpik veya toz tanesi için ne yapılabilir?

Göze saplanma ya da ciddi darbe söz konusu değilse, birkaç kez göz kırpmak gözyaşının küçük parçacığı uzaklaştırmasına yardımcı olabilir. Göz çevresine dokunmanız gerekiyorsa önce ellerinizi sabun ve suyla yıkayın.

Parçacık çıkmıyorsa gözü temiz, sıcak olmayan suyla veya göz yıkamaya uygun steril serum fizyolojikle nazikçe durulayabilirsiniz. Su akışı güçlü olmamalı. Basit yıkamayla çıkmayan bir cisim için denemeleri sürdürmek yerine göz hekimine başvurun.

Kontak lens kullanıyorsanız dikkat

Bir parçacık kontak lensin altında kalabilir. Lens kolayca çıkarılabiliyorsa temiz ellerle çıkarın; çıkmıyorsa zorlamayın. Gözünüz tahriş olmuş veya ağrılıysa lensi yeniden takmayın, gözlük kullanın.

Gözü acil olarak suyla yıkamak gerektiğinde, bunu lensleri suyla temizlemekle karıştırmayın. Kontak lens bakım solüsyonu da göz yıkama sıvısının yerine kullanılmamalı. Ağrı, kızarıklık veya görme değişikliği devam ediyorsa muayeneyi ertelemeyin.

Kimyasal madde kaçtıysa beklemeyin

Çamaşır suyu, fırın temizleyici veya benzeri bir kimyasal göze sıçradığında temiz, ılık akan suyla yıkamaya hemen başlayın. Göz kapaklarını açık tutarak en az 20 dakika nazikçe yıkayın. Özel bir yıkama ürünü bulmak için zaman kaybetmeyin; lensi çıkarmak yıkamayı geciktirmemeli.

Aynı zamanda acil sağlık yardımı alın. Rahatlama olsa bile kimyasal temas değerlendirilmelidir. Mümkünse ürünün ambalajını veya adını sağlık ekibine iletin. Sağlık personeli önermedikçe başka bir madde ya da damla uygulamayın.

Hangi durumlarda acil değerlendirme gerekiyor?

Şiddetli ağrı, görmede azalma veya bulanıklaşma, belirgin ışık hassasiyeti, gözü açık tutamama ya da kanama varsa beklemeyin. Matkap, taşlama veya çekiç kullanırken yüksek hızla gelen bir parçacık da acil değerlendirme gerektirir.

Göze saplanmış bir cisim varsa yıkamaya veya çıkarmaya çalışmayın; göze baskı uygulamadan acil servise başvurun.

Parçacık çıktıktan sonra batmanın sürmesi, korneada çizik bulunabileceğini düşündürür. Devam eden veya artan şikâyetlerde göz hekimine başvurun. Hafif yakınmalar 24 saat içinde düzelmiyorsa da değerlendirme gerekir; ciddi belirtilerde bu süreyi beklemeyin.

Çocuk gözlüğünde sevilen bir renk ve model kadar, çerçevenin yüzde nasıl durduğu da önemli. Burundan kayan, kulak arkasını sıkan veya kirpiklere değen bir gözlük, kullanım konforunu azaltabiliyor. Doğru seçim için çocuğun yüzünde deneme, uygun cam ve profesyonel ayar birlikte değerlendirilmeli.

Çocuğa gözlük seçerken ilk konuşulan konu çoğu zaman renk veya model oluyor. Oysa yalnızca yaş etiketine bakmak yeterli değil. Yüz genişliği, burun köprüsündeki yerleşim ve sap uzunluğu, gözlüğün günlük kullanımını etkiliyor. Uzmanlar çerçeve seçiminin görünüm, ölçüler ve reçeteyle birlikte ele alınmasını öneriyor.

Çocuk gözlüğünü neden sürekli düzeltiyor?

Gözlüğün sık sık burundan aşağı kayması veya kulak arkasında baskı oluşturması, uyumun yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. Uzmanlar ailelere çerçevenin yüze oturması, ancak sıkmamalı; burunda, yüzde veya kulak arkasında kızarık iz bırakmaması konusuna dikkat edilmesini öneriyor. Sapların gereğinden uzun olması ve gözlüğün aşağı kayması da optisyene başvurmak için işaretler arasında.

Bu nedenle çocuğun gözlüğünü sürekli yukarı itmesini yalnızca bir alışkanlık olarak değerlendirmemek gerekiyor. Şikâyetin nerede olduğunu sormak ve gözlüğün duruşunu kontrol ettirmek, sorunun anlaşılmasına yardımcı olabilir.

Yanaklara ve kirpiklere temas ediyor mu?

Uzmanlar genel olarak çerçevenin yanaklara ve camların kirpiklere temas etmemesini öneriyor. Gözlerin camlara göre konumu da uyum değerlendirmesinin bir parçası. Rahatsız eden bir gözlük, çocuğun takmak istememesine neden olabiliyor.

Çerçevenin çocuğun yüzünde denenmesi bu yüzden önemli. Uzmanlar hem sipariş sırasında hem de gözlük teslim alınırken çocuğun hazır bulunmasını öneriyor. Böylece yüzün şekline ve boyutuna uygunluk, ölçü ve son ayar kontrol edilebiliyor.

Cam seçimi de çerçeve kadar önemli

Numaralı gözlükte seçim, göz hekiminin reçetesiyle birlikte yapılmalı. AAPOS, hekim farklı bir öneride bulunmadıkça çocuklarda hafif ve darbelere dayanıklı polikarbonat camları öneriyor. Uygun cam ve çerçeve için optisyenin hekimle birlikte çalışmasının önemini vurguluyor.

Bazı çocuk çerçevelerinde esnek saplar bulunabiliyor. Kaymayı azaltmak için kulak tutucuları veya bantlar da kullanılabiliyor; bunların seçimi ve ayarı çocuğun ihtiyacına göre yapılmalı.

Uygun modeller arasından çocuğun da seçmesine izin verin

Teknik açıdan uygun seçenekler belirlendikten sonra renk ve model konusunda çocuğun görüşü alınabilir. Uzmanlar seçimine katıldıkları gözlükleri çocukların kullanmaya daha istekli olabildiğini belirtiyor. Bu nedenle seçim sürecine katılım, gözlüğü benimsemeye yardımcı olabilir.

Kontrol, gözlük satın alındığında bitmiyor

Çerçeve zamanla sıkmaya, gevşemeye veya kaymaya başlayabilir. Uzmanlar özellikle küçük ve hareketli çocukların gözlüklerinde sık ayar gerekebileceğini belirtiyor. Çocuğun camların üstünden bakması veya gözlüğün doğru konumda durmaması hâlinde uyum kontrol edilmeli.

Eğilen çerçeveyi evde bükerek düzeltmeye çalışmak yerine optisyene götürmek gerekiyor. Gözlüğün ne kadar süre kullanılacağı ve göz kontrollerinin zamanı ise çocuğu takip eden göz hekiminin önerisine göre belirlenmeli.

İstanbul Ticaret Odası 73. Gözlükçülük ve Saatçilik Komitesi seçimlerine hazırlanan Beyaz Liste, mesleki saygınlık ve dayanışma vurgusuyla meslektaşlarına seslendi. Yerli üretim, güçlü temsil ve sektörel iş birliğini öncelikleri arasında sıralayan ekip, seçim rekabetinin karşılıklı saygıya zarar vermemesi gerektiğini belirtti.

İstanbul Ticaret Odası’nda (İTO) gözlük ve saat sektörünün temsilcilerinin belirleneceği komite seçimleri öncesinde Beyaz Liste, aday kadrosunu ve çalışma hedeflerini paylaştı. Ekibin seçim sürecine ilişkin açıklamasında ise meslektaşlık hukukunun korunması ve ortak mesleki değerlerin gözetilmesi öne çıktı.

“Meslektaşlarımıza çağrımızdır” mesajıyla paylaşılan açıklamada, farklı görüş ve tercihlerin doğal olduğu belirtilirken bu farklılıkların kırıcı, hakaret içeren veya meslek ahlakına aykırı davranışları haklı çıkarmayacağı ifade edildi.

“Hiçbir seçim, mesleğimizin itibarını zedelemeye değmez”

Beyaz Liste, mesleğin itibarını korumanın her türlü seçim ve rekabetin üzerinde olduğunu vurgulayarak tüm meslektaşlarını sağduyulu ve saygılı bir tutum sergilemeye davet etti.

Açıklamada, seçim dönemindeki söylem ve davranışların mesleki birlikteliğe etkisine dikkat çekilerek şu ifadelere yer verildi:

“Seçimler geçici, meslektaşlığımız ve birlikteliğimiz kalıcıdır.”

Kişisel ithamlardan ve mesleğin saygınlığına zarar verebilecek davranışlardan uzak durulması istenen çağrı, “Kazanan kim olursa olsun, kaybeden mesleki saygınlığımız ve birlikteliğimiz olmamalıdır” mesajıyla tamamlandı.

Yerli üretimden uluslararası rekabete beş öncelik

“Güçlü sektör, güçlü gelecek” ve “Deneyim, üretim ve iş birliği” mesajlarını kullanan Beyaz Liste, seçim afişlerinde sektörün gelişimine yönelik beş temel çalışma alanına yer verdi.

Yerli üretimin desteklenmesi, saat ve optik sektöründe üretimi güçlendirecek politikalara öncülük edilmesi hedefiyle ele alındı. Sürdürülebilir gelişim başlığında ise sektörün rekabet gücünü artıracak çalışmalar yürütülmesi amaçlandı.

Ticari iş birlikleri kapsamında yurt içi ve yurt dışı fuar, tanıtım ve ortak çalışma imkânlarının güçlendirilmesi; uluslararası rekabet gücü başlığında ihracatın artırılması ve küresel pazarlarda daha güçlü bir konuma ulaşılması hedefleri paylaşıldı.

Sektör dayanışması ise ortak sorunlara kalıcı çözümler üretilmesi ve tüm paydaşlar arasında güçlü bir dayanışma zemini oluşturulması yaklaşımıyla öne çıktı.

Beyaz listenin seçim çağrısı şu şekilde:

MESLEKTAŞLARIMA ÇAĞRIMIZDIR

Değerli Meslektaşlarımız,

Mesleğimizin itibarını korumak, her türlü seçim ve rekabetin üzerindedir. Farklı görüşlere ve tercihlere sahip olmamız doğaldır. Ancak bu farklılıklar, kırıcı, hakaret içeren veya meslek ahlakına aykırı söylem ve davranışları haklı çıkarmaz.

Meslektaşlık hukukumuzu, karşılıklı saygıyı ve mesleki etik değerlerimizi korumak hepimizin ortak sorumluluğudur. Seçimler geçici, meslektaşlığımız ve birlikteliğimiz kalıcıdır.

Tüm meslektaşlarımızı seçim sürecinde sağduyulu, saygılı ve mesleğimize yakışır bir tutum sergilemeye; kişisel ithamlardan, hakaretlerden ve mesleğimizin saygınlığına zarar verebilecek davranışlardan uzak durmaya davet ediyoruz.

Unutmayalım ki hiçbir seçim, bir meslektaşımızın onurunu incitmeye veya mesleğimizin itibarını zedelemeye değmez.

Kazanan kim olursa olsun, kaybeden mesleki saygınlığımız ve birlikteliğimiz olmamalıdır.

Saygılarımızla.

Beyaz Liste’nin asıl üye adayları

Beyaz Liste’nin asıl üye adayları şöyle sıralandı:

• Mahmut Şevket Arıkan — Arıkan Saat

• Mehmet Aydın İkizoğlu — Mercan Optik

• Serdar Göngörür — SVG Saat

• Turgay Coşkun — Baha Optik

• Cem Cengiz — Cansu Optik

Seçim nerede ve ne zaman yapılacak?

Seçim, 27 Ekim Salı günü, 08.00–17.00 saatleri arasında Yeşilköy İstanbul Fuar Merkezi’nin 8. holünde gerçekleştirilecek. Sandık numaraları 290, 291 ve 292 olarak belirtildi.

Kutudaki son kullanma tarihinin geçmemiş olması, daha önce açılmış bir göz damlasının kullanılabileceği anlamına gelmeyebilir. Açıldıktan sonraki kullanım süresi ürüne göre değişir; “bütün damlalar 28 gün kullanılır” yaklaşımı da doğru değildir.

Çekmecede duran göz damlasını yeniden kullanmadan önce kutudaki tarihi kontrol etmek yeterli olmayabilir. Bir soru daha sorulmalı: Bu şişe ne zaman açıldı? Göz damlasında ambalajın üzerindeki son kullanma tarihi ile açıldıktan sonra belirtilen kullanım süresi birlikte dikkate alınmalı.

İki ayrı süreyi kontrol etmek gerekiyor

Son kullanma tarihi, ürünün belirtilen saklama koşullarında gücünü, kalitesini ve saflığını koruduğunun gösterildiği süreyi ifade eder. Şişenin açılmasıyla birlikte ise ürüne özgü bir kullanım süresi devreye girebilir.

Örneğin talimatında “açıldıktan sonra dört hafta içinde kullanın” yazan bir damla, altı hafta önce açılmışsa kutudaki tarih ileri bir tarih olsa bile kullanılmamalı. Tersi de geçerli: Açıldıktan sonraki süre henüz dolmadı diye ambalajdaki son kullanma tarihi aşılmamalı. Bu iki süreden hangisi önce doluyorsa o dikkate alınmalı.

Her göz damlası için aynı kural geçerli değil

Moorfields Eye Hospital, açıldıktan sonraki sürenin sıklıkla 28 gün olduğunu, ancak farklı şişelerde değişebildiğini belirtiyor. Ürün bilgileri de bu farklılığı gösteriyor: Bazı damlalarda 28 gün, bazı özel çok dozlu şişelerde ise üç veya altı ay gibi süreler tanımlanabiliyor.

Bu örnekler, kişinin kendi damlasının süresini tahmin etmesi için kullanılmamalı. Bir ürün için belirtilen süre, başka bir damlaya aktarılamaz. Doğru bilgi, kullanılan ürünün etiketinde ve kullanma talimatında bulunur.

Ayrıca bu süre, tedavinin ne kadar devam edeceğini belirlemez. İlaçlı bir damlanın hangi sıklıkta ve ne kadar süre kullanılacağı, hekimin tedavi planına göre takip edilmelidir.

Koruyucu içermeyen damla her zaman tek kullanımlık mı?

Hayır. Koruyucu içermeyen göz damlaları hem tek dozluk kaplarda hem de özel çok dozlu şişelerde sunulabilir. Bazı şişe sistemleri, içeriğin mikroorganizmalarla kirlenmesini önlemeye yönelik tasarımları sayesinde daha uzun kullanım süresine sahip olabilir.

Tek dozluk kaplarda ise ilgili talimatı ayrıca okumak gerekir. Kullanımdan hemen sonra kalan içeriğin atılmasını isteyen ürünlerde, “içinde hâlâ damla var” diye kabı sonraki uygulamaya saklamak uygun değildir.

Bazı ürünlerin tek dozluk kaplarını çevreleyen dış poşet için de açıldıktan sonra ayrı bir süre bulunur. Dış poşetin açılması ile tek dozluk kabın açılması aynı işlem değildir.

Neden yalnızca tarihe bakmak yetmiyor?

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), göze uygulanan ilaçların enfeksiyon riskini azaltmak için steril olması gerektiğini vurguluyor. Damlalık ucunun ele, göze veya başka yüzeylere değmesi ürünün kirlenmesine yol açabilir. Dolayısıyla kullanım süresine uymak kadar uygulama sırasında hijyeni korumak da önemlidir.

Renk değişikliği veya normalde berrak olması gereken bir üründe bulanıklık fark edildiğinde ürün kullanılmamalı. Ancak normal görünmesi de talimatta belirtilen süreyi uzatmak için gerekçe değildir.

Açılış tarihini şişeye yazın

Küçük bir alışkanlık, önemli bir karışıklığı önleyebilir: Şişeyi ilk açtığınız tarihi etikete yazın. Açılış tarihini hatırlamıyorsanız, yalnızca kutudaki son kullanma tarihine bakarak devam etmek yerine eczacınıza danışın.

Günlük kullanımda şu noktalara da dikkat edilmeli:

• Damlayı uygulamadan önce ellerinizi yıkayın.
• Damlalık ucuna dokunmayın; ucun göze veya başka yüzeylere değmesini önleyin.
• Kullandıktan sonra kapağı kapatın ve damlanızı başkalarıyla paylaşmayın.
• Saklama sıcaklığı ve buzdolabı gerekliliği için ürünün kendi talimatını izleyin.
• Düzenli tedavide yeni şişeyi zamanında temin edin; tedavinizi kendi kararınızla kesmeyin.

Kullanım sırasında ağrı, akıntı, görmede değişiklik veya belirgin rahatsızlık gelişirse ürünü kullanmayı bırakıp göz hekimine başvurun.

Göz damlasını kontrol ederken üç soruyu birlikte sorun: Son kullanma tarihi ne? Ne zaman açıldı? Açıldıktan sonra ne kadar süre kullanılabiliyor?

Opak Lens, Elegance Special Toric ve Elegance Freshcolors Toric yıllık kontak lenslerin yeniden siparişe açıldığını duyurdu. Özel üretim olarak temin edilen iki ürünün teslimat süresi 8–10 hafta olarak açıklandı.

Opak Lens tarafından daha önce optik sektörünün kullanımına sunulan ve özellikle geniş üretim parametreleriyle dikkat çeken Elegance Special Toric ve Elegance Freshcolors Toric kontak lensler, yeniden sipariş edilebiliyor.

İlk kez 2021 yılında satışa sunulan bu iki özel üretim ürün, yüksek sferik ve silindirik değerlerde kontak lens ihtiyacı bulunan kullanıcılar için geliştirilmiş seçenekleriyle optik sektöründe ilgi görmüştü.

Ancak ilerleyen dönemde üretici firmadan kaynaklanan bazı tedarik sorunları nedeniyle ürünlerin teminine ara verilmek zorunda kalındı.

Opak Lens'in 2026 Kontak Lens Kataloğu'nda yeniden yer alan her iki ürün de artık özel siparişle temin edilebilecek.

Elegance Special Toric: Geniş Parametrelerde Özel Üretim

Elegance Special Toric, yüksek astigmatizma değerleri de dahil olmak üzere geniş bir reçete aralığında üretilebilen yıllık yumuşak kontak lens seçeneği sunuyor.

Ürünün teknik özellikleri şöyle:

• Değişim sıklığı: Yıllık
• Materyal: Polymacon
• Su içeriği: %38
• Çap (DIA): 13.70 / 14.60 mm
• Temel eğri (BC): 7.80 / 9.00 mm
• Sferik değer: 0.00 ile +25.00 D ve 0.00 ile -6.00 D aralığı
• Silindirik değer: -0.50 ile -7.00 D aralığı, 0.25 D basamaklarla
• Aks: 5° ile 180° arasında, 5° basamaklarla
• Ambalaj: Şişede 1 adet

Sferik değerlerde 0.00 ile -6.00 D arasında 0.25 D, +6.50 ile +25.00 D arasında ise 0.50 D basamaklarla üretim yapılabiliyor.

Elegance Freshcolors Toric: Renkli Kontak Lenste Astigmatizma Seçeneği

Elegance Freshcolors Toric ise renkli kontak lens kullanmak isteyen ve aynı zamanda astigmatizma düzeltmesine ihtiyaç duyan kullanıcılar için özel üretim seçeneği sunuyor.

Freshcolors serisinin renk seçenekleri, torik üretim imkânıyla bir araya getiriliyor.

Ürünün teknik özellikleri şöyle:

• Değişim sıklığı: Yıllık
• Materyal: Polymacon
• Su içeriği: %38
• Çap (DIA): 14.50 mm
• Temel eğri (BC): 8.60 mm
• Sferik değer: 0.00 ile +25.00 D ve 0.00 ile -6.00 D aralığı
• Silindirik değer: -0.50 ile -7.00 D aralığı, 0.25 D basamaklarla
• Aks: 5° ile 180° arasında, 5° basamaklarla
• Ambalaj: Şişede 1 adet

Sferik değerlerde 0.00 ile -6.00 D arasında 0.25 D, +6.50 ile +25.00 D arasında ise 0.50 D basamaklarla üretim yapılabiliyor.

Elegance Freshcolors Toric, yıllık Freshcolors serisinin tüm renklerinde torik olarak üretilebiliyor.

Özel Siparişlerde Teslimat Süresi 8–10 Hafta

Her iki ürün de standart stok ürünü yerine özel üretim sipariş kapsamında temin ediliyor.

Opak Lens tarafından yapılan bilgilendirmeye göre, üretim ve tedarik süreci dikkate alındığında Elegance Special Toric ve Elegance Freshcolors Toric kontak lenslerin teslimat süresi 8–10 hafta olarak öngörülüyor.

Bu nedenle optisyenlik müesseselerinin siparişlerini oluştururken söz konusu teslimat süresini dikkate almaları önem taşıyor.

Geniş üretim parametreleriyle yeniden siparişe açılan iki ürünün, özellikle standart kontak lens seçeneklerinin yeterli olmadığı reçetelerde optik sektörüne alternatif sunması hedefleniyor.

Ürünler hakkında detaylı bilgi almak ve sipariş vermek isteyen optisyenlik müesseseleri Opak Lens şubeleri ile irtibata geçebilirler.

“Gece görüşünü artırır” ve “far parlamasını azaltır” iddialarıyla sunulan sarı camlı gözlükler gerçekten avantaj sağlıyor mu? Araştırmalar, daha parlak görme hissi ile ölçülen görme performansı arasında önemli bir ayrım olduğunu gösteriyor.

Karşıdan gelen farların yarattığı kamaşma, gece araç kullanan pek çok kişinin ortak sorunu. Ancak çözüm ararken gözlük camının rengine odaklanmak yeterli değil. Görme düzeltmesinin güncel olması, camların durumu ve kamaşmanın göz sağlığıyla ilişkisi de değerlendirilmesi gereken başlıklar arasında.

Daha parlak hissetmek, daha iyi görmek anlamına gelmeyebilir

Sarı camla çevrenin daha parlak göründüğünü söyleyen kullanıcılar var. Ancak bir araştırmada bu izlenim, yayaları daha hızlı fark etme avantajına dönüşmedi.

Sürüş simülatöründeki araştırma ne gösterdi?

JAMA Ophthalmology dergisinde 1 Ağustos 2019’da çevrim içi yayımlanan çalışma, 22 katılımcıyla üç sarı camlı gözlüğü şeffaf camlarla karşılaştırdı. Far kamaşması varken ve yokken yayaları fark etme süreleri ölçüldü.

Sarı camların bu performansı iyileştirdiği veya kamaşmanın olumsuz etkisini azalttığı gösterilemedi. Araştırmacılar, sonuçların gece sürüşünde sarı cam önerisini desteklemediğini belirtti.

Katılımcı sayısı küçüktü ve çalışma simülatörde yapıldı. Bulgular, bütün ürünlerin gerçek trafikteki etkisini veya kaza oranlarını ortaya koymuyor.

Sarı filtre ile antirefle kaplama aynı işlevi görmez

College of Optometrists, Ekim 2023 tarihli bilgilendirmesinde sarı filtrelerin yararının kanıtlanmadığını, yolun karanlık bölümlerini daha da karanlık gösterebileceğini belirtiyor. Kuruluş, sürüşte gözlük kullanan kişiler için antirefle kaplamanın dikkat dağıtan cam yansımalarını azaltmaya yardımcı olabileceğini ifade ediyor.

Antirefle kaplama, gözlük camı yüzeyindeki yansımaları azaltmayı amaçlar. Bu özellik, camı sarıya boyayarak ışığı filtrelemekten farklıdır. Gözlük yüzeyinden kaynaklanan yansımaların azalması, gözün içindeki bütün kamaşma nedenlerinin de ortadan kalkacağı anlamına gelmez.

Cam seçerken yalnızca renge bakmak da yeterli değildir. College of Optometrists’in teknik rehberi, görünür ışık geçirgenliği yüzde 75’in altında olan güneş gözlüğü filtrelerini alacakaranlıkta ve gece yol kullanımı için uygun görmüyor. Bu eşik, üzerindeki herhangi bir camın gece görüşünü artırdığına ilişkin bir kanıt olarak yorumlanmamalı.

Gece görüşü için önce neler kontrol edilmeli?

Eyecare Trust’ın gece sürüşü rehberi, sürücülerin şu temel noktalara dikkat etmesini öneriyor:

• Görme düzeltmesi: Sürüş için önerilen gözlük veya kontak lensi, güncel reçeteyle kullanın.
• Gözlük camları: Kirli veya çizilmiş camlar görüşü olumsuz etkileyebilir.
• Ön cam ve silecekler: Ön camı hem içeriden hem dışarıdan temiz tutun; sileceklerin durumunu kontrol edin.
• Araç aydınlatması: Farların ve diğer ışıkların düzgün çalıştığından emin olun.

Kamaşma yeni başladıysa, arttıysa veya gece görüşünüz değiştiyse göz hekimi değerlendirmesi önem taşır. Astigmatizma, göz kuruluğu ve katarakt gibi durumlar kamaşmayı artırabilir. Bu yüzden şikâyeti yalnızca bir gözlük rengi seçerek çözmeye çalışmak, asıl nedenin değerlendirilmesini geciktirebilir.

Gece sürüşünde gözlük seçiminin temelinde, kişiye uygun görme düzeltmesi ve göz sağlığı değerlendirmesi bulunmalı. Ürünün daha parlak bir görüntü hissi vermesi, tek başına daha güvenli sürüş sağladığını göstermeye yetmez.

Sonbaharda rüzgâr, değişen nem oranı, alerjenler ve uzun süreli ekran kullanımı; gözlerde kuruluk, yanma, batma ve kızarıklık gibi şikâyetleri artırabiliyor. Op. Dr. Nihat Tamer, mevsim geçişlerinde göz sağlığını korumak için çevresel koşullara dikkat edilmesi ve devam eden şikâyetlerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti.

Mevsim geçişleri, vücudun yanı sıra göz sağlığını da etkileyebiliyor. Sonbahar aylarında hava sıcaklıklarının düşmesi, rüzgâr, değişen nem oranı ve kapalı ortamlarda geçirilen sürenin artması; gözlerde kuruluk, yanma, batma, kızarıklık ve sulanma gibi şikâyetlere yol açabiliyor.

Op. Dr. Nihat Tamer, sonbahar döneminde göz sağlığının korunmasına yönelik değerlendirmesinde, günlük yaşam alışkanlıklarının ve çevresel faktörlerin göz yüzeyi üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Tamer, devam eden göz şikâyetlerinin yalnızca mevsim değişikliğiyle açıklanmaması ve gerektiğinde göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğini vurguladı.

Göz kuruluğu sonbaharda daha sık hissedilebiliyor

Göz yüzeyinin sağlıklı kalmasında gözyaşı tabakasının önemli bir rol oynadığını belirten Op. Dr. Nihat Tamer, rüzgâr, kuru hava ve uzun süre dijital ekranlara bakmanın göz kuruluğu şikâyetlerini artırabileceğine dikkat çekti.

Bilgisayar, tablet ve telefon kullanımı sırasında göz kırpma sıklığının azalması, gözyaşı tabakasının daha hızlı buharlaşmasına neden olabiliyor. Bu durum gözlerde yanma, batma, yabancı cisim hissi ve zaman zaman bulanık görme şeklinde kendini gösterebiliyor.

Göz konforunun korunması için ekran karşısında düzenli aralar verilmesi, bilinçli göz kırpmaya dikkat edilmesi ve kapalı ortamların nem dengesinin korunması önem taşıyor. Şikâyetlerin uzun sürmesi veya günlük yaşamı etkilemesi durumunda ise göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerekiyor.

Alerjik göz şikâyetleri ihmal edilmemeli

Sonbaharda havadaki polenler, küf sporları ve ev içi toz gibi alerjenler, özellikle alerjiye yatkın kişilerde göz şikâyetlerini tetikleyebiliyor. Gözlerde kaşıntı, kızarıklık, sulanma ve göz kapaklarında şişlik, alerjik konjonktivitin belirtileri arasında yer alıyor.

Op. Dr. Nihat Tamer, bu tür şikâyetlerde gözleri ovuşturmaktan kaçınılmasının ve alerjenlerle temasın mümkün olduğunca azaltılmasının önemine dikkat çekti.

Gözlerdeki kızarıklık ve kaşıntının her zaman alerjiden kaynaklanmayabileceğini de hatırlatan Tamer, benzer belirtilerin farklı göz sorunlarında da görülebileceğini belirterek doğru tanı ve tedavi için uzman değerlendirmesinin önemini vurguladı.

Uzun süre ekran kullanımı göz yorgunluğunu artırabiliyor

Sonbaharda günlerin kısalmasıyla kapalı alanlarda geçirilen sürenin artması, dijital ekran kullanımını da etkileyebiliyor. Uzun süre yakına odaklanmak ve ekran karşısında daha az göz kırpmak, göz yorgunluğu ve kuruluk şikâyetlerini beraberinde getirebiliyor.

Ekran kullanımına bağlı göz yorgunluğunu hafifletmeye yardımcı olmak amacıyla 20-20-20 kuralının uygulanması öneriliyor. Bu kurala göre her 20 dakikada bir, yaklaşık 6 metre uzaklıktaki bir noktaya 20 saniye boyunca bakmak, gözlerin dinlenmesine yardımcı olabiliyor.

Ekranın uygun mesafede konumlandırılması ve ortam aydınlatmasının doğru ayarlanması da göz konforu açısından önem taşıyor. Günlük ekran kullanımı sırasında düzenli mola verilmesi ve göz kırpmanın ihmal edilmemesi, göz yüzeyinin nemli kalmasını destekleyen alışkanlıklar arasında bulunuyor.

Ani görme değişikliklerinde vakit kaybedilmemeli

Göz sağlığının korunmasında belirtilerin erken fark edilmesi ve düzenli göz muayeneleri büyük önem taşıyor. Geçmeyen kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet ve bulanık görme gibi şikâyetlerde uzman değerlendirmesi alınması gerekiyor.

Ani görme kaybı veya aniden başlayan belirgin görme değişikliklerinde ise vakit kaybetmeden acil tıbbi yardım alınması önem taşıyor. Bu belirtilerin mevsimsel bir rahatsızlık olarak değerlendirilerek göz ardı edilmemesi gerekiyor.

Op. Dr. Nihat Tamer, sonbahar aylarında göz sağlığına yönelik basit önlemlerin günlük yaşam konforunu destekleyebileceğini, ancak devam eden şikâyetlerin yalnızca mevsim değişikliğine bağlanmaması gerektiğini hatırlattı. Göz sağlığının korunması için kişiye özel değerlendirme ve düzenli kontrollerin önemini koruduğunu belirtti.

Renkli kontak lenslerin yalnızca göz rengini değiştirmek için kullanıldığını düşünenler yanılıyor. Bazı renkli lensler, görme kusurunu düzeltirken göz renginde de değişiklik sağlayabiliyor. Ancak her ürün her numarada bulunmuyor; seçimde renk kadar reçete ve lensin göze uyumu da önem taşıyor.

Gözlük veya şeffaf kontak lens kullanan birçok kişinin aklında aynı soru var: “Göz rengimi değiştirmek istiyorum ama net görmekten vazgeçmek zorunda mıyım?” Uygun kullanıcılar için numaralı renkli kontak lensler, bu iki beklentiyi aynı üründe buluşturabiliyor.

Renkli olması, bir lensin mutlaka numarasız olduğu anlamına gelmiyor. Bazı ürünlerin hem görme düzeltmesi sağlayan numaralı seçenekleri hem de yalnızca renk değişikliği amacıyla kullanılan numarasız seçenekleri bulunuyor. Burada belirleyici olan, beğenilen rengin kişinin kontak lens reçetesine ve göz yapısına uygun bir üründe sunulması.

Aynı lenste iki farklı işlev

Numaralı renkli kontak lenslerde renkli desen gözün görünümünü değiştirirken, lensin optik gücü görme düzeltmesi sağlıyor. Böylece tek bir lens hem görünüm hem de görme ihtiyacına yanıt verebiliyor.

Numarasız, başka bir ifadeyle “plano” renkli lensler ise kırma kusurunu düzeltmiyor. Görme düzeltmesine ihtiyaç duyan bir kişinin yalnızca numarasız renkli lens takması, ihtiyaç duyduğu optik düzeltmeyi sağlamıyor.

Beğendiğiniz renk, ihtiyacınız olan numarada bulunmayabilir

Kahverengi, gri, yeşil veya mavi bir lensi beğenmek, o ürünün kişinin ihtiyacı olan bütün reçete değerlerinde üretildiği anlamına gelmiyor. Numara aralıkları ve lens tasarımları üründen ürüne değişebiliyor.

Özellikle astigmatizma gibi farklı görme ihtiyaçları söz konusu olduğunda, yalnızca lensin rengini ve numarasını kontrol etmek yeterli olmayabiliyor. Göz hekiminin belirlediği lens özellikleri ile ürünün mevcut seçeneklerinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Gözlük numarasını doğrudan kullanmayın

Gözlük reçetesi ile kontak lens reçetesi otomatik olarak birbirinin yerine geçmiyor. Gözlük camı gözün önünde belirli bir mesafede dururken, kontak lens doğrudan göz yüzeyine yerleşiyor. Bu fark nedeniyle gereken optik güç bazı kullanıcılarda değişebiliyor.

Ayrıca kontak lens seçiminde çap, baz eğrisi ve lensin göz üzerindeki uyumu da önem taşıyor. “Gözlüğümün numarasını biliyorum, aynı numarada renkli lens alabilirim” düşüncesiyle hareket etmek yerine, kontak lens için göz hekimi değerlendirmesi yapılmalı.

Ürün fotoğrafındaki görünüm herkeste aynı olmayabilir

Aynı renkli lens, farklı kişilerde farklı bir görünüm oluşturabiliyor. Doğal göz rengi, lensin deseni ve kapatıcılığı ile ortamın ışığı, ortaya çıkan renk etkisini değiştirebiliyor.

Bu nedenle ürün fotoğrafları görünüm hakkında fikir verebilir; ancak birebir aynı sonucu garanti etmez. Önce göze ve reçeteye uygun seçenekler belirlenmeli, ardından renk tercihi yapılmalı.

Numarasız olması bakım ihtiyacını ortadan kaldırmıyor

Yalnızca görünüm amacıyla kullanılan renkli lensler de göz yüzeyine temas ediyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), renkli ve dekoratif kontak lenslerin tıbbi cihaz olduğunu; numarasız seçeneklerde de göz muayenesi ve uygun lens uygulamasının önem taşıdığını vurguluyor.

Güvenli kullanım için şu alışkanlıklara dikkat edilmeli:

• Lenslere dokunmadan önce eller sabunla yıkanmalı ve iyice kurulanmalı.
• Yeniden kullanılabilen lenslerde önerilen bakım sistemi ve taze solüsyon kullanılmalı.
• Lensler suyla temizlenmemeli; duş, havuz veya denize girmeden önce çıkarılmalı.
• Hekim tarafından özellikle uygun görülmedikçe lenslerle uyunmamalı.
• Lensler başka kişilerle paylaşılmamalı.
• Günlük takma süresi ve değiştirme takvimi, ürün talimatları ve hekimin önerileri doğrultusunda takip edilmeli.

Kullanım sırasında kızarıklık, ağrı veya görmede azalma ortaya çıkarsa lensler çıkarılmalı ve gecikmeden göz hekimine başvurulmalı. Rahatsızlık varken lens kullanımına devam edilmemeli.

Numaralı renkli kontak lenslerde ilk adım, göz hekimi muayenesiyle uygunluğun belirlenmesidir. Reçeteye uygun ürünün temini ve kullanım bilgilerinin öğrenilmesinde optik mağazadan destek alınabilir. Renk tercihi, bu değerlendirmelerin ardından yapılmalıdır.

Cincinnati Çocuk Hastanesi ve Alabama Üniversitesi uzmanları tarafından yürütülen yeni bir araştırma, kapalı alanlardaki aydınlatma spektrumunda yapılacak değişikliklerin çocuklarda miyop gelişimini önleyebileceğini ortaya koydu.

Dünya genelinde çocukluk çağı miyop vakalarında yaşanan hızlı artış, göz sağlığı ve optik sektörünü yeni önleyici çözümler aramaya yöneltiyor. Saygın bilim dergisi Cell Reports Medicine’da yayımlanan çalışmaya göre, güneş ışığında bol miktarda bulunan ancak standart iç mekan aydınlatmalarında neredeyse hiç yer almayan indigo ışığı (419 nm - 446 nm dalga boyu), göz küresinin eksenel olarak aşırı uzamasını ve dolayısıyla miyop gelişimini tamamen engelleyebiliyor.

Standart LED’ler Eksik Spektrum Sunuyor

İnsan görsel sistemine oldukça yakın bir yapıya sahip canlı modeller üzerinde gerçekleştirilen deneylerde, indigo ışığının miyop üzerindeki baskılayıcı etkisi net bir şekilde kanıtlandı.

Araştırmanın kıdemli yazarlarından Cincinnati Çocuk Hastanesi Oftalmoloji Araştırma Direktörü Prof. Dr. Richard Lang, geleneksel aydınlatmaların biyolojik eksikliğine vurgu yaparak şunları söyledi:

"İnsan gözü, güneşin sunduğu tam spektrumlu ışık altında gelişti. Bugün kullandığımız standart beyaz LED’ler genellikle 450 nanometre civarında tepe yapar ve daha uzun dalga boylarında ışık yayar. Ancak gözün görüntü oluşturma dışındaki biyolojik süreçlerini ve kırılma gelişimini uyaracak indigo ışığından yoksundur. Kapalı mekanlarda uzun süre vakit geçirdiğimizde, göz normal kırılma gelişimi için ihtiyaç duyduğu dalga boylarını alamaz ve miyop ortaya çıkar."

Geleceğin İç Mekan Aydınlatması: Biyolojik Olarak Tam Spektrum

Araştırmacıların bir sonraki hedefi, indigo ışığıyla zenginleştirilmiş aydınlatma sistemlerini kreş ve okullarda test ederek çocuklardaki miyop riskini ne oranda düşürdüğünü klinik olarak doğrulamak olacak.

Çalışmanın nihai amacının iç mekanları sadece 'daha parlak' hale getirmek değil, "biyolojik olarak daha tam" kılmak olduğunu belirten Prof. Lang, gelecekte bu aydınlatma teknolojisinin çocuklar için güvenli, pasif ve kolay uygulanabilir bir miyop önleme standardına dönüşebileceğini ifade etti.

Futbolcu Tolga Kalender’in göz kanseri nedeniyle hayatını kaybetmesi, göz tümörlerinde erken teşhisin hayati önemini bir kez daha gündeme taşıdı. Uzmanlar, rutin göz muayenelerinin sadece görme kusurlarını tespit etmekle kalmayıp hayat kurtardığına dikkat çekiyor.

Göz bölgesinde gelişen tümörler, diğer organ kanserlerine kıyasla daha az sıklıkta görüldüğü için toplumda yeterince bilinmiyor. Ancak göz kapağı, göz yüzeyi ve göz içi dokularda ortaya çıkabilen bu tümörler, hem görme kaybına hem de hayati risklere yol açabiliyor.

Manisa Şehir Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Melisa Yılmaz, göz tümörlerinin sıklıkla hiçbir dış belirti vermeden ilerleyebileceği konusunda uyarılarda bulunarak, erken tanının hem görme fonksiyonlarının hem de hasta yaşamının korunmasındaki kritik rolünü vurguladı.

Bu Semptomlara Dikkat: Sinsi İlerleyebilir!

Göz tümörlerinin kimi zaman sadece rutin muayeneler esnasında tesadüfen saptandığını belirten Op. Dr. Melisa Yılmaz, göz ardı edilmemesi gereken temel belirtileri şöyle sıraladı:

• Göz çevresinde veya kapağında fark edilen kitle veya renk değişimleri,

• İyileşmeyen yara oluşumları,

• Görme alanında gölgelenme, ani ışık çakmaları veya netlik kaybı.

Çocuklarda ve Yetişkinlerde Farklı Riskler

Hastalığın yaş gruplarına göre farklı türlerde kendini gösterebildiğine değinen Yılmaz, yetişkinlerde pigment hücrelerinden kaynaklanan uveal melanom vakalarının vücudun diğer organlarına metastaz yapma riski taşıdığını ifade etti.

Çocuklarda ise en sık görülen kötü huylu göz içi tümörü olan retinoblastom için ailelerin çok dikkatli olması gerektiği belirtildi. Çocuk fotoğraflarında göz bebeğinin beyaz yansıma vermesi ve yeni gelişen şaşılık, hastalığın en belirgin ilk işaretleri arasında yer alıyor.

"Göz Muayenesi Sadece Numaradan İbaret Değildir"

Göz tümörlerinde tedavinin tümörün yerleşimi, boyutu ve türüne göre; düzenli takip, lazer, radyoterapi veya cerrahi yöntemlerle şekillendiğini belirten Op. Dr. Melisa Yılmaz, mesajını şu sözlerle tamamladı:

"Göz muayeneleri sadece görme kusurlarını ve gözlük numarasını belirlemek için yapılmaz. Düzenli kontroller, hiçbir belirti vermeyen ancak ciddi sonuçlar doğurabilecek hastalıkların erken evrede fark edilmesini sağlar. Gözlerimiz sadece dünyaya açılan bir pencere değil, genel sağlığımıza açılan en önemli kapıdır."

Bir çocuk için öğrenmeye katılmak, bir çalışan için işini sürdürebilmek, ileri yaştaki bir kişi için sevdiği uğraşlara devam etmek… Doğru gözlük, görme ihtiyacını karşılarken insanın önündeki imkânları da genişletebilir.

Bir kitabı okumaktan vazgeçmek, küçük bir işi başkasına bırakmak, uzaktaki yazıyı seçemediği için soru sormaya çekinmek… Görmekte zorlanmak, günlük yaşamda bazen böyle küçük geri çekilmelerle kendini gösterir.

Bu güçlüklerin bir bölümünün arkasında, uygun gözlükle düzeltilebilecek bir görme sorunu bulunabilir. İhtiyaca uygun gözlüğe kavuşmak ise kişinin ertelediği bir işe yeniden başlamasına, kendi başına yapabildiği şeyleri artırmasına yardımcı olabilir.

Gözlüğün umutla ilişkisi burada başlar: İnsan, yapamadığını düşündüğü bir şeyi yeniden yapabildiğinde önündeki seçenekler de değişir.

Bir çocuğun öğrenme fırsatı

Tahtadaki yazıyı seçemeyen bir çocuk, öğretmenin anlattığını takip etmekte veya bilgiyi defterine aktarmakta zorlanabilir. Görme ihtiyacı fark edilmediğinde, bu güçlük dikkat ya da öğrenme sorunu gibi yorumlanabilir.

Çin’in Gansu bölgesinde yürütülen ve ilk yıl sonuçları 2006’da paylaşılan randomize bir araştırma, gözlüğe ihtiyaç duyan ilkokul öğrencilerine gözlük sağlanmasının sınav başarısını artırabildiğini gösterdi.

Bu bulgu, gözlüğün öğrenmek için gerekli görsel bilgiye ulaşmayı kolaylaştırmasının önemine işaret ediyor. Çocuğun tahtayı, kitabını ve ders materyallerini daha rahat görebilmesi, eğitimden yararlanabilmesi açısından temel bir ihtiyaç.

Görme sorununun fark edilmesi, çocuğun yaşadığı güçlüğün anlaşılmasını da sağlayabilir. Aileler ve öğretmenler için önemli adım, çocuğun görmesini değerlendirmek; gerekli gözlük ve takip ihtiyacını karşılamaktır.

Bir çalışanın emeğini sürdürebilmesi

Yakın görmesi zamanla zorlaşan bir kişi, işindeki yavaşlamayı yaşının ilerlemesine bağlayabilir. Yaşla birlikte yakın mesafeye odaklanmanın azalması, yani presbiyopi, uygun gözlükle desteklenebilen bir görme ihtiyacıdır.

Hindistan’ın Assam bölgesindeki çay işçileriyle yapılan PROSPER araştırması bu konuda dikkat çekici bir örnek sunuyor. 2018’de yayımlanan çalışmada, yakın görme sorunu bulunan ve gözlüğü olmayan 751 çalışan değerlendirilmişti. Çalışma mesafesine uygun yakın gözlüğü verilen grupta, kontrol grubuna kıyasla yaklaşık yüzde 22’lik göreli üretkenlik artışı ölçüldü.

2026’da yayımlanan PROSPER II araştırmasında ise Hindistan’daki hazır giyim fabrikalarında çalışan 682 kişi izlendi. Uygun yakın gözlüğü sağlanması, 12 haftalık dönemde kontrol grubuna göre yüzde 5,7’lik üretkenlik artışıyla ilişkili bulundu.

Optik Gazete’de 6 Ağustos 2026 tarihli “Bir Gözlük Ekonomiye Ne Kadar Katkı Sağlayabilir?” haberimizde, bu ikinci araştırmanın çalışma hayatındaki karşılığını ele almıştık.

Bu sonuçların kişiye dönük anlamı da önemli: Görme gereksinimi karşılanan bir çalışan, yaptığı işte becerisini daha iyi kullanabilir. Araştırmalardaki oranlar bütün mesleklere veya her kullanıcıya aynen uygulanamaz; ancak düzeltilmemiş yakın görme sorununun çalışma üzerindeki etkisini somutlaştırır.

Hayatın sonraki dönemlerinde de katılım

Gözlüğün günlük yaşamdaki değeri, okumayı ve çalışmayı aşar. Bir sohbet sırasında karşıdaki kişinin yüzünü seçebilmek, sevilen bir el işini sürdürebilmek veya gündelik yazıları okuyabilmek de kişi için anlamlı olabilir.

Benjamin Franklin’in 23 Mayıs 1785 tarihli mektubu, bunun tarihsel bir örneğini taşıyor. Franklin, yakın ve uzak görüşü aynı gözlükte birleştiren bifokal tasarımını anlatırken, yemek masasındaki kişilerin yüz ifadelerini görebilmenin Fransızca konuşmaları anlamasına yardımcı olduğunu da belirtmişti.

Burada söz konusu olan, konuşmayı takip ederken görsel ipuçlarından yararlanmaktı. Gözlüğün katkısı, kişinin sohbetin içinde kalmasını kolaylaştıran bir ayrıntıda görünür hâle geliyordu.

Umudun önündeki engel: Erişim

Doğru gözlüğün sağlayabildiği bu imkânlar, herkes için aynı ölçüde erişilebilir değil.

Dünya Sağlık Örgütü’nün güncel bilgilendirmesine göre, düşük gelirli ülkelerde gözlüğe ihtiyaç duyan her üç kişiden ikisi gözlüğe erişemiyor.

Bu nedenle göz sağlığı hizmetinin hedefi yalnızca ihtiyacı belirlemekle sınırlı kalmamalı. Uygun gözlüğün temin edilmesi, doğru uygulanması ve kişinin onu kullanabilmesinin desteklenmesi de sürecin parçası olmalı.

Gözlüğün değeri, yeniden yapabildiklerimizde

Her görme sorunu gözlükle çözülemez. Görmede zorlanmanın nedenini belirlemek için göz hekimi değerlendirmesi gerekir. Reçeteye uygun cam, yüze doğru oturan çerçeve ve gerekli kullanım bilgileri de gözlükten yararlanmayı destekler.

“Bir gözlük nasıl umut verir?” sorusunun yanıtı, karşılanmamış bir ihtiyacı fark edip kişinin hayatındaki somut bir güçlüğü azaltabilmesinde saklıdır.

Bazen bu, yarım bırakılmış bir kitabı yeniden açmak olur. Bazen yapılan işi sürdürebilmek, bazen de bir sohbeti daha rahat takip etmek.

Bir gözlüğün değeri, insanın günlük yaşamına yeniden katabildiği bu imkânlarda görünür.

PROTECT çalışmasının üç yıllık sonuçlarına göre, miyopi kontrolü amacıyla tasarlanan günlük tek kullanımlık kontak lensleri kullanan çocuklarda miyopi ilerlemesi ve gözün aksiyel uzaması, oluşturulan sanal kontrol grubuna kıyasla daha düşük bulundu. Sonuçlar umut verici olsa da üç yıllık karşılaştırmanın nasıl yapıldığı, rakamları yorumlarken önem taşıyor.

Visioneering Technologies, çocuklarda miyopi ilerlemesini değerlendiren PROTECT çalışmasının tamamlanan üç yıllık sonuçlarını 30 Eylül 2026’da duyurdu. Çalışmada şirketin NaturalVue Multifocal 1 Day adlı yumuşak kontak lensi incelendi. Açıklanan analiz, başlangıçta 7 yaşından 13 yaşına kadar olan, −0,75 ile −5,00 diyoptri arasında miyopisi bulunan 102 çocuğun protokole uygun verilerine dayanıyor. Araştırma ABD, Kanada, Hong Kong ve Singapur’daki merkezlerde yürütüldü.

Üç yılda hangi sonuçlar bildirildi?

Şirketin açıkladığı verilere göre kontak lensi kullanan çocuklarda, sanal kontrol grubuna kıyasla üç yıl sonunda:

• Miyopi ilerlemesi 1,06 diyoptri daha az,
• Gözün aksiyel uzaması 0,58 milimetre daha az oldu.

Ayrıca çocukların %59’unda yıllık ortalama miyopi ilerlemesi 0,25 diyoptri veya altında kaldı. Şirket, %55’inin aksiyel uzamasının da çalışmada kullanılan miyop olmayan çocuklara ilişkin karşılaştırma aralığında bulunduğunu bildirdi. Bu oranlar, tüm çocuklarda ilerlemenin durduğu anlamına gelmiyor.

Aksiyel uzunluk, gözün önünden arkasına kadar olan mesafeyi ifade ediyor. Çocukluk döneminde gözün uzaması, miyopinin ilerlemesinin izlenmesinde kırma kusurundaki değişimle birlikte değerlendiriliyor.

“Sanal kontrol grubu” ne anlama geliyor?

PROTECT, başlangıçta çocukların farklı kontak lens gruplarına rastgele ayrıldığı, çift kör bir klinik çalışma olarak tasarlandı. Ancak başlangıçtaki tek odaklı kontak lens kontrol grubunun 24 ayın ardından diğer gruba geçirildiği çalışma belgelerinde belirtiliyor. Bu nedenle duyurudaki üç yıllık etki rakamları, 36 ay boyunca aynı kontrol lensini kullanan ayrı bir grupla doğrudan karşılaştırmadan gelmiyor. Şirket, 24 aylık kontrol verilerinin ileriye dönük tahminlerini ve başlangıç özelliklerine göre eşleştirilmiş sanal kontrol modelini kullandığını açıklıyor.

Bu ayrım haberin temel noktası: 1,06 diyoptri ve 0,58 milimetre, üç yıllık sanal kontrol karşılaştırmasına dayanan farklar. Açıklanan sonuçlar şu aşamada şirket duyurusu ve konferans sunumu olarak aktarılıyor; üç yıllık verilerin hakemli bir makalede yayımlandığı bilgisi duyuruda yer almıyor.

Çalışma, miyopi kontrolünde yalnızca gözlük numarasındaki değişimi değil, gözün aksiyel uzamasını da izlemenin önemini gösteriyor. Bir çocuk için kontak lens seçimi ve takip planı ise yaşına, miyopi seyrine, göz sağlığına ve lens kullanımına uygunluğuna göre göz sağlığı uzmanıyla değerlendirilmelidir.

Gözlük çerçevelerinde kullanılan deneme camlarının üretim atıkları, endüstriyel ölçekte yürütülen bir geri dönüşüm denemesinde yeniden akrilik hammaddeye dönüştürüldü. Çalışma, atık malzemenin üretim zincirine geri kazandırılması için bir yol gösteriyor; süreç henüz ticari ölçekte tamamlanmış bir döngü anlamına gelmiyor.

Trinseo, Lapo ve laprima plastics, gözlük sektöründeki şirketlerden toplanan PMMA esaslı deneme camı atıklarını işleyerek ham geri dönüştürülmüş metil metakrilat (MMA) elde ettiklerini açıkladı. MMA, akrilik malzeme PMMA’nın üretiminde kullanılan temel bileşen. Şirketlerin 29 Eylül 2026’da duyurduğu sonuç, iki yılı aşkın geliştirme çalışmasının ardından yapılan endüstriyel ölçekli bir denemeye dayanıyor.

Atıklar nasıl işlendi?

Süreç, deneme camı atıklarının ayrı toplanmasıyla başladı. laprima plastics, atıkları öğütüp saflaştırarak içlerindeki polikarbonat, cam ve poliamid gibi farklı malzemelerin miktarını azalttı. Hazırlanan PMMA atıkları daha sonra başka PMMA hammaddeleriyle karıştırıldı ve Trinseo’nun depolimerizasyon işleminden geçirildi. Bu işlem, polimeri yeniden temel bileşenlerine ayırıyor. Deneme sonucunda ileri işlemlerde kullanılmak üzere ham geri dönüştürülmüş MMA üretildi.

Buradaki “deneme camı”, çerçevelerde kullanılan PMMA esaslı plastik camları ifade ediyor; mineral cam atığı veya kullanıcıya özel numaralı gözlük camı anlamına gelmiyor. Çalışmada geri kazanılan malzeme de doğrudan yeni bir gözlük camı değil, yeni akrilik ürünlerin üretiminde kullanılabilecek ham MMA.

Önceki çalışmadan farkı ne?

Trinseo ile Lapo, 2025’te en az %86 geri dönüştürülmüş içerik barındıran PMMA reçinesini deneme camlarında kullanmıştı. Yeni çalışma ise üretimde ortaya çıkan PMMA deneme camı atığının yeniden hammaddeye dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğine odaklanıyor. Dolayısıyla %86 oranı, bu son denemede elde edilen MMA’nın geri dönüşüm verimini göstermiyor.

Şirketlerin açıklamasına göre sonuç, gözlük sektöründeki PMMA atıkları için teknik olarak uygulanabilir bir geri kazanım yolu ortaya koyuyor. Bunun düzenli, kapalı döngü bir üretim modeline dönüşmesi içinse toplama, ayrıştırma ve üretim ölçeği üzerinde çalışılması gerekiyor.