Gözlük sektöründe uzun yıllar emek vermiş, birçok meslektaşımızın yakından tanıdığı değerli arkadaşımız Ali Çavuş’un geçirdiği çok zorlu sağlık mücadelesini maalesef kaybettiğini üzülerek öğrenmiş bulunuyoruz.

Optik Sektöründe Tanınan Bir İsim

Opak Lens’in kardeş kuruluşu BAHA OPTİK’de camiaya uzun yıllardır emek veren Ali Çavuş, sektör içerisinde birçok kişi tarafından tanınan ve sevilen bir isim olarak biliniyor. Yıllar boyunca sahada çalışarak mesleğine katkı sunan, meslektaşlarıyla güçlü dostluklar kuran Ali Çavuş’un yaşadığı sağlık süreci de sektördeki birçok kişiyi derinden etkilemişti.

Merhumun cenazesi bugün öğle namazını müteakip toprağa verilecektir.

Merhuma Allah’tan Rahmet, kederli ailesine, dostlarına başsağlığı ve sabırlar diliyoruz, başımız sağ olsun.

Opak Lens, Zenith LE-5600 şekil Tanıma özellikli otomatik cam kesme makinelerinin teslimat ve kurulumlarının Nisan ayı içerisinde gerçekleştirileceğini duyurdu.

Opak Lens ve S.O.S Optik ile iş birliği kapsamında kurulumları başlayan şekil tanıma özellikli Zenith LE-5600 otomatik cam kesme makineleri şu özelliklere sahip:

• Pah (Çapak) Alma

• Nilör Kanalı Açma, Kanal Derinleştirme ve Genişletme

• Merkezleme ve Vantuzlama

• Polisaj (Parlatma)

• 3D Şablon Okuma ile Optik İzleme

• Aktarma Camları Sorunsuz Kesme

• Faset ve Nilör Kesimlerde Şablon Tamamlama, Büyütme ve Küçültme

Zenith LE-5600 şekil tanıma özellikli otomatik cam kesme makinelerinin fiyat fabrika standartlarında 2 sene garanti ve 2 sene servis hizmeti de dahil olmak üzere 15.000 $ olarak belirlenmiştir.

Opak Lens ve S.O.S Optik ile iş birliği kapsamında ayrıca Zenith Z9000 fokometre satışları da gerçekleştirilecektir.

Zenith LE-5600 şekil tanıma özellikli otomatik cam kesme makineleri ve Zenith Z9000 fokometre hakkında ayrıntılı bilgi almak için lütfen bölgelerinizdeki satış temsilcileri ile iletişime geçiniz.

Sigaralar, elektronik sigaralardan daha mı zararlı gözler için? CU Anschutz'tan göz doktoru Stephanie Martich, sigara ve elektronik sigaranın göz sağlığını nasıl etkileyebileceğiyle ilgili sık sorulan soruları yanıtlıyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nde sigara içmenin popülaritesinin azaldığı bildirilse de, milyonlarca Amerikalı için bir alışkanlık olmaya devam ediyor. New England Journal of Medicine'de yayınlanan son araştırmalar, 2024 yılında yaklaşık 25,2 milyon yetişkinin sigara içtiğini ve yaklaşık 17,8 milyonunun da elektronik sigara kullandığını gösteriyor. Elektronik sigara kullanımı, 18-24 yaş arası gençlerde daha yaygın görünüyor; bu yaş grubundakiler sigaraya kıyasla elektronik sigara kullanımının daha yüksek olduğunu bildiriyor.

Genel olarak, sigara içmek göz sağlığınızı ne şekilde etkileyebilir?

Sigara içmek gözlerinizi farklı şekillerde etkiler. Kısa vadede, gözlerin kuruması nedeniyle tahriş, kuruluk, kızarıklık veya kontak lens kullanımına karşı hassasiyet yaşayabilirsiniz. Sigara içmek ayrıca katarakt ameliyatı gibi göz ameliyatlarından sonra iyileşmeyi geciktirebilir.

Uzun vadede, daha karmaşık göz rahatsızlıkları gelişebilir veya kötüleşebilir. Sigara içmek, kan akışını bozarak göze oksijen iletimini azaltır ve gözlerde oksidatif stresi ve iltihabı artırır. Bu da maküler dejenerasyon, katarakt, glokom, diyabetik retinopati, tiroid göz hastalığı veya optik sinir (gözleri beyne bağlayan kordon) hasarı gibi göz rahatsızlıklarının gelişmesine veya kötüleşmesine yol açabilir. Bu rahatsızlıkların bazıları ciddi görme kaybına veya kalıcı körlüğe neden olabilir.

Elektronik sigara kullanımı ile normal sigara kullanımı karşılaştırıldığında ne gibi farklılıklar gösterir? Gözler üzerindeki etkileri bakımından bir fark var mı?

Nikotin içeriği nedeniyle birçok etki benzerdir. Bununla birlikte, elektronik sigarada propilen glikol (elektronik sigara ürünlerinde yaygın olarak kullanılan yapay bir sıvı) ve diğer kimyasal çözücüler ve aroma verici maddeler gibi, göz yüzeyini sigaraya kıyasla benzersiz bir şekilde tahriş edebilen başka bileşenler de bulunur.

Elektronik sigaranın uzun vadeli etkileri, daha yeni bir yöntem olduğu için daha az tanımlanmıştır, ancak kronik nikotin kullanan hastalarda gördüğümüz etkilere benzer etkiler söz konusudur. Bunlar arasında maküler dejenerasyon, glokom, diyabetik retinopati ve tiroid göz hastalığı riskinin artması yer almaktadır. Uzun süreli sigara içme ve nikotin tüketiminin bu rahatsızlıkların riskini artırdığı bilinmektedir ve elektronik sigara ürünlerinin kartuşlarında çok fazla nikotin bulunduğu için, elektronik sigaranın da gözleri uzun vadede benzer şekilde etkileyeceği varsayılmaktadır.

Bahsettiğiniz gibi, birçok elektronik sigara ürünü yüksek nikotin seviyeleriyle biliniyor. Daha önceki araştırmalar, standart bir elektronik sigara kartuşunun 20 sigaraya eşdeğer miktarda nikotin içerdiğini ortaya koydu. Düzenli olarak yüksek miktarda nikotin tüketmek gözleri nasıl etkiler?

Bu durum, kan damarlarının daralması anlamına gelen vazokonstriksiyona neden olur; bu da retina veya optik sinir gibi gözün belirli bölgelerine daha az kan ve dolayısıyla daha az oksijen ulaşması demektir. Bu, hücre yaşlanmasını hızlandırabilir ve gözdeki dokulara stres uygulayabilir. Gözdeki kan damarları vücuttaki en hassas damarlardan bazılarıdır, bu nedenle iltihaplanmaya ve damar değişikliklerine özellikle duyarlıdırlar.

Nikotin bilinen bir damar daraltıcıdır, bu nedenle sigaralar, elektronik sigara ürünleri ve nikotin poşetlerinin tümü gözler için bu riski taşır.

Sigara ve elektronik sigara kullanımı kuru göz semptomlarını neden kötüleştirir?

Tütünün içinde gözün gözyaşı filmini parçalayabilen, gözyaşının buharlaşmasını artırabilen ve göz yüzeyinde iltihaplanmaya neden olabilen birçok kimyasal madde bulunur. Bunların hepsi göz kuruluğunu kötüleştirebilecek faktörlerdir. Duman ayrıca gözleri doğrudan tahriş edebilir.

Elektronik sigara kullanımı ayrıca kişinin gözyaşı filminin kalitesini düşürebilir ve kuru göz semptomlarını kötüleştirebilir.

Pasif içiciliğin gözler üzerindeki potansiyel etkileri nelerdir?

Pasif içicilik, gözlerde kuruluk, kızarıklık ve alerjilerin kötüleşmesi gibi doğrudan tahrişe neden olabilir. Çocuklar, özellikle göz yüzeyleri açısından buna karşı hassastır; bu nedenle pasif içiciliğe maruz kalmaları gelecekte göz rahatsızlıklarının gelişmesine katkıda bulunabilir.

Sigara ve elektronik sigara kullanımının gözler üzerindeki etkileri hakkında hâlâ bilinmeyenler nelerdir?

Sigara kullanımı söz konusu olduğunda, doz-yanıt ilişkisini tam olarak anlamıyoruz. Ne kadar maruz kalma kalıcı hasara yol açar? Neden bazı hastalar diğerlerinden daha savunmasızdır? Ne kadar sigara içmenin ne kadar göz hasarına yol açtığı net olarak tanımlanmamıştır.

Elektronik sigara kullanımıyla ilgili uzun vadeli riskleri hâlâ araştırıyoruz. Elektronik sigaranın etkileri sigara içmenin etkileriyle tamamen aynı mı, yoksa farklı mı? Benzer şekilde, ne kadar elektronik sigara kullanımının ne kadar göz hasarına yol açtığını da hâlâ öğrenmemiz gerekiyor.

Bazı insanlar elektronik sigaranın sigaraya kıyasla göz sağlığına daha az zararlı olduğunu düşünebilir. Bu görüşe ne ölçüde katılıyorsunuz veya katılmıyorsunuz?

Kısmen katılıyorum, kısmen katılmıyorum. Elektronik sigara kullanımı, nikotin tüketimiyle birlikte gelen tüm benzer risk faktörlerini taşır. Ancak, geleneksel sigaralarda olduğu gibi aynı yanma etkilerini yaşamazsınız. Bu anlamda, elektronik sigara kullanımı biraz daha az zararlı olabilir, ancak yine de yüksek miktarda nikotin içermesi nedeniyle ciddi zararlara yol açar.

Bir kişinin yaşı ve sigara veya elektronik sigara ürünlerini kullanma süresi riskini nasıl etkiler?

Risk, daha uzun ve daha sık kullanımla artar ve yaşla birlikte de artar. Yaşlı nüfus, maküler dejenerasyon, glokom, diyabetik retinopati ve katarakt gibi rahatsızlıklara karşı daha savunmasızdır. Ayrıca, vücutları genç nüfusa kıyasla damar hasarını her zaman onaramadığı için, nikotin kullanımından kaynaklanan göz hasarına karşı da biraz daha duyarlıdırlar.

Sigarayı bırakmanın her yaşta göz sağlığını iyileştirdiği söyleniyor. Bunun sebebi nedir?

Sigara içmek, göz dokularına kan akışını ve oksijen iletimini bozar ve iltihaplanmayı artırır. Sigarayı bıraktığınızda, bu sorunlar genellikle düzelir. Vücuttaki dolaşım iyileşir ve iltihaplanma aktivitesi azalır; bu da göz rahatsızlıklarının ilerlemesini yavaşlatabilir ve görmeyi korumaya yardımcı olabilir.

Düzenli olarak sigara veya elektronik sigara kullanıyorsanız, bu ürünlerin potansiyel olarak neden olduğu göz hasarının iyileşmesi mümkün müdür?

Oluşan hasarın türüne bağlıdır. Örneğin, glokoma bağlı görme kaybı veya makula dejenerasyonu gibi optik sinirde ciddi hasar meydana gelmişse, bu durum mutlaka iyileşmez. Ancak, kuru göz belirtileri genellikle kişi sigara veya elektronik sigara kullanımını bıraktıktan sonra düzelir.

Genel olarak, kullanımı azaltmak veya herhangi bir noktada bırakmak, göz sağlığını korumaya ve görme kaybı riskini önemli ölçüde azaltmaya yardımcı olabilir. Sigarayı veya elektronik sigarayı bırakmak kolay değil, ancak uzun vadede gözleri korumaya gerçekten yardımcı oluyor.

Kaynak: www.news.cuanschutz.edu/

Birçok insan, hafif bir sesi ayırt etmeye çalışırken içgüdüsel olarak gözlerini kapatır. Yaygın inanışa göre, görsel girdiyi engellemek beynin odaklanmasına yardımcı olur ve bu da ince sesleri duymayı kolaylaştırır. Ancak bu fikir, özellikle gürültülü ve kalabalık ortamlarda her zaman geçerli olmayabilir.

Şanghay Jiao Tong Üniversitesi'nden araştırmacılar, AIP Publishing tarafından Amerikan Akustik Derneği adına JASA'da yayınlanan bir çalışmada bu varsayımı test etmeyi amaçladılar . Amaçları, arka plan gürültüsü varken gözlerinizi kapatmanın işitmeyi gerçekten iyileştirip iyileştirmediğini bulmaktı.

Gözler Açık ve Kapalıyken İşitme Testi

Deneyde, katılımcılar arka planda gürültü çalarken kulaklık aracılığıyla çeşitli sesleri dinlediler. Her sesin ses seviyesini, gürültünün üzerinde zar zor duyulabilecek seviyeye gelene kadar ayarladılar.

Araştırmacılar daha sonra bu görevi farklı görsel koşullar altında tekrarladılar. Katılımcılar önce gözleri kapalıyken, ardından gözleri açıkken boş bir ekrana bakarak, daha sonra sesle ilgili hareketsiz bir görüntüye bakarak ve son olarak da sesle eşleşen bir video izleyerek denediler.

Gürültülü Ortamlarda Şaşırtıcı Sonuçlar

Bulgular yaygın bir inanışı sorguladı. Araştırmanın yazarı Yu Huang, "Yaygın inanışın aksine, gözleri kapatmanın bu sesleri algılama yeteneğini aslında bozduğunu bulduk," dedi. "Aksine, sese karşılık gelen dinamik bir video izlemek işitme hassasiyetini önemli ölçüde artırıyor."

Başka bir deyişle, gözlerinizi kapatmak gürültü içindeki zayıf sesleri duymayı zorlaştırırken, ilgili görsel girdiler duymayı kolaylaştırıyordu.

Beyin Aktivitesi Görmenin İşitmeye Neden Yardımcı Olduğunu Ortaya Koyuyor

Beyinde neler olup bittiğini anlamak için ekip, katılımcıların sinirsel aktivitesini izlemek amacıyla elektroensefalografi (EEG) kullandı. Sonuçlar, gözleri kapatmanın beyni sinirsel kritiklik olarak bilinen bir duruma ittiğini gösterdi. Bu durumda beyin, gelen bilgileri daha agresif bir şekilde filtreliyor.

Bu filtreleme sadece arka plan gürültüsünü ortadan kaldırmakla kalmaz. Aynı zamanda katılımcıların tespit etmeye çalıştığı sesleri de bastırabilir.

Huang, “Gürültülü bir ses ortamında, beyin sinyali arka plandan aktif olarak ayırmak zorundadır,” dedi. “Gözlerin kapanmasıyla sağlanan içsel odaklanmanın bu bağlamda aslında aleyhinize çalıştığını ve aşırı filtrelemeye yol açtığını, oysa görsel katılımın işitsel sistemi dış dünyaya bağlamaya yardımcı olduğunu bulduk.”

Gözlerinizi Kapatmak Hala Yardımcı Oluyorsa

Araştırmacılar, bu sonuçların özellikle gürültülü ortamlarda geçerli olduğunu belirtti. Daha sessiz ortamlarda bile, gözlerinizi kapatmak, hafif sesleri fark etme yeteneğinizi artırabilir.

Ancak, günlük yaşamda çoğu ortamda önemli miktarda arka plan gürültüsü bulunduğundan, gözlerinizi açık tutmak genellikle daha iyi bir strateji olabilir.

Çoklu duyusal araştırmalar için sırada ne var?

Ekip, görme ve işitmenin nasıl etkileşimde bulunduğunu araştırmaya devam etmeyi planlıyor. Önemli sorulardan biri, faydanın yalnızca görsel girdiden mi yoksa sesle eşleşen bir şey görmekten mi kaynaklandığıdır.

"Özellikle, uyumsuz eşleştirmeleri test etmek istiyoruz; örneğin, bir davul sesi duyarken bir kuş görürseniz ne olur?" diye sordu Huang. "Görsel artış, sadece gözlerin açık olmasından ve daha fazla görsel bilginin işlenmesinden mi kaynaklanıyor, yoksa beyin görsel ve işitsel bilgilerin mükemmel bir şekilde eşleşmesini mi gerektiriyor? Bu ayrımı anlamak, dikkatin genel etkilerini çoklu duyusal entegrasyonun özel faydalarından ayırmamıza yardımcı olacaktır."

Ke Ni, Yu Huang, Yi Wei ve Xu Zhang tarafından yazılan ve 17 Mart 2026 tarihinde The Acoustical Society of America dergisinde yayınlanan “Gürültülü ses ortamlarında görsel etkileşim kortikal kritikliği ve işitsel hedef algılama eşiklerini modüle eder” başlıklı makaleye referans .
DOI:10.1121/10.0042380

Kaynak: www.scitechdaily.com

Uyku öncesi rutininiz gözlerinizi etkiliyor olabilir.

· Kontak lensle uyumak korneaya giden oksijen miktarını azaltabilir ve göz sağlığını zayıflatabilir.

· Gece boyunca takılan Kontak lensler bakterileri hapsedebilir ve kornea ülseri riskini artırabilir.

· Lensleri her gece çıkarmak, düzenli göz muayeneleri ve UV ışınlarını engelleyen güneş gözlükleri göz sağlığını korumaya yardımcı olabilir.

Günlük rutinlerimizin birçoğu genel sağlığımızı doğrudan etkiler ve gözlerimiz de bunun bir istisnası değildir. Yediğimiz yiyecekler ve ekran başında geçirdiğimiz süre gibi basit seçimler, gelecek yıllar boyunca sağlıklı bir görüşe sahip olmamızda rol oynar. Birçok insan göz bakımının temellerine aşina olsa da, genellikle gözden kaçan yaygın bir alışkanlık vardır: Kontak lenslerle uyumak. Özellikle uzun bir günün ardından Kontak lenslerle uyumak zararsız gibi görünebilir. Ancak bu alışkanlık gözleriniz için tehlikeli bir ortam yaratabilir.

“Milyonlarca insan görme düzeltmesi için Kontak lens kullanıyor ve doğru bakım ve hijyen talimatlarına uyulduğu takdirde harika bir seçenek olsa da, hastalarımda sıklıkla gördüğüm göz sağlığı için en kötü alışkanlıklardan ikisi Kontak lenslerle ilgili,” diyor Uzmanlar. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine göre, tüm Kontak lens kullanıcılarının yaklaşık üçte biri lensleriyle uyuduğunu bildiriyor. “Kontak lenslerinizle uyumak veya duş almak asla iyi bir fikir değildir; bu, ciddi, potansiyel olarak görmeyi tehdit eden göz enfeksiyonlarına yol açabilir,” diye ekliyor.

Kontak Lensle Uyumanın Göz Sağlığı İçin Neden Zararlı Olduğu

Bu durum korneanızın ne kadar oksijen alacağını etkileyebilir.

Gözünüzün şeffaf dış tabakası olan kornea, sağlıklı kalabilmek için havadan sürekli oksijen akışına ihtiyaç duyar. Uyanıkken, göz kırpma, oksijen açısından zengin gözyaşlarının gözünüzün yüzeyinde dolaşmasına yardımcı olur. Kontak lens ise doğası gereği bu oksijen akışını biraz azaltan bir bariyer oluşturur.

Uyku için gözlerinizi kapattığınızda, havadaki oksijenin bir kısmı doğal olarak göz kapaklarınız tarafından kesilir. Ayrıca Kontak lens takıyorsanız, esasen çift bariyer oluşturmuş olursunuz. Hipoksi olarak bilinen bu durum, korneanın işlev görmesi ve mikroplarla savaşması için ihtiyaç duyduğu oksijenden mahrum kalmasına neden olur. Kronik olarak oksijensiz kalan bir kornea zayıflayabilir ve şişebilir, bu nedenle enfeksiyonlara karşı daha savunmasız hale gelir.

Bakteri üremesini destekleyebilir

Gözleriniz ellerinizden, çevreden ve diğer faktörlerden gelen bakterilere maruz kalır. Normalde gözyaşlarınız, bu mikroorganizmaların zarar vermeden önce uzaklaştırılmasına yardımcı olur. Ancak, Kontak lensler bakterileri gözünüzün yüzeyine hapsederek, çoğalmaları için mükemmel bir ortam olan sıcak ve nemli bir ortam yaratabilir.

Lenslerinizle uyumak, bu hapsolmuş mikropların korneaya uzun ve kesintisiz bir şekilde nüfuz etmesine olanak tanır. Bu durum, korneanın ciddi bir enfeksiyonu olan mikrobiyal keratit geliştirme riskinizi artırır. Bu durum ağrı, kızarıklık, akıntı ve bulanık görmeye neden olabilir. Ciddi vakalarda, korneada yara izine ve kalıcı görme kaybına yol açabilir. Gece boyunca takılmaya uygun lensler bile, her gece çıkarılan günlük lenslere kıyasla daha yüksek enfeksiyon riski taşır. Bazı kanıtlar, Kontak lenslerle uyumanın Kontak lensle ilgili göz enfeksiyonu riskini altı ila sekiz kat artırdığını göstermektedir.

Kornea ülseri riskini artırır.

Kornea ülseri, genellikle enfeksiyondan kaynaklanan, korneada oluşan açık bir yaradır. Kontak lensle uyumak, bu ağrılı ülserlerin gelişmesinde önde gelen risk faktörlerinden biridir. Kornea ülserinin belirtileri göz ardı edilemeyecek kadar şiddetlidir ve şiddetli ağrı, gözde bir şey varmış hissi, yoğun ışık hassasiyeti ve aşırı gözyaşı akıntısını içerir. Tedavi, güçlü antibiyotik göz damlaları ve bir göz doktoru tarafından yakından izlemeyi gerektirir. Zamanında ve etkili bir şekilde tedavi edilmezse, kornea ülseri kalıcı olarak görmeyi bozan veya en kötü senaryoda kornea nakli gerektiren yara izine yol açabilir.

Daha İyi Göz Sağlığı İçin Uzman İpuçları

Lensleri gözünüzden çıkarmadan uyuma alışkanlığından kurtulmanın ötesinde, uzun vadeli göz sağlığını desteklemek için günlük yaşamınıza başka uygulamalar da dahil edebilirsiniz.

• Düzenli Göz Muayenesi Planlayın. Kapsamlı göz muayeneleri, sorunlar ciddi hale gelmeden önce tespit edilmesi için hayati önem taşır. Çünkü "glokom ve diyabetik retinopati gibi birçok ciddi göz hastalığı, erken evrelerinde genellikle hiçbir belirti göstermez," diye açıklıyor Uzmanlar. Bir göz sağlığı uzmanı, hastalığın en erken belirtilerini, genellikle görmenizde herhangi bir değişiklik fark etmeden önce tespit edebilir ve zamanında müdahale edilmesini sağlayabilir.

• Göz Sağlığına Uygun Beslenin. Yediğiniz şeyler görme yetinizi korumada rol oynar. Beslenmenizde belirli besin maddelerine öncelik vermek, iltihabı azaltmaya ve oksidatif stresi önlemeye yardımcı olabilir. Allison, “Somon ve sardalya gibi yağlı balıklar gibi omega-3 yağ asitleri bakımından zengin gıdalar iltihabı azaltır ve görmeyi tehdit eden durumların riskini azaltabilir” diyor. Ayrıca, “Dijital cihazları uzun süre kullananlar (ortalama günde 7,4 saat) için ekliyor. Öğünlerinizin antioksidan içeriğini artırmak için, tabağınıza yapraklı yeşillikler ve renkli meyveler gibi ürünler eklemeyi deneyin.

• Gözlerinizi Güneşten Koruyun. Güneşin ultraviyole ışınları cildinize zarar verebileceği gibi, gözlerinize de zarar verebilir. Uzun süreli UV maruziyeti, katarakt ve makula dejenerasyonu gelişme riskinin artmasıyla ilişkilidir. ¹¹ “UV engelleyici güneş gözlüğü takmak, gözler için güneş kremi gibidir ve erken katarakt oluşumuna veya hatta göz yüzeyinde kanser gelişmesine neden olabilecek zararlı UV radyasyonundan korunmaya yardımcı olur,” diyor uzmanlar.

• Gözlerinize biraz ara verin. Bilgisayar veya telefon ekranına saatlerce bakıyorsanız, dijital göz yorgunluğu yaşayabilirsiniz. Belirtiler arasında göz kuruluğu, baş ağrısı ve bulanık görme bulunur. Uzmanlar, "20/20/20 kuralı bu sorunu önleyebilir: Her 20 dakikada bir, 20 saniye veya daha uzun süre 6 metre veya daha uzaktaki bir şeye bakın" diyor.

Uzman Görüşü

Göz sağlığınızı korumak genellikle sağlıklı alışkanlıklar edinmek ve zararlı olanlardan kurtulmakla ilgilidir. Eğer Kontak lens kullanıyorsanız, Vadada şu tavsiyede bulunuyor: “Yatmadan önce veya suya yaklaşmadan önce (duş, yüzme, jakuzi vb.) Kontak lenslerinizi mutlaka çıkarın, lens ve temizleme solüsyonu üreticilerinin talimatlarına göre lenslerinizi temizleyin ve saklayın ve düzenli göz muayenelerinizi aksatmayın.” Doğru Kontak lens hijyenini, düzenli göz muayeneleri, besleyici bir diyet ve güneşten korunma gibi diğer faydalı uygulamalarla birleştirerek, görüşünüzü korumak için proaktif adımlar atmış olursunuz. Uzmanlar şöyle diyor: “Buradaki büyük resim (kelime oyunuyla) şudur ki, göz sağlığınıza dikkat ederseniz, vücudunuzun ve zihninizin geri kalanı da gözleriniz kadar fayda görecektir.”

Kaynak: www.eatingwell.com

Son yıllarda kilo kontrolünde kullanılan GLP-1 reseptör agonisti zayıflama iğneleri, iştahı azaltarak ve mide boşalmasını yavaşlatarak kilo kaybına yardımcı olur. Ancak hızlı kilo kaybı, metabolik değişiklikler ve kan şekeri dalgalanmaları bazı kişilerde görme bulanıklığı, göz kuruluğu veya diyabetik retinopati değişiklikleri gibi gözle ilişkili durumlara yol açabilir. Bu etkiler genellikle nadirdir ancak özellikle diyabet hastalarında göz kontrolleri önemlidir.

Zayıflama İğneleri Nedir?

Son yıllarda kilo yönetimi alanında en çok konuşulan tedavi yöntemlerinden biri, halk arasında “zayıflama iğnesi” olarak bilinen GLP-1 reseptör agonisti ilaçlardır. Bu ilaçlar aslında ilk olarak tip 2 diyabet tedavisinde geliştirilmiş ve daha sonra kilo kontrolünde de etkili oldukları anlaşılmıştır.

GLP-1 hormonunun etkisini taklit eden bu ilaçlar beyinde iştah merkezini etkileyerek tokluk hissini artırır. Aynı zamanda mide boşalmasını yavaşlatarak kişinin daha uzun süre tok kalmasına yardımcı olur. Bu mekanizma sayesinde günlük kalori alımı azalır ve zaman içinde kilo kaybı gerçekleşir.

Literatürdeki geniş kapsamlı çalışmalar göstermektedir ki GLP-1 reseptör agonistleri kullanan bireylerde ortalama kilo kaybı 6–12 ay içinde vücut ağırlığının %10-15’i kadar olabilmektedir. Bu oran, obezite tedavisinde önemli bir başarı olarak kabul edilmektedir.

Ancak her ilaç tedavisinde olduğu gibi bu ilaçların da vücut üzerinde farklı sistemleri etkileyebilecek bazı yan etkileri olabilir. Son yıllarda bilimsel yayınlarda özellikle göz sağlığı ile ilişkili bazı olası etkiler tartışılmaya başlanmıştır. Bu nedenle zayıflama iğnelerinin göz üzerindeki potansiyel etkilerini anlamak önemlidir.

Zayıflama İğnelerinin Göz Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Zayıflama iğnelerinin göz üzerinde doğrudan toksik bir etkisi olduğuna dair güçlü kanıtlar bulunmamaktadır. Ancak bazı kişilerde görülen göz şikâyetlerinin çoğu dolaylı fizyolojik değişimlerle ilişkilidir.

Hızlı Kilo Kaybının Görme Üzerindeki Etkileri

Kilo kaybı sürecinde vücuttaki metabolik denge önemli ölçüde değişebilir. Özellikle hızlı kilo kaybı, sıvı dengesi ve elektrolit düzeylerinde değişimlere neden olabilir. Bu durum bazı kişilerde geçici görme bulanıklığı ile kendini gösterebilir.

Araştırmalar, hızlı kilo kaybı yaşayan bireylerin yaklaşık %3-5’inde geçici görme bulanıklığı şikâyetinin ortaya çıkabildiğini göstermektedir. Bu durum genellikle kısa sürelidir ve metabolik denge yeniden sağlandığında düzelir.

Ayrıca ani kilo kaybı sırasında göz içi sıvı dengesinde küçük değişiklikler oluşabilir. Bu değişiklikler nadiren göz içi basıncında dalgalanmalara yol açabilir. Ancak bu durum genellikle klinik olarak ciddi bir problem oluşturmaz.

Kan Şekeri Değişimleri ve Görme

Zayıflama iğneleri özellikle diyabet hastalarında kan şekeri kontrolünü hızla değiştirebilir. Kan şekeri düzeyindeki ani değişiklikler göz merceğinin şekil ve kırma gücünü etkileyebilir. Bu nedenle bazı hastalarda geçici bulanık görme ortaya çıkabilir.

Literatürde yer alan çalışmalara göre kan şekeri düzeyindeki hızlı değişimlere bağlı geçici görme problemleri diyabet hastalarının yaklaşık %8-10’unda görülebilmektedir. Bu durum genellikle birkaç hafta içinde düzelir.

Diyabetik Retinopati Üzerindeki Etkiler

Son yıllarda yapılan bazı klinik çalışmalar, hızlı kan şekeri düşüşünün diyabetik retinopati ilerlemesini geçici olarak hızlandırabileceğini göstermiştir. Bu durum özellikle ileri evre diyabetik retinopatisi olan hastalarda önem taşır.

Bilimsel veriler, GLP-1 tedavisi alan diyabet hastalarının yaklaşık %2-3’ünde retinopati progresyonu görülebileceğini bildirmektedir. Ancak bu durum genellikle önceden mevcut olan retinopati ile ilişkilidir. Bu nedenle diyabet hastalarının zayıflama iğnesi tedavisine başlamadan önce kapsamlı bir göz muayenesinden geçmeleri önerilmektedir.

Not: Hastalar genellikle zayıflama iğneleri ile ilgili haberleri okuduklarında göz sağlığı konusunda endişe duyabilmektedir. Burada önemli olan nokta şudur: Günümüzde yapılan bilimsel çalışmalar, bu ilaçların çoğu kullanıcıda ciddi göz sorunlarına yol açmadığını göstermektedir.

Ancak özellikle diyabet hastalarında göz damarları zaten hassas olduğu için metabolik değişimlere karşı daha duyarlı olabilir. Bu nedenle tedavi sürecinde düzenli göz kontrolleri yapılması hem güvenli hem de koruyucu bir yaklaşım olacaktır.

Not: Tıbbi tedaviler söz konusu olduğunda en güvenli yaklaşım her zaman düzenli takip ve kontrol muayeneleridir. Zayıflama iğneleri birçok hastada etkili bir kilo yönetimi yöntemi olabilir. Ancak bu tedavi sürecinin beslenme düzeni, metabolik takip ve gerektiğinde göz kontrolleri ile desteklenmesi en sağlıklı yaklaşımı oluşturur.

Kaynak: https://www.centralhospital.com.tr

Mavi Işık Genç Beyinleri Daha Çok Etkiliyor!

Mavi ışığın, beynin uyanıklık sistemini yapay olarak tetiklediğini belirten uzmanlar, bu durumun da uyku kalitesini düşürebildiğini söylüyor.

Özellikle çocuk ve ergenlerde prefrontal korteks gelişimi ve sirkadiyen hassasiyet nedeniyle etkisinin yetişkinlerden çok daha fazla olduğuna dikkat çeken Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, “Ergenlerde melatoninin geç salgılanma eğilimi mavi ışıkla birleştiğinde uyku kalitesini yetişkinlere oranla çok daha sert bir şekilde düşürür. Bu durum, yalnızca yorgunluğa değil, aynı zamanda beyin gelişiminin temel taşı olan sinaptik budanma süreçlerinin aksamasına da neden olabilir.” dedi. Mavi ışığın DEHB’li çocuklarda hiperaktiviteyi artırabileceğine, otizmli çocuklarda ise uykuya geçişi zorlaştırabileceğine dikkat çeken Alp, migren ve fotosensitif epilepsi gibi nörolojik rahatsızlıklarda de mavi ışığın atakları tetikleyebildiğini vurguladı. Alp ayrıca, mavi ışık filtrelerinin destekleyici olabileceğini, ancak asıl koruyucu yöntemin uyku öncesi ekran kullanımını sınırlamak olduğunu aktardı.

Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, mavi ışığın çocuk, ergen ve yetişkin beyni üzerindeki etkileri, uyku, dikkat ve nörolojik sağlık açısından riskleri ve dijital hijyenin önemi hakkında bilgi verdi.

Mavi ışık, beyni uyanık tutar ve sirkadiyen ritmi bozar!

Mavi ışığın, gözün retina tabakasındaki ‘intrinsically photosensitive retinal ganglion cells’ (ipRGC) olarak adlandırılan özel hücreleri uyardığını aktaran Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, “Bu hücreler, doğrudan beynin ana biyolojik saati olan hipotalamustaki suprakiyazmatik çekirdeğe (SCN) sinyal gönderir. Bu süreç, epifiz bezinden salgılanan ve uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen melatonin hormonunu baskılar.” dedi.

Nörobiyolojik düzeyde mavi ışığın, beyni ‘gündüz modunda’ tutarak uyanıklığı artırdığını ifade eden Alp, kronik maruziyetin sirkadiyen ritmin bozulmasına ve kortizol salınımının dengesizleşmesine yol açtığını kaydetti.

Ergenlerde mavi ışık, uyku kalitesini yetişkinlerden daha fazla düşürür!

Çocuk ve ergen beyninde mavi ışığın etkilerinin yetişkinlerden farklı olduğuna dikkat çeken Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, şöyle devam etti:

“Çocuk ve ergenlerin lensleri yetişkinlere göre çok daha şeffaftır, bu da retinaya daha fazla mavi ışık sızmasına neden olur. Nörobilimsel açıdan daha kritik olan durum ise, ergen beyninin prefrontal korteks gelişimi ve sirkadiyen hassasiyetidir. Ergenlerde melatoninin geç salgılanma eğilimi (delayed sleep phase), mavi ışıkla birleştiğinde uyku kalitesini yetişkinlere oranla çok daha sert bir şekilde düşürür. Bu durum, yalnızca yorgunluğa değil, aynı zamanda beyin gelişiminin temel taşı olan sinaptik budanma süreçlerinin aksamasına da neden olabilir.”

Mavi ışık ve hızlı dijital içerikler, beyni sürekli uyarır ve mental yorgunluğa yol açar!

Mavi ışık ve dijital uyarana maruz kalmanın, beyin yorgunluğu (mental fatigue) ile ilişkili olduğunu dile getiren Alp, “‘Ekran yorgunluğu’ dediğimiz fenomen, sadece göz kaslarının yorulması değil, beynin bilişsel yükünün (cognitive load) aşılmasıdır.” dedi.

Alp, “Mavi ışık uyanıklığı yapay olarak tetiklerken, dijital içeriklerin hızlı akışı beyni sürekli bir ‘yönlendirilmiş dikkat’ (directed attention) modunda tutar. Bu durum, nörotransmitter depolarının (özellikle dopamin) hızla tüketilmesine ve prefrontal kortekste yönetici işlevlerin zayıflamasına, yani mental yorgunluğa yol açar.” açıklamasını yaptı.

Mavi ışık, beynin gece temizlenme mekanizmasını bozabilir!

Migren veya epilepsi gibi nörolojik hastalıklarda mavi ışığın etkileri hakkında bilgi veren Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, “Klinik pratikte, özellikle migren hastalarında fotofobi (ışığa duyarlılık) çok yaygın görülür. Mavi ışık, ağrı iletiminde rol oynayan talamik nöronları aktive ederek migren ataklarını tetikleyebilir veya şiddetini artırabilir. Epilepside ise durum daha spesifiktir; ışığa duyarlı (fotosensitif) epilepsisi olan bireylerde yüksek kontrastlı ve titreşimli dijital ekranlar nöbet eşiğini düşürebilir.” dedi.

‘Dijital beyin sisi’ olarak adlandırılan dikkat dağınıklığı ve zihinsel bulanıklıkta mavi ışığın rolüne de değinen Alp, “Beyin sisi, nöroinflamatuar süreçler ve uyku kalitesindeki düşüşün bir yan ürünüdür. Mavi ışığın sirkadiyen ritmi bozması, beynin geceleri kendisini temizleme mekanizması olan glinfatik sistemin tam performansla çalışmasını engeller. Atık ürünlerin temizlenemediği bir beyin, ertesi gün odaklanma güçlüğü, kısa süreli bellek zayıflığı ve zihinsel bulanıklıkla reaksiyon verir.” şeklinde konuştu.

Erken yaşta yoğun erken ekran kullanımı, beyin gelişimini etkileyebilir!

Erken yaşta yoğun ekran kullanımının, gelişmekte olan beyin üzerinde nasıl etkiler bırakabileceğini açıklayan Alp, şunları söyledi:

“Erken çocukluk dönemi, beynin nöroplastisitesinin en yüksek olduğu evredir. Bu dönemde ekran üzerinden gelen yoğun mavi ışık ve hızlı dijital uyaranlar, beynin ödül sistemini erken yaşta manipüle eder. Literatür, aşırı maruziyetin beyaz madde bütünlüğü üzerinde (özellikle dil gelişimi ve sözel işlemleme süreçleriyle ilgili alanlarda) farklılıklara neden olabileceğini gösteriyor. Ancak ‘kalıcı’ terimi yerine, gelişimsel yörüngenin değişmesi riskinden bahsetmek bilimsel olarak daha doğrudur.”

Mavi ışık, DEHB’de hiperaktiviteyi artırabilir, OSB’de uykuya geçişi zorlaştırabilir!

Otizm spektrum bozukluğu (OSB) veya dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan çocukların sinir sistemlerinin duyusal uyaranlara karşı çok daha hassas olduğuna dikkat çeken Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, “Mavi ışığın oluşturduğu ‘hiper-uyanıklık’ hali, DEHB’li çocuklarda dürtüselliği ve hiperaktiviteyi körükleyebilir. OSB’li çocuklarda ise uyku regülasyonu zaten zorken, mavi ışık kaynaklı melatonin baskılanması, uykuya geçiş süreçlerini bir kriz haline getirebilir ve ertesi günkü duyusal işleme süreçlerini olumsuz etkileyebilir.” dedi.

Asıl koruyucu olan, filtreden ziyade dijital hijyen!

Mavi ışık filtreli gözlükler veya ekran filtrelerinin birer ‘sihirli değnek’ olmadığını vurgulayan Alp, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bunlar yalnızca destekleyici mekanizmalardır. Filtreler, retinaya ulaşan mavi ışık yoğunluğunu azaltarak dijital göz yorgunluğunu hafifletebilir ve melatoninin tamamen baskılanmasını bir nebze engelleyebilir. Ancak nörolojik sağlık için asıl koruyucu olan, filtreden ziyade dijital hijyendir. Yani uykudan en az 1-2 saat önce ekranla bağı kesmek, hiçbir filtrenin veremeyeceği nörolojik onarımı sağlar.”

Ebeveynler olarak, çocuklarımızın yorgun olduklarında, aç olduklarında veya bir şeylerin ters gittiğini fark ettiklerinde küçük şeyleri fark etme eğilimindeyiz. Ancak çocuğunuzun gözlüğe ihtiyacı olabileceğine dair işaretleri fark etmek her zaman o kadar kolay değildir. Görme değişiklikleri genellikle kademeli olarak gerçekleşir ve küçük çocuklar bir şeylerin yanlış olduğunu bile fark etmeyebilirler.

İşte tam da bu noktada devreye giriyoruz. Bu rehber, bir çocuğun gözlüğe ihtiyaç duyabileceğine dair yaygın belirtileri tanımanıza ve bundan sonra ne yapmanız gerektiği konusunda size güvence vermeye yardımcı olmak için burada. İster uzun zamandır merak ediyor olun, ister yeni bir farklılık fark etmeye başlamış olun, doğru yerdesiniz.

Çocuğunuzun görme sorunları yaşadığından şüpheleniyorsanız, bugün bir göz muayenesi randevusu alın.

Not: Bu makale teşhis koyma amacı taşımamaktadır. Çocuğunuzu yalnızca lisanslı bir göz doktoru muayene edebilir ve doğru teşhisi koyabilir.

Önemli noktalar

• Birçok çocuk görme yetilerinin değiştiğinin farkında değildir, bu nedenle belirtiler çok belirgin olmayabilir.
• Sık görülen belirtiler arasında göz kısma, ekranlara çok yakın oturma ve sık baş ağrıları yer almaktadır.
• Okulda konsantrasyon güçlüğü bazen görme sorunlarıyla bağlantılı olabilir.
• Göz muayenesi, gözlük gerekip gerekmediğini kesin olarak anlamanın tek yoludur.

1. Göz kısma veya bir gözü kapatma

Çocuğunuz sık sık gözlerini kısıyorsa veya daha net görebilmek için bir gözünü kapatıyorsa, bu gözlerinin düzgün çalışmadığının bir işareti olabilir. Bu durum, refraktif kusurlar ( miyopi veya hipermetropi ) veya tembel göz ( ambliyopi ) gibi rahatsızlıklarda ortaya çıkabilir.

Bazı çocuklar bir gözlerini kapatarak bulanık veya çift görme sorununu telafi etmeye çalışırlar. Bu garip bir alışkanlık gibi görünse de, görme sorunlarını ekarte etmek için bir muayene randevusu almakta fayda var.

2. Televizyona çok yakın oturmak veya cihazları çok yakında tutmak

Çocuğunuzun televizyonun hemen önünde oturduğunu veya kitapları ve tabletleri yüzüne çok yakın tuttuğunu fark ediyor musunuz? Çocuklar bazen olaylara yakın olmayı sevseler de, sürekli olarak bir ekrana veya sayfaya yakın olma ihtiyacı miyopi veya uzağı görememe belirtisi olabilir.

Miyop çocuklar yakındaki nesneleri görebilirler ancak sınıftaki tahta veya futbol sahasındaki top gibi daha uzaktaki nesnelere odaklanmakta zorlanırlar.

Giderek daha fazla çocuk daha erken yaşta miyopi geliştiriyor. Uzmanlar bunun kısmen artan ekran süresi ve dışarıda geçirilen zamanın azalmasından kaynaklanabileceğine inanıyor. Bir çocuk miyop olduğunda, gözleri normalden daha uzundur ve bu da uzaktaki nesnelerin bulanık görünmesine neden olur. Erken teşhis önemlidir çünkü miyopi, doğru şekilde yönetilmezse zamanla kötüleşebilir.

Neyse ki, çocuklarda miyopinin ilerlemesini yavaşlatmak için tasarlanmış gözlükler mevcut . Önemli olan erken teşhis; yani çocuğunuzun miyop olabileceğine dair en ufak bir şüpheniz varsa, onu en kısa sürede göz doktoruna götürmelisiniz.

3. Sık sık baş ağrısı veya göz ovuşturma

Görme yeteneğini zorlayan çocuklarda baş ağrısı gelişebilir veya gözlerinin yorgun olduğunu söyleyebilirler. Daha küçük çocuklar bunu açıkça söylemeyebilirler ancak özellikle okuduktan veya yakından çalışma yaptıktan sonra gözlerini sık sık ovuşturabilirler.

Alın veya göz çevresinde baş ağrısı şikayetlerine dikkat edin veya çocuğunuzun okuldan sonra huysuz veya yorgun görünmesi durumunda gözlemleyin.

4. Okulda odaklanma sorunu

Görme sorunu yaşayan çocuklar, özellikle tahtayı okuyamıyorlarsa veya sınıf materyallerini takip edemiyorlarsa, konsantre olmakta zorlanabilirler. Çocuğunuzun öğretmeni, dikkatlerinin dağıldığını, okumada geri kaldığını veya eskisi gibi derse katılmadığını bildiriyorsa, görme sorunları rol oynuyor olabilir.

Görme sorunları her zaman zayıf görme gibi görünmeyebilir. Bazen davranış değişiklikleri, motivasyon eksikliği veya hayal kırıklığı şeklinde ortaya çıkabilirler.

5. Okurken veya parmağı kullanarak yeri kaybetmek

Okumaya yeni başlayan çocukların kelimeleri takip etmek için parmaklarını kullanmaları yaygındır, ancak daha büyük çocuğunuz hala buna güveniyorsa veya sık sık nerede kaldığını unutuyorsa, bu bir görme veya göz koordinasyonu sorununa işaret edebilir.

Bu durum, özellikle çocuğunuz okumaktan tamamen kaçınıyorsa veya sayfadaki kelimelerin "hareket ettiğinden" şikayet ediyorsa geçerli olabilir. Göz muayenesi, okuma rahatlığını etkileyen bir görme problemi olup olmadığını belirlemeye yardımcı olabilir.

6. Başı yana eğmek veya favori bir izleme açısına sahip olmak

Bazı çocuklar, bir gözlerinin diğerinden daha iyi odaklanmasına yardımcı olmak için bilinçsizce baş pozisyonlarını ayarlarlar. Çocuğunuz düzenli olarak başını yana eğiyorsa, yana dönüyorsa veya televizyon izlerken ya da okurken tercih ettiği bir görüş açısı benimsiyorsa, bu bir refraktif sorun veya binoküler görme bozukluğunun belirtisi olabilir.

Bu küçük alışkanlıklarınızı muayene sırasında göz doktorunuza belirtmek faydalı olabilir.

7. Bulanık veya çift görme şikayetleri

Daha büyük çocuklar görme sorunlarını daha net bir şekilde ifade etmeye başlayabilirler. Çocuğunuz nesnelerin bulanık göründüğünü veya çift gördüğünü söylerse, göz muayenesi için randevu almayı ertelemeyin.

Bazı görme sorunları sadece gözlükle giderilebilirken, diğerleri göz bandı veya görme terapisi gibi tedaviler gerektirebilir. Erken teşhis çok önemlidir.

8. Artan sakarlık veya zayıf el-göz koordinasyonu

Çocuğunuz sık sık tökezliyor, bir şeylere çarpıyor veya top yakalamak ya da bisiklet sürmek gibi aktivitelerde zorlanıyor mu? Zayıf derinlik algısı veya teşhis edilmemiş görme sorunları koordinasyonu etkileyebilir.

Sakarlık her zaman görme ile ilgili olmasa da, diğer belirtilerle birlikte görüldüğünde daha yakından incelenmeye değerdir.

9. Görsel görevlerden kaçınmak veya kolayca hayal kırıklığına uğramak

Çocuğunuz bulmaca çözmekten, boyama yapmaktan, okumaktan veya odaklanmış görme gerektiren diğer işlerden kaçınıyorsa, görsel rahatsızlıktan kaçınmaya çalışıyor olabilir. Görme sorunları sadece fiziksel olarak değil, duygusal olarak da hayal kırıklığına yol açabilir.

Çocuklar her zaman bir şeyin "ters gittiğini" nasıl ifade edeceklerini bilemezler. Nelerden hoşlandıklarını veya hoşlanmadıklarını dinlemek size faydalı ipuçları verebilir.

Göz muayenesi nasıl yardımcı olabilir?

Çocuğunuzun gözlüğe ihtiyacı olup olmadığını kesin olarak öğrenmenin tek yolu, bir göz doktoru tarafından yapılacak profesyonel bir göz muayenesidir. Çocuk göz muayeneleri, çocuklar için uygun olacak şekilde tasarlanmıştır ve şu kontrolleri içerir:

• Görme keskinliği (çocuğunuzun farklı mesafelerde ne kadar iyi gördüğü)
• Göz hizalaması ve koordinasyonu
• Derinlik algısı
• Odaklanma yeteneği

Çocuğunuzun net görmesine ve gelişmesine yardımcı olun.

Sınıftan oyun alanına kadar, net görüş çocuğunuzun dünyayı nasıl deneyimlediği konusunda büyük rol oynar. Bu belirtilerden herhangi birini fark ettiyseniz veya çocuğunuz bir yıldan uzun süredir göz muayenesi yaptırmadıysa, göz doktorunuz ile iletişime geçmenin tam zamanı, en yakın zamanda bir göz muayenesi randevusu alın.

Kaynak: www.pearlevision.com

Az Pişmiş Et, İyi Yıkanmamış Sebze Sizi Gözünüzden Edebilir

Türk Oftalmoloji Derneği Uvea-Behçet Birimi Başkanı Prof. Dr. Özlem Yıldırım, dünya nüfusunun yaklaşık üçte birini enfekte ettiği bilinen Toksoplazma Gondii’nin, enfeksiyona bağlı üveitlerin en yaygın nedenlerinden biri olduğunu ve kalıcı görme kaybına yol açabileceğini belirtti. Yıldırım, ani gelişen görme değişikliklerinde zaman kaybetmeden bir göz hekimine başvurulmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Göz içindeki iltihaplar, yani üveitler, bazı sistemik hastalıklar nedeniyle ortaya çıkabilir. Bunlar arasında Behçet hastalığı, çocukluk döneminde görülen bazı eklem iltihapları, omurga ve bağırsak hastalıkları sayılabilir. Bunun yanı sıra bazı enfeksiyonlar da göz iltihabına yol açabilir. Bu enfeksiyon etkenlerinin başında Toksoplazma Gondii isimli parazit geliyor.

Türk Oftalmoloji Derneği Uvea-Behçet Birimi Başkanı Prof. Dr. Özlem Yıldırım Toksoplazma Gondii enfeksiyonunun Türkiye de dahil olmak üzere tüm dünyada bağışıklık sistemi sağlıklı erişkin ve çocuklarda enfeksiyonlara bağlı arka üveit denilen kalıcı görme kaybı riski yüksek olan üveitlerin en sık nedeni olduğunu açıkladı. Çok yaygın olarak bulunan bu parazitin dünya nüfusunun üçte birini enfekte ettiği bildiriliyor. Sıcak iklime sahip ülkelerde daha sık rastlanan parazitin ana konağı kedi, ara konağı ise insanlar ve diğer memeliler.

Parazitin ana konağı kediler

Kedilerin bağırsağında bulunan parazitler dışkılama yoluyla toprak ve suya geçer. Parazit, yaşam döngüsü boyunca doku kistleri oluşturarak çevre koşullarından kolay kolay etkilenmez ve uzun süre canlılığını koruyabilir. İnsanlar; doku kistleri barındıran etlerin çiğ ya da az pişirilerek tüketilmesi, parazitle bulaşmış toprakla temas, parazitle bulaşmış sebze ve meyvelerin iyi yıkanmadan tüketilmesi, parazitle bulaşmış suların kullanılması, gebelik döneminde plasenta yoluyla bebeğe geçiş, organ nakli ve kan transfüzyonu yoluyla enfekte olabilirler. Bu nedenle çiğ ya da az pişmiş et tüketimi, parazitle bulaşmış tatlı su kaynaklarının içme suyu olarak kullanılması, parazitle bulaşmış toprakla temas, iyi yıkanmamış çiğ sebze ve meyve tüketimi, düşük eğitim düzeyi, toprakla ilişkili işlerde çalışmak, kalabalık yaşam koşulları ile yetersiz mutfak ve el hijyeni hastalığın önemli risk faktörleri arasında yer alır.

Gebelik döneminde anneden bebeğe geçebiliyor

Enfeksiyonun en dikkat çekici yönlerinden biri de gebelik döneminde anneden bebeğe geçebilmesi. Gebelik öncesinde parazit ile karşılaşmamış dolayısıyla bağışıklık geliştirmemiş annelerde gebelik sırasında ilk kez Toksoplazma Gondii enfeksiyonu gelişirse, enfeksiyonun geliştiği gebelik süresine bağlı olarak parazit plasenta yoluyla bebeğe geçebiliyor. İlk üç ayda bulaşma riski düşüktür ancak tablo ciddidir; düşük ve anne karnında ölümle sonuçlanabilir. Gebeliğin daha ileri dönemlerinde bebek parazit ile karşılaşırsa doğumsal toksoplazmozis denen bir tablo oluşur. Bu bebeklerin hem gözlerinde hem de beyinlerinde ciddi sorunlar gelişir.

Bağışıklık sisteminiz güçlü olsa bile parazit pusuda bekleyebilir

Bağışıklık sistemi sağlıklı bireylerin büyük çoğunluğunda parazitle ilk karşılaşılan dönemde enfeksiyon şikayete yol açmaz; grip benzeri hafif belirtiler de genellikle gözden kaçar. Bu ilk enfeksiyonu takiben parazit beyin ve retina gibi sinir dokularında ve kaslarda doku kistleri oluşturarak bireyin bağışıklık sisteminin etkilerinden kendini korur. Bu kistlerin bir süre sonra aktive olması ve buna bağlı gelişen bağışıklık cevabı görme fonksiyonu için çok önemli olan retinada geri dönüşümsüz fonksiyon kayıplarına yol açar. Sistemik enfeksiyon geçiren olguların yüzde 2 ile 18’inde göz tutulumu görülür. Günümüzdeki mevcut tedaviler doku kistleri içindeki parazitlere etki etmediği için bu parazitle karşılaşmış bireyler hayatları boyunca tekrarlayan göz sorunları yaşayabilirler. İlk atak genellikle hayatın 20-40 yaşlarında ortaya çıkar. Enfeksiyonu geçiren hastalarda belirtiler hastanın yaşına, enfeksiyonun yerine, şiddetine ve bağışıklık sisteminin durumuna bağlı olarak değişebilir. İleri yaş ve bağışıklık sistemi yetersiz olan hastalarda hastalık daha ağır seyreder.

Hastalar tek gözde ani başlangıçlı görme kaybı, görme bulanıklığı, uçuşma, ışık hassasiyeti, bazen de kızarıklık ve ağrı şikayetiyle başvururlar. Hastalık tedavi edilse bile gözde bir miktar skar dediğimiz nedbe dokusu bırakabilir. Hastalık zamanında tanınıp erken tedavi edilmezse nedbe dokusu ciddi kalıcı görme kayıpları ile sonuçlanır. Bu nedenle görme ile ilgili ani değişikliklerde gecikmeden göz hekimine başvurmak kritik önem taşır.

Kişisel hijyen en önemli korunma yöntemi

Temel olarak parazite bağlı enfeksiyonları önlemenin yolu, parazitin bulaşmasını önlemektir. Eğitim, tarım, hayvancılık, et ve et ürünleri üretimi ile su kaynaklarının arıtılmasındaki gelişmeler ve gebelik döneminde yapılan taramalar hastalığın sıklığının azaltılması için büyük önem taşır. Bununla birlikte ellerin düzenli yıkanması, etlerin iyi pişirilmesi, sebze ve meyvelerin iyice yıkanarak tüketilmesi, temiz su kullanımı ve kişisel hijyen kurallarına dikkat edilmesi de enfeksiyonun önlenmesinde en temel uygulamalardır.

Tahmin edin: Her gün kaç saat ekran başında vakit geçiriyorsunuz? Dört, beş, belki de altı saat?

ABD'de her üç kişiden biri günde yedi saat veya daha fazla dijital maruziyete ve bununla birlikte gelen göz yorgunluğuna maruz kalıyor! Sosyal medyada, internette gezinmede, oyun oynamada, video izlemede, film izlemede ve işte geçirilen zamanı bir araya getirdiğinizde, bu hızla çok büyük bir ekran süresine ulaşabilir ve gözleriniz için sağlıklı değildir.

Mart ayı, Amerikan Optometristler Birliği tarafından 1927'de (evet, 99 yıl önce!) başlatılan ve uzun vadede sağlıklı gözlere sahip olmanıza yardımcı olacak önleyici uygulamaları teşvik etmeyi amaçlayan yıllık bir etkinlik olan "Göz Sağlığınızı Koruma Ayı"dır. Öneriler arasında yıllık göz muayeneleri, UV hasarını önlemek için her gün güneş gözlüğü takmak, doğru beslenmek, genel sağlığı korumak ve dijital göz yorgunluğunu en aza indirmek için ekran süresini azaltmak yer almaktadır.

2026 yılında saatlerce ekrana dikkatlice bakmak "normal" görünebilir, ancak bu onu zararsız yapmaz. Dijital göz yorgunluğu gözlerinize kalıcı hasar vermez, ancak kesinlikle kaşıntı, ağrı veya rahatsızlığa neden olabilir. Dijital göz yorgunluğu, yetersiz aydınlatma, parlama, göz kırpma sıklığının azalması ve ekranın yanlış konumlandırılması gibi faktörlerle daha da şiddetlenir.

Dijital göz yorgunluğu, gözlerinizin cihaza odaklanmak için normalden daha fazla çalışmasına ve aşağıdakiler de dahil olmak üzere gözle ilgili sorunlara neden olur:

· Bulanık görüş

· Gözlerde yanma veya sulanma

· Boyun ve sırt ağrısı

· Göz kuruluğu

· Baş ağrıları

· Gözde yab cisim hissi

· Çift görme

· Işığa duyarlılık

· Kaşıntılı gözler

· Uzun süreli bilgisayar çalışmasının ardından yeniden odaklanmakta zorluk çekme

Hafif ila şiddetli semptomlar, yalnızca iki saatlik ekran süresinden sonra bile ortaya çıkabilir ve yaşam kalitenizi etkileyebilir.

Dijital Göz Yorgunluğunu Nasıl Azaltabilirsiniz?

Göz yorgunluğunu azaltmaya yardımcı olabilecek bazı basit alışkanlıklar şunlardır:

· Göz kırpın! Sadece göz kırpın. Çalışmalar, ekrana bakarken göz kırpma sayınızın önemli ölçüde azaldığını gösteriyor. İnsanlar normalde dakikada yaklaşık 15 kez göz kırpar, ancak dijital bir cihaz kullanırken bu sayı yarıdan fazla azalır ve dakikada sadece 5 ila 7 kez göz kırparsınız. Göz kırpmak, göz yüzeyini nemli tutar ve kuru, kumlu hissi veren gözleri önlemeye yardımcı olur. Göz kırpmayı hatırlatmak için bilgisayarınıza yapışkan bir not koymayı düşünün… iyi bir “görsel” hatırlatıcı olarak!

· Yapay göz damlası kullanın. Gözlerinizi çoğu eczaneden reçetesiz olarak satın alabileceğiniz yapay göz damlalarıyla tazeleyin. Özellikle sıcak ve kuru bir ortamda çalışıyorsanız yapay göz damlaları çok önemlidir. Göz doktorunuz size uygun marka veya türü önerebilir.

· Ara verin. 2 saatlik kullanımdan sonra 15 dakika boyunca cihazınızdan uzaklaşın.

· 20-20-20 Kuralını uygulayın. Her 20 dakikada bir, ekranınızdan gözlerinizi ayırın ve 20 saniye boyunca 6 metre (20 fit) uzaktaki bir şeye odaklanın. Bu kısa mola, gözlerinize dijital ekrana odaklanmaktan kaynaklanan yorgunluktan kurtulmaları için hoş bir dinlenme sağlar.

· Bilgisayar monitörlerini aşağı doğru açılı olarak yerleştirin. Monitörünüzü göz seviyenizin yaklaşık 15-20 derece altına ve gözlerinizden yaklaşık 50-70 cm (bir kol uzunluğu kadar) uzağa yerleştirin.

· Parlaklığı ve kontrastı ayarlayın. Ekranınızın kontrastını artırın ve parlaklığı çevrenizdeki ışık seviyesine uyacak şekilde ayarlayın.

· Yazı tipi boyutunu değiştirin. Açık bir arka plan üzerinde koyu renkli, en az 12 punto büyüklüğünde ve net bir şekilde okunabilen bir yazı tipi gözleriniz için en rahat olanıdır.

· Parlamayı azaltın. Mat bir ekran filtresi, cihazınızdan kaynaklanan parlamayı azaltabilir. Bir diğer ipucu: Üstten gelen ışığın parlamasını azaltmak için bir masa lambası kullanın.

· Bilgisayar gözlüğü takın. Bilgisayar gözlükleri, gözlerinizi bilgisayar ekranı mesafesine (yüzünüzden yaklaşık 50-70 cm uzaklığa) odaklamanıza olanak tanıyan numaralı gözlüklerdir. Bilgisayar gözlükleri ayrıca, yakından orta mesafeye ve uzak görüşe hızlıca geçiş yapmanıza yardımcı olmak için çok odaklı lensler de içerebilir.

Kontak Lens Kullanıcıları ve Dijital Cihaz Kullanımı

Kontakt lens kullanan kişiler, dijital göz yorgunluğuyla başa çıkarken farklı sorunlarla karşılaşırlar. Aşağıda, kontakt lens kullananların göz yorgunluğu belirtilerini en aza indirmelerine yardımcı olabilecek bazı ipuçları bulunmaktadır:

· Kontakt lens kullanımına ara verin. Göz yorgunluğu belirtilerini en aza indirmek için, özellikle bir proje teslim tarihi veya büyük bir sunum nedeniyle ekrana alışılmadık derecede uzun süre bakmanız gerekiyorsa, haftada bir veya iki gün gözlüklerinizi takın.

· Lenslerinizle uyumayın. Lensleriniz "uzun süreli kullanım" etiketi taşısa bile, onlarla uyumak gözlerinize binen yükü artırır. Uyurken gözlerinizin dinlenmesine ve günün stresinden doğal olarak kurtulmasına izin verin.

· Kontak lens hijyenine her zaman dikkat edin. Uzun süreli kullanım için tasarlanmış lensler kullanıyorsanız, saklamak için taze solüsyon kullanın ve temizlerken nazikçe "ovalayın". Bunu duş almak gibi düşünün: Sadece suyun altında durmuyorsunuz, kir ve yağı aktif olarak yıkıyorsunuz. Günlük lens kullanıyorsanız, aynen öyle yapın. Bir gün takın, atın ve ertesi gün yeni bir çift kullanın.

Dijital ekranların ve neden oldukları göz yorgunluğunun yakın zamanda ortadan kalkmayacağı açık. Sağlıklı görüşünüzü korumak için, görmeyle ilgili yaşam kalitenizi artıracak bu pratik ve önleyici davranışları benimseyin. Yukarıdaki ipuçlarından bir veya ikisini uygulamaya başlayın, ardından önümüzdeki haftalarda iyi görme alışkanlıklarını eklemeye devam edin.

Dijital göz yorgunluğu yaşam kalitenizi, işinizi veya okul çalışmalarınızı etkiliyorsa, size yardımcı olabiliriz. Randevu almak için bugün göz doktorunuzla iletişime geçin; dijital göz yorgunluğunun belirtileriyle mücadele etmenize ve hayata daha sağlıklı bir bakış açısı kazanmanıza yardımcı olacaktır!

Kaynak: www.whiteeyecare.com

Optik sektörünün önemli buluşmalarından Optic World İzmir – Optik, Gözlük, Oftalmoloji ve Teknolojileri Fuarı, 27–29 Mart tarihleri arasında üçüncü kez İzmir’de düzenlenecek. Üretici firmalar, distribütörler, perakende temsilcileri ve sektör profesyonellerini bir araya getirecek fuarda, yeni sezon öncesi ticari temasların güçlendirilmesi ve uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde, İZFAŞ tarafından Fuar İzmir’de gerçekleştirilecek Optic World İzmir Fuarı, sadece profesyonel ziyaretçilere açık olacak. Fuar süresince yapılacak ikili iş görüşmelerinin firmalar açısından yeni iş bağlantılarının kurulmasına katkı sağlaması hedefleniyor. Üçüncü yılında daha geniş katılımcı ve ziyaretçi profiline ulaşması beklenen organizasyonun, üretim kapasitesi yüksek ve sektöre yön veren firmaları bir araya getirerek, optik sektöründe bölgesel ölçekte önemli buluşmalardan biri olma konumunu güçlendirmesi amaçlanıyor.

Fuarda gözlük çerçeveleri, güneş ve sporcu gözlükleri, koruyucu gözlükler, optik camlar, kontakt lensler ile optometrik ve oftalmolojik ölçüm, tanı ve tedavi cihazları sergilenecek. Optik atölye ve laboratuvarlara yönelik makine ve ekipmanlar, optik endüstri makineleri, gözlük yedek parçaları, bakım ürünleri, aksesuarlar ve kılıflar da fuarın ürün grupları arasında yer alacak. Görme kalitesini artırmaya yönelik yeni teknolojiler ve üretim çözümlerinin öne çıkacağı organizasyonda, sektöre yön veren büyük ölçekli işletmeler ile yerli üreticilerin bir araya gelmesi bekleniyor. Katılımcı firmaların hazırladığı özel çerçeve sergileri ve tematik sunumlar ise ziyaretçilere sektördeki gelişmeleri yakından inceleme imkânı sunacak.

Moda trendleri koleksiyonlara yansıyacak

Görme bozukluklarının giderilmesinin yanı sıra kişisel tarzın tamamlayıcı bir unsuru olarak da öne çıkan gözlüklerde, yeni sezon koleksiyonlarında tasarım ve stil odaklı yaklaşımın belirginleşmesi bekleniyor. Bu yıl sürdürülebilir malzeme kullanımı, oversize ve kemik çerçeve tasarımları ile doğayı anımsatan pastel tonlardaki renkli camlar öne çıkan trendler arasında yer alırken; fuar kapsamında sergilenecek koleksiyonların 2026 yaz sezonu ve 2027 moda eğilimlerine ilişkin genel yönelimleri ortaya koyması öngörülüyor.

Söyleşi programı ve akademik içerik

Fuar kapsamında düzenlenecek söyleşilerde ve oturumlarda sektör temsilcileri, akademisyenler ve uzman isimler bir araya gelecek. Oturumlarda, görme sağlığına ilişkin güncel gelişmeler ile optik sektöründeki değişim ve yenilikler ele alınacak. Programın ilk gününde, özellikle miyopi gibi yaygın görme sorunlarına yönelik yeni yaklaşımlar, gözlük ve kontakt lens kullanımındaki gelişmeler ile bu alandaki teknolojik çözümler uzmanlar tarafından katılımcılarla paylaşılacak.

İkinci gün ise optisyenlik mesleğinin günlük uygulamalarına ve iş süreçlerine odaklanılacak. Mağaza yönetimi, dijitalleşmenin sektöre etkileri ve mesleki gelişim konuları gündeme gelirken, düzenlenecek panelde dünyadaki optometri uygulamaları ve Türkiye’de görme sağlığının geliştirilmesine yönelik beklentiler değerlendirilecek. Söyleşi ve panellerde sektör temsilcileri ile akademisyenlerin bilgi ve deneyim paylaşımında bulunması hedefleniyor.

5 bini aşkın profesyonel ziyaretçi bekleniyor

Geçtiğimiz yıl 47 şehirden 4 bin 228’i yerli, 28 ülkeden 198’i yabancı olmak üzere toplam 4 bin 426 sektör profesyonelini ağırlayan fuarın, bu yıl daha geniş bir katılımcı ve ziyaretçi profiline ulaşması hedefleniyor. Fuarın ziyaretçi çalışmalarında Avrupa, Balkanlar, Kuzey Afrika ve Orta Doğu başta olmak üzere farklı coğrafyalardaki sektör profesyonellerine ulaşmak amacıyla uluslararası temsilcilerle iş birlikleri yürütüldü. Bu kapsamda 200’ün üzerinde yabancı nitelikli alıcının fuarı ziyareti planlanırken, organizasyonda yerli ve yabancı 5 bini aşkın ziyaretçinin ağırlanması bekleniyor. Üreticilerden distribütörlere, perakende mağaza zincirlerinden sektör çalışanlarına kadar geniş bir profesyonel ziyaretçi profilinin fuarda yer alması öngörülüyor.

Optic World İzmir, sektörün önde gelen kurum ve kuruluşlarının desteğiyle hayata geçiriliyor. T.C. Ticaret Bakanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, İzmir Ticaret Odası, Ege Bölgesi Sanayi Odası, Ege İhracatçı Birlikleri, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği, 3. Bölge İzmir Optisyen Gözlükçüler Odası gibi önemli kurumların katkıları, fuarın sektörel gücünü pekiştiriyor.

Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ümit İnan, sarı nokta hastalığının erken dönemde fark edilmesinin görme kalitesini korumada önemli olduğunu vurgulayarak toplumda farkındalığın artırılması gerektiğine dikkat çekiyor.

Sarı Nokta Hastalığı Merkezi Görmeyi Etkiler

Sarı nokta hastalığı, gözün retina tabakasında bulunan ve keskin görmeden sorumlu olan makula bölgesinin zamanla zarar görmesi sonucu gelişir. Bu durum özellikle merkezi görmede bozulmalara neden olabilir.

Prof. Dr. Ümit İnan konu hakkında şu bilgileri paylaşıyor:

“Makula bölgesi, ayrıntılı görmeyi sağlayan hassas bir yapıdır. Bu bölgede meydana gelen hasarlar, kişinin ortadaki görüntüyü net görememesine yol açabilir. Sarı nokta hastalığında çoğu zaman çevresel görme korunur ancak merkezi görme etkilenir.”

İleri Yaş En Önemli Risk Faktörlerinden Biridir

Sarı nokta hastalığı çoğunlukla 50 yaş üzerindeki bireylerde görülmektedir. Yaşlanmaya bağlı retina değişiklikleri hastalığın gelişiminde önemli rol oynar. Bununla birlikte bazı yaşam tarzı faktörleri de riski artırabilir.

Sigara kullanımı, genetik yatkınlık, yüksek tansiyon ve sağlıksız beslenme gibi faktörler sarı nokta hastalığının gelişme riskini artırabilir. Aynı zamanda uzun süreli UV maruziyeti ve bazı sistemik hastalıklar da retina sağlığını olumsuz etkiler.

Düz Çizgilerin Eğri Görülmesi Önemli Bir Belirti Olabilir

Sarı nokta hastalığının erken belirtileri çoğu zaman fark edilmeden ilerleyebilir. Ancak bazı görsel değişiklikler hastalığın ilk işaretleri arasında yer alabilir.

Prof. Dr. Ümit İnan, dikkat edilmesi gereken belirtileri şöyle sıralıyor:

• Düz çizgilerin eğri veya kırık görülmesi
• Okuma sırasında harflerin silik veya eksik görünmesi
• Görme alanının ortasında karanlık veya bulanık bir nokta oluşması
• Renkleri eskisine göre daha soluk algılama
• Ayrıntıları seçmede zorlanma

Belirtiler özellikle okuma sırasında fark edilebilir. Kişi kitap okurken veya telefona bakarken bazı harfleri göremediğini ya da görüntünün ortasında bir bulanıklık olduğunu hissedebilir.

Sarı Nokta Hastalığının İki Farklı Tipi Vardır

Sarı nokta hastalığı genel olarak kuru tip ve yaş tip olmak üzere iki farklı formda görülebilir.

Kuru tip sarı nokta hastalığı yavaş ilerleyen bir formdur ve genellikle yıllar içinde görme kalitesinde azalma oluşturabilir. Yaş tip sarı nokta hastalığında ise retina altında anormal damar oluşumları gelişebilir ve görme kaybı daha hızlı ilerleyebilir. Bu nedenle erken tanı oldukça önemlidir.

Düzenli Göz Muayenesi Hastalığın Erken Tespitinde Önemlidir

Sarı nokta hastalığı çoğu zaman erken dönemde belirgin şikayet oluşturmayabilir. Bu nedenle risk grubundaki bireylerin düzenli göz muayenesinden geçmesi gerekir.

Prof. Dr. Ümit İnan bu konuda şu uyarıda bulunuyor:

“50 yaş üzerindeki bireylerin belirli aralıklarla kapsamlı göz muayenesi yaptırmaları önerilir. Retina muayenesi ve gerekli görüntüleme yöntemleri sayesinde sarı nokta hastalığı erken dönemde tespit edilebilir. Erken tanı, görme fonksiyonlarının korunmasında önemli bir rol oynar.”

Göz Sağlığını Korumak İçin Yaşam Tarzı da Önemlidir

Uzmanlara göre sağlıklı yaşam alışkanlıkları retina sağlığının korunmasına destek olabilir. Dengeli beslenme, sigaradan uzak durma ve düzenli sağlık kontrolleri bu süreçte önemlidir.

Antioksidan açısından zengin besinler, yeşil yapraklı sebzeler ve omega-3 içeren gıdalar retina sağlığı açısından faydalı olabilir. Bunun yanında sigara kullanımından kaçınmak ve düzenli göz kontrollerini ihmal etmemek de göz sağlığının korunmasında etkilidir.

“Toplumda sarı nokta hastalığı çoğu zaman ileri yaşın doğal bir sonucu olarak biliniyor. Ancak erken dönemde fark edilen görme değişiklikleri dikkate alınmalı ve düzenli göz muayeneleri ihmal edilmemelidir. Göz sağlığını korumak için erken tanı ve bilinçli yaklaşım göz önünde bulundurulmalı.”

Bilgisayar kullanımında gözlük ve kontak lens seçimi, ekran karşısında önemli zaman geçiren kişiler arasında önemli bir tartışma konusu haline geldi. Teknoloji ilerlemeye devam ettikçe ve dijital cihazların yaygınlığı arttıkça, uzun süreli ekran maruziyetinin göz sağlığı üzerindeki etkisi dikkat çekmeye başladı. Hem gözlük hem de kontak lensler farklı avantaj ve dezavantajlar sunarak kullanıcılar arasında çeşitli tercihlere yol açmaktadır. Bu makale, özellikle bilgisayar kullanımı bağlamında, her seçeneğin faydalarını ve dezavantajlarını incelemeyi ve göz yorgunluğunu en aza indirmek için pratik ipuçları sunmayı amaçlamaktadır.

Bu tartışmanın inceliklerini anlamak, her seçeneğin ekran süresinin talepleriyle nasıl etkileşimde bulunduğunu incelemeyi gerektirir. Gözlükler genellikle gözler ve ekran arasında fiziksel bir bariyer sağlayan basit bir çözüm olarak görülür. Buna karşılık, kontak lensler, çevresel görüşü iyileştirebilen ve çerçeve ihtiyacını ortadan kaldırabilen daha göze batmayan bir alternatif sunar. Kullanıcılar seçeneklerini değerlendirirken, konfor, kolaylık ve göz sağlığı üzerindeki potansiyel etki gibi faktörleri göz önünde bulundurmak çok önemlidir.

Bilgisayar kullanımında gözlük takmanın en önemli avantajlarından biri, net ve istikrarlı bir görüş alanı sağlamasıdır. Gözlükler, kişinin özel reçetesine göre uyarlanabilir ve kullanıcıların gözlerini yormadan ekranı görebilmelerini sağlar. Bu netlik, metin okuma veya belge düzenleme gibi hassasiyet gerektiren görevler için özellikle önemlidir. Ek olarak, gözlükler, uzun süreli kullanımda önemli bir rahatsızlık kaynağı olabilen ekranlardan gelen parlamayı azaltan yansıma önleyici kaplamalarla donatılabilir.

Gözlüklerin bir diğer avantajı da kullanım ve bakım kolaylığıdır. Günlük temizlik ve doğru kullanım gerektiren kontak lenslerin aksine, gözlükler ihtiyaç duyulduğunda yüze takılabilir. Bu kolaylık, özellikle kontak lens bakımıyla ilgili ek adımlarla uğraşmak istemeyen kişiler için oldukça caziptir. Dahası, gözlükler bir moda ifadesi olabilir ve kullanıcıların kişisel tarzlarını ifade etmelerine olanak tanırken aynı zamanda görme ihtiyaçlarını da karşılar.

Bilgisayar kullanımında kontak lenslerin faydaları

Kontak lensler, bilgisayar başında çalışan birçok kişi için cazip bir seçenek haline getiren çeşitli avantajlar sunar. En önemli faydalarından biri, sağladıkları artırılmış görüş alanıdır. Çerçeveleri nedeniyle kör noktalar oluşturabilen gözlüklerin aksine, kontak lensler doğrudan göze oturur ve engelsiz çevresel görüş sağlar. Bu, özellikle aynı anda birden fazla ekrana veya belgeye bakması gereken kullanıcılar için avantajlı olabilir.

Ayrıca, kontak lensler uzun saatler süren bilgisayar kullanımında konforu artırabilir. Birçok kullanıcı, lenslerin buğulanmadığını veya burunlarından kaymadığını fark eder; bu durum gözlüklerde sıkça karşılaşılan bir sorundur. Bu stabilite, dijital içerikle etkileşimde bulunurken daha sürükleyici bir deneyim sağlar. Dahası, kontak lenslerin burunda veya kulak arkasında basınç noktaları oluşturma olasılığı daha düşüktür, bu da onları uzun süreli kullanım için daha rahat bir seçenek haline getirir.

Bilgisayar kullanımında gözlüklerin potansiyel dezavantajları

Gözlüklerin faydalarına rağmen, bilgisayar kullanımında bazı dezavantajları da vardır. Önemli sorunlardan biri, uzun süreli kullanımdan kaynaklanan rahatsızlıktır. Kullanıcılar, özellikle doğru şekilde takılmamışlarsa, çerçevelerden dolayı burunlarında veya kulaklarında baskı hissedebilirler. Bu rahatsızlık, bilgisayar başında uzun saatler geçirildiğinde daha da artabilir, dikkat dağılmasına ve verimliliğin azalmasına yol açabilir.

Bir diğer endişe ise yansımaların ve parlamanın lensler üzerindeki etkisidir. Yansıma önleyici kaplamalar bu sorunların bir kısmını hafifletebilse de, kullanıcılar yine de tavan lambalarından veya pencerelerden gelen yansımalarla mücadele etmek zorunda kalabilirler. Bu parlama, özellikle parlak ışıklı ortamlarda çalışırken göz yorgunluğuna ve bitkinliğe yol açabilir. Ayrıca, farklı görevler arasında sık sık geçiş yapan kullanıcılar, gözlüklerini sürekli olarak ayarlamak veya çıkarıp tekrar takmak zorunda kalmayı zahmetli bulabilirler.

Bilgisayar kullanımında kontak lenslerin potansiyel dezavantajları

Bilgisayar başında çalışırken kontak lens kullanmanın da kendine özgü zorlukları vardır. En büyük dezavantajlardan biri, uzun süre ekran karşısında kalmayla daha da kötüleşebilen göz kuruluğu riskidir. Ekrana uzun süre bakmak genellikle göz kırpma hızının azalmasına yol açar ve bu da kontak lens kullananlar için rahatsızlığa neden olabilir. Kuruluk tahrişe yol açabilir ve sık sık ara vermeyi veya nemlendirici damlalar kullanmayı gerektirebilir; bu da iş akışını aksatabilir.

Ayrıca, kontak lensler enfeksiyon veya komplikasyonları önlemek için özenli bakım ve hijyen uygulamaları gerektirir. Kullanıcılar lenslerini doğru şekilde temizlemeli ve saklamalıdır; bu da bazıları için zahmetli olabilecek ek bir sorumluluktur. Ek olarak, bir lens kullanım sırasında yerinden çıkarsa veya rahatsızlık verirse, acil müdahale gerektirebilir ve bu da işi aksatabilir veya hayal kırıklığına neden olabilir.

Bilgisayar kullanırken gözlük takarken göz yorgunluğunu azaltmaya yönelik ipuçları

Bilgisayar başında gözlük kullanırken göz yorgunluğunu en aza indirmek için çeşitli stratejiler uygulanabilir. Her şeyden önce, gözlüklerin doğru şekilde takıldığından emin olmak çok önemlidir. İyi oturan bir gözlük, rahatsızlığı azaltacak ve optimum görüşü korumaya yardımcı olacaktır. Reçetelerin güncel olduğundan ve görmedeki herhangi bir değişikliğin derhal ele alındığından emin olmak için düzenli göz muayeneleri de şarttır.

20-20-20 kuralını uygulamak da göz yorgunluğunu azaltmak için faydalı olabilir. Bu kural, kullanıcıların her 20 dakikada bir 20 saniye ara verip 20 metre uzaktaki bir şeye bakmalarını önerir. Bu uygulama, göz kaslarını gevşetmeye ve uzun süre ekran başında kalmanın neden olduğu yorgunluğu azaltmaya yardımcı olur. Ayrıca, ekran parlaklığı ve kontrast ayarlarını düzenlemek daha rahat bir izleme deneyimi yaratmaya yardımcı olabilir.

Bilgisayar kullanımında kontak lens kullanırken göz yorgunluğunu azaltmaya yönelik ipuçları

Bilgisayar başında çalışırken kontak lens kullananlar için göz yorgunluğunu hafifletmenin birkaç yöntemi vardır. Etkili yaklaşımlardan biri, gün boyunca bol su içerek yeterli sıvı alımını sağlamaktır. Yeterli sıvı alımı, gözlerin nemli kalmasına yardımcı olur ve lens kullanımına bağlı kuruluğu azaltabilir. Kullanıcılar ayrıca, ek rahatlık sağlamak için kontak lens kullananlar için özel olarak tasarlanmış nemlendirici göz damlalarını kullanmayı da düşünebilirler.

Uzun süre kontak lens kullanırken düzenli molalar vermek de aynı derecede önemlidir. Gözlük kullananlar için geçerli olan 20-20-20 kuralına benzer şekilde, kontak lens kullanıcıları da gözlerinin dinlenmesi için periyodik olarak ekranlarından uzaklaşmalı ve uzaktaki nesnelere odaklanmalıdır. Ayrıca, çalışma alanının iyi aydınlatılmış olması, gözlerdeki parlamayı ve yorgunluğu azaltmaya yardımcı olabilir.

Bilgisayar kullanımı için hangi seçenek daha iyi?

Sonuç olarak, bilgisayar kullanımı için gözlük ve kontak lens arasında seçim yapmak, bireysel tercihlere ve özel ihtiyaçlara bağlıdır. Gözlükler kullanım kolaylığı ve konfor sunar ancak uzun süreli kullanımda parlama ve basınç noktalarıyla ilgili zorluklar yaratabilir. Öte yandan, kontak lensler engelsiz bir görüş alanı ve artırılmış konfor sağlar ancak özenli bakım gerektirir ve kuruluğa yol açabilir.

Her iki seçeneğin de avantajları ve dezavantajları vardır; bu nedenle kullanıcılar seçim yaparken yaşam tarzlarını, çalışma alışkanlıklarını ve kişisel konforlarını göz önünde bulundurmalıdır. Ayrıca, bireysel koşullara göre uyarlanmış tavsiyeler verebilecek bir göz sağlığı uzmanına danışmak da faydalı olabilir. Her seçeneğin avantajlarını ve dezavantajlarını anlayarak ve göz yorgunluğunu azaltmaya yönelik stratejiler uygulayarak, kullanıcılar modern teknolojinin taleplerini karşılarken ihtiyaçlarına en uygun bilinçli kararlar verebilirler.

Yılda bir kez göz muayenesi şart!

Yüksek kan şekeri kalıcı görme kaybına neden olabilir!

Her 10 hastadan yaklaşık 3’ünde görülüyor!

Retinada Sessiz Tehlike: Diyabetik Retinopati

Diyabet, ülkemizde görme kaybının en önemli nedenlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Uygun şekilde tedavi edilmediği ve düzenli takip edilmediği takdirde geri dönüşü olmayan kalıcı görme kaybına ve körlüğe yol açabiliyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Berna Özkan, diyabetik retinopatinin diyabetin en sık görülen ve tedavi edilmediği takdirde körlüğe neden olabilen en önemli komplikasyonu olduğunu belirterek, “Retina, gözün içini kaplayan ve görüntüyü algılayarak beyne ileten sinir tabakasıdır. Aslında görme fonksiyonunu gerçekleştiren ana yapıdır. Diyabetik retinopatide bu yapı yüksek kan şekerine bağlı olarak hasar görür ve tedavide gecikildiğinde kalıcı görme kaybı oluşur” diyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Berna Özkan, bu nedenle diyabetik retinopatinin erken dönemde tedavi edilmesinin göz sağlığı açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekerek, "Diyabet tanısının ardından, hiçbir yakınmaları olmasa bile hastaların düzenli göz kontrollerini yaptırmaları gerekmektedir. Bu sayede, ortaya çıkan sorunlara erken dönemde müdahale edilmesi, görme kaybı riskini önemli ölçüde azaltır ve çoğu zaman önlenebilir hale getirir” diye konuşuyor.

Her 10 hastadan yaklaşık 3’ünde görülüyor!

Gözün sinir tabakası olan retinanın hasar görmesiyle meydana gelen diyabetik retinopati, diyabetik hastaların yaklaşık yüzde 30–35’inde görülüyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Berna Özkan, retinopati gelişme riskinin hastalığın süresiyle doğrudan ilişkili olduğunu vurgulayarak, “Genellikle diyabet başlangıcından yaklaşık 5 yıl sonra gözde ilk patolojik değişiklikler ortaya çıkmaya başlar ve hastalık süresi uzadıkça retinopati görülme sıklığı da artar. Türk Diyabetik Retinopati Epidemiyoloji Çalışması’na göre, diyabet süresi 15 yılı aştığında hem kadınlarda hem erkeklerde görülme oranı yaklaşık yüzde 66’ya yükselir. Ayrıca, kan şekeri düzeylerinin iyi kontrol edilememesi ve hipergliseminin uzun süre devam etmesi, retinal hasarın şiddetini de belirgin şekilde artırır” diyor.

Kalıcı görme kaybına neden olabilir!

Diyabet temel olarak bir damar hastalığı olduğu için kanda yüksek düzeydeki glukozun uzun süre damar içinde dolaşması, damar duvarında yapısal bozulmaya yol açıyor. Bu hasar sonucu kan hücreleri, serum, proteinler ve lipidler, gözün sinir tabakası olan retinaya sızarak, ödem ve kanamalara neden oluyor. Bu tablo görme keskinliğinde azalmayla sonuçlanıyor. Prof. Dr. Berna Özkan, hastalık ilerledikçe hasar gören damar duvarlarının zayıfladığını ve damarlarda tıkanmalar oluştuğunu belirterek, ”Bunun sonucunda retina yeterli kan ile oksijen alamaz; iskemi olarak adlandırılan süreç meydana gelir ve retina hücrelerinde kayıp başlar. Bu evrede ortaya çıkan görme kaybı sinir hücrelerinin yenilenme kapasitesi olmadığı için çoğu zaman geri dönüşsüz, yani kalıcı olur” diye konuşuyor. Hastalığın ilerlemesi durumunda retina dekolmanı gelişebileceği uyarısında bulunan Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Berna Özkan, “Bu evreye geldiğinde görme seviyesi yalnızca ışığı ayırt edebilecek seviyeye düşebilir” diyor.

Glokomdan katarakta…

Diyabet, retina dışında gözün başka yapılarını da etkileyebiliyor. Katarakt, glokom (göz tansiyonu), kornea ve oküler yüzey hastalıkları ile enfeksiyonlara yatkınlık bu etkiler arasında yer alıyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Berna Özkan, özellikle enfeksiyonlara yatkınlığın klinik açıdan büyük önem taşıdığını anlatarak, şöyle devam ediyor: “Diyabetik hastalarda immün yanıtın zayıflaması nedeniyle, normalde vücutta zararsız şekilde bulunabilen ya da günlük yaşamda karşılaşılan mikroorganizmalar, göz içinde ciddi, hatta görmeyi tehdit eden enfeksiyonlara (endoftalmi) yol açabilir. Ayrıca diyabet, göz hareketlerini sağlayan kranial sinirlerde mikroiskemik hasara neden olarak göz kaslarında felçlere ve buna bağlı çift görmeye (diplopi) sebep olabilir.”

Yılda bir kez göz muayenesi çok önemli!

Diyabetik retinopatide ilk damar değişiklikleri başladığında hastanın görme keskinliği hemen etkilenmeyebiliyor. Bu nedenle, diyabet tanısı konulduğunda düzenli göz muayeneleri ve ortaya çıkan sorunlara erken dönemde müdahale edilmesi, ciddi görme kaybının önlenmesi açısından kritik önem taşıyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Berna Özkan, diyabet tanısı alan ve henüz göz bulgusu saptanmayan hastaların yılda bir kez göz muayenesi yaptırmaları gerektiğini anlatarak, “Erken dönem retinopati bulguları tespit edildiğinde takip aralığı genellikle 6 aya indirilmektedir. İleri evre bulguların varlığında ise muayene sıklığı, hastalığın şiddetine ve klinik durumuna göre daha da artırılır” diyor. Prof. Dr. Berna Özkan, kontrol zamanı henüz gelmemiş olsa bile görme keskinliğinde azalma ve görme alanında kayıp fark edildiğinde veya şiddetli bir göz ağrısı oluştuğunda zaman kaybetmeden göz hekimine başvurmanın son derece önemli olduğunu vurguluyor.

Görme keskinliğinde artış sağlanabiliyor!

Günümüz tedavi yöntemleri sayesinde birçok hastada tam görme kaybının önüne geçmek mümkün olabiliyor. Diyabetik retinopati geliştiğinde, damar sızıntısına bağlı retina ödemi oluşmuşsa, göz içi enjeksiyon tedavileriyle ödem azaltılabiliyor. Bu tedavi sayesinde çoğu hastada görme keskinliğinde artış sağlanabildiğini aktaran Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Berna Özkan, sözlerine şöyle devam ediyor: “Hastalık ilerleyip retina damarlarında tıkanmaya bağlı iskemi, yani doku tahribatı geliştiğinde ise iskemik retina alanlarına lazer fotokoagülasyon uygulanması gerekir. Daha ileri evrelerde diyabetik retinopatiye bağlı göz içi kanama, traksiyonel retina dekolmanı veya bağışıklık sistemindeki zayıflığa bağlı göz içi enfeksiyonlar ortaya çıkabilir. Bu durumlarda vitreoretinal cerrahiyle kanamalar temizlenebilir, retina yeniden yatıştırılabilir ve gözün bütünlüğü korunabilir.”

Bayramınız Mübarek Olsun.

Ramazan Bayramı Neden Kutlanır

İslamiyet’te dini bayramlar çok önemli ve özel bir yere sahiptir. Bayram, kelime anlamı olarak sevinç, neşe ve mutluluk günü demektir. Ramazan ve Kurban olmak üzere iki dini bayrama sahip İslamiyet’te her iki bayram da Hicretin ikinci yılından itibaren kutlanmaya başlanmıştır. Arapça'da Îdü'l-Fıtr, Ramazan bayramı demektir.

Kur'an-ı Kerim'de adı geçen ve değerine vurgu yapılan yegâne ay olan ramazan (Bakara 185) ile ilgili olarak Hadis kaynaklarında Hz Peygamber Efendimizden (S.A.V) nakledilen, Ramazan ayının fazileti ile ilgili çok sayıda rivayet yer almaktadır. Peygamber Efendimizin Ramazan Bayramı günü ilk yaptığı şey namaz kılmak olmuştur ve bugün Ramazan Bayramı olarak kılmaktayız. Bayram namazının hükmü, Hanefi mezhebinde Cuma namazı farz olan kişilere Vacip, Şafii ve Maliki mezhebinde müekked (kuvvetli) sünnettir.

Bayramlar, birlikte yeme içme ve ikramda bulunma günleridir. Peygamber Efendimizin Ramazan bayramı hadisleri hem ümmetine iki bayram hediyesi hem de bayramda neler yapılacağına dair mirastır.

Peygamber Efendimiz (S.A.V) Medineye hicret ettiklerinde, medinelilerin İrandan alma Nevruz ve Mihrican bayramlarını kutladıklarını görünce bu günler nedir diye sordu. Medineliler, ‘biz cahiliyye döneminden beri bu günler de eğleniriz’ dediler. Bunun üzerine Hz Muhammed (S.A.V) "Allah size, o iki gün yerine daha hayırlı iki bayram vermiştir. Bunlar Ramazan ve Kurban bayramlarıdır" buyurmuşlardır. Peygamberimiz, bayramla ilgili hadisler bildirmiştir.

Peygamber Efendimizin Bayram Sabahı Yaptıkları

Bir yılın koskoca bir ayını gündüzleri aç ve susuz oruçlu olarak geçiriyoruz. Müslümanlar sonunda bu zorlu ibadeti bitiriyor ve sevinçli bir güne, yeme-içmenin serbest olduğu zaman dilimine kavuşuyor. Peygamber Efendimizin (S.A.V) Ramazan bayramı ile ilgili sözleri birçok mutluluğa işaret etmektedir. Allah Resulü “Müminin oruçlu olduğunda iki bayramı vardır. Birisi iftar anında yaptığı bayramdır, ikincisi ise Rabbine kavuştuğu zamandır” buyurmuştur.

Ramazan bayramı, bir ay boyunca Allah için tutulan orucun arkasından verilen bir genel iftar ziyafeti hükmündedir. Böyle toplu iftar gününde oruçlu olmak Allah'ın sembolik ziyafetine katılmamak anlamına gelir ki, bu doğru bir davranış olmaz. Yani oruç Ramazan’da bir ay farzdır, bayram günlerinde haramdır.

Ramazan'da tutulan oruçlarla hem bedenini hem de ruhunu arındıran, aç insanların halini anlayan ve onlara yardım edenler destek oldukları insanlarla beraber bayram sevincini paylaşırlar.

Peygamber Efendimiz (S.A.V) bayram sabahı genellikle gusül abdesti alarak temizlenirdi. Bayram sabahlarında toplu bir şekilde yapılan bayram namazlarına katılırdı. Bu namazlar genellikle camilerde veya açık alanlarda cemaatle kılınırdı.

Peygamber Efendimiz, Ramazan Bayramı’nda akraba ziyaretlerine ağırlık verirdi. Yetimleri, kimsesizleri, yaşlıları, dulları ziyaret etme hassasiyeti gösterirdi. Peygamber Efendimizin ramazan bayramı ile ilgili hadisleri bize ne yaptığına dair ipuçları vermektedir. Savaşlarda şehit düşenleri, Cennet’ül Bâki yani Sahabe Mezarlığında metfun bulunan ashabını ziyaret edip rahmet okurdu.

Çocuğunuzda bu sorunlar varsa ‘dikkatsizliğinden” demeyin!

Gece görme zorluğu yaşıyor, sık sık eşyalara çarpıyorsa!

Tavuk karası hastalığında erken tanı kritik önem taşıyor!

Sinsi hastalık ‘tavuk karası’ nın ilk sinyaline dikkat!

Kesin tedavisi yok ama bazı önlemlerle seyri yavaşlatılabiliyor!

Genetik test, tavuk karasında geleceği belirliyor!

Halk arasında “tavuk karası” olarak bilinen Retinitis Pigmentosa hastalığında, gece görme zorluğu ve karanlığa uyum süresinin uzaması en erken belirtileri oluşturuyor. Sinsice ilerleyen hastalığın doğuştan başlayabildiği gibi, çoğunlukla çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıktığını belirten Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Neslihan Sinim Kahraman, ebeveynlere mutlaka çocuklarının görme yetisini karanlık bir ortamda test etmeleri gerektiğini vurguluyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Kahraman, erken tanının kritik önem taşıdığı, henüz kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, günümüzde bazı önlemlerle ilerleme seyrini yavaşlatmanın mümkün olabildiği Retinitis Pigmentosa (tavuk karası, gece körlüğü) hastalığını anlattı, anne-babalara önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Tavukların gece iyi görememesinden dolayı, benzer bulgular ile seyreden Retinitis Pigmentosa hastalığı halk arasında ‘tavuk karası’ ve ‘gece körlüğü’ olarak biliniyor. Zamanla kişide görme alanında yanlardan daralma başlayıp, ilerleyen evrelerde ise gündüz ve merkezi görmeleri de etkileniyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Neslihan Sinim Kahraman, bugüne dek 80’den fazla genin tavuk karası hastalığı ile ilişkilendirilmiş durumda olduğunu belirterek şöyle konuşuyor: “Retinitis pigmentosa, ışığı algılayan hücrelerimizin yer aldığı gözün iç kısmını bir duvar kağıdı gibi kaplayan retina tabakasının genetik bir hastalığıdır. Hastalıkta ilk olarak loş ışıkta görmeyi sağlayan hücreler bozulur. Bu nedenle hastalarda önce gece görme zorluğu ve karanlık adaptasyonunda güçlük gözlenir. Retina hastalıklarında 300, retinitis pigmentosadaysa 80’i aşkın gen tanımlanmıştır. Genetik bir hastalık olmasına rağmen; stres, düzensiz beslenme, sigara-alkol kullanımı, yetersiz uyku gibi faktörler hastalığın ilerleme hızını etkileyebilir. Bu nedenle sağlıkl ıyaşam alışkanlıkları büyük önem taşımaktadır.”

Genetik test çok önemli!

Yapılan çalışmalara göre; tavuk karasının dünya genelinde yaklaşık 4 bin kişide bir görüldüğünü belirten Doç. Dr. Kahraman “Ancak ülkemizde akraba evliliklerinin görece yüksek olması nedeniyle çekinik geçişli formların (anne ve babadan gizli olarak taşınması) daha sık görülebileceği belirtiliyor” diyor. Hastalığın doğuştan başlayabildiği gibi, çoğunlukla çocukluk döneminde ortaya çıktığını, ergenlik döneminde ilerlemesinin hızlandığını belirten Doç. Dr. Neslihan Sinim Kahraman, erken tanı ve genetik testin hastalığın yönetiminde kritik rol oynadığını vurgulayarak sözlerine şöyle devam ediyor: “Genetik test yalnızca tanıyı doğrulamakla kalmıyor; hastalığın kalıtım türünü, diğer aile bireylerinin risk durumunu ve gelecek nesillere aktarım ihtimalini ortaya koyuyor. Ayrıca gebelik planlamasında yol gösterici oluyor. Bazı genetik tiplerde göz dışı sistemler de etkilenebildiğinen dolayı, genetik test bu açıdan da kritik rol oynuyor.”

Anne-babalar dikkat! Çocuğunuzu karanlıkta test edin!

Gece görüşündeki bozulma hastanın kendisi tarafından fark edilmeyebiliyor ve hastalık sinsice ilerliyor. Sokak aydınlatmalarının yeterli olması ya da kişinin -herkesin gece kendisi gibi gördüğünü düşünmesi- tanıyı geciktirebiliyor. Görme alanı kaybı yanlardan başladığı için hastanın uzun süre bunu fark edemediğini belirten Doç. Dr. Kahraman anne-babalara şu tavsiyelerde bulunuyor: ”Görme alanı kaybı yanlardan başladığı için hasta tarafından algılanması zordur. Gece görme sorunu yaşayan, sık sık eşyalara çarpma ve takılma şikayeti olması durumunda bunu sakarlık ya da dikkatsizlik olarak görmeyip, hele de ailesinde benzer öykü varsa gecikmeden bir göz hastalıkları uzmanına başvurmak kritik önem taşıyor. Çünkü hastalık ilerledikçe çevre görüşü daralır ve ‘hasta tünel’ görüşü dediğimiz sadece merkezden görmeye başlar. Bu nedenle ailelerin bu sinsi hastalığa karşı tetikte olmaları, çocuklarına ara sıra karanlıkta görme denemeleri yapmaları çok faydalıdır. Örneğin; elin bazı parmaklarını gösterip kaç parmak olduğunu söyletmek, odanın içerisinde bir eşyayı işaret edip adını sormak vb sorunun erken fark edilmesini sağlayabilir.”

Tanıda İleri Teknoloji Kullanılıyor

Tanı sürecinde damlalı göz muayenesi ile retina değerlendirmesi yapılırken; retina fotoğrafları ve optik koherens tomografi (OCT) ile retina katmanları ayrıntılı olarak inceleniyor. Erken dönemde bulgular belirgin değilse elektroretinografi (ERG) testi ile retina hücre yanıtları ölçülerek tanı konulabiliyor.

Kök Hücre ve Gen Tedavileri umut vaadediyor

Retinitis Pigmentosa için hastalığı tamamen tedavi eden, onaylanmış bir yöntem yok ancak kök hücre tedavisi bir umut olarak öne çıkıyor. Doç. Dr. Neslihan Sinim Kahraman “Kök hücreye yönelik mevcut araştırmalar daha çok kalan hücrelerin korunmasına ve hastalığın ilerleme hızının yavaşlatılmasına odaklanıyor” diyor. Dünyada gen tedavilerinde de son yıllarda önemli adımlar atıldığını belirten Doç. Dr. Kahraman şöyle konuşuyor: “2017 yılında FDA onayı alan ilk gen tedavisi ürünü olan Luxturna bu alandaki en önemli adımlardan biri olarak kabul ediliyor. Farklı genlere yönelik klinik çalışmalar ise devam ediyor. Bu nedenle doğru tanı ve genetik test, hastaların kendi genlerine yönelik gelişmeleri takip edebilmesi açısından büyük önem taşıyor.”

Bugün, Türk Milletinin özgürlük ve vatanı için gerektiğinde canlarını feda edebileceğini bir kez daha kanıtladığı bir dönemi simgeleyen 18 Mart Çanakkale Şehitlerini Anma Günüdür.

Bize bu vatanı miras bırakan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü ve onunla birlikte mücadele eden tüm kahramanlarımızı rahmet ve şükranla anıyoruz.

Ruhları şad olsun…

18 Mart 1915, Çanakkale Savaşları’nın en kritik günlerinden biri olarak tarihe geçti. İtilaf Devletleri donanması, Çanakkale Boğazı’nı geçerek İstanbul’a ulaşmayı hedefleyen büyük bir saldırı başlattı. İngiliz ve Fransız savaş gemilerinden oluşan güçlü Birleşik Filo, sabah saatlerinde Boğaz’a girerek Türk tabyalarını yoğun bombardımana tuttu.

Boğaz savunması, Cevat Paşa komutasındaki Çanakkale Müstahkem Mevkii tarafından yürütülüyordu. Kıyıdaki tabyalar, seyyar bataryalar ve mayın hatlarıyla desteklenen Osmanlı savunması, üstün ateş gücüne sahip donanmaya karşı büyük bir direniş gösterdi. Rumeli Mecidiye, Namazgâh ve Hamidiye gibi tabyalar gün boyunca aralıksız ateş altında kaldı.

Savaşın dönüm noktası, Boğaz’a döşenen mayın hatları ve kıyı bataryalarının etkili atışları oldu. Fransız zırhlısı Bouvet, bir mayına çarparak kısa sürede battı. Ardından İngiliz savaş gemileri Irresistible ve Ocean da aynı akıbeti paylaştı. Birçok gemi ağır hasar alırken, İtilaf donanması büyük kayıplar vererek geri çekilmek zorunda kaldı.

Bu destansı savunma sırasında birçok kahramanlık hikâyesi de ortaya çıktı. Seyit Onbaşı, Rumeli Mecidiye Tabyası’nda 200 kilogramdan ağır mermileri tek başına kaldırarak topun ateşlenmesini sağladı ve savaşın sembol isimlerinden biri haline geldi. Dardanos Bataryası’nda görev yapan subay ve askerler de yoğun bombardımana rağmen görevlerini sürdürerek savunmaya büyük katkı sağladı.

Günün sonunda İtilaf Devletleri üç savaş gemisini kaybetmiş, birçok gemisi ağır hasar almıştı. Türk tarafının kaybı ise oldukça sınırlı kaldı. Böylece Çanakkale Boğazı geçilemedi ve bu zafer, savaşın seyrini değiştiren tarihi bir dönüm noktası oldu.

18 Mart Zaferi, Türk askerinin azmi, fedakârlığı ve vatan savunmasındaki kararlılığının simgesi olarak bugün de gururla anılmaktadır.

Kontak lenslerin gelişim hikâyesi yüzyıllar öncesine dayanır. Bu alandaki ilk fikirler, 1508 yılında Leonardo da Vinci’nin gözün optik yapısını incelemek amacıyla yaptığı çizimlere kadar uzanır. Da Vinci, gözün kırma gücünü değiştirebilecek farklı optik yöntemleri tasvir etmiş ve çeşitli Kontak lens benzeri konseptler çizmiştir. Ancak bu çalışmalar teorik nitelikteydi ve gerçek bir lens üretimine dönüşmemiştir.

Daha sonraki yıllarda çeşitli bilim insanları ve araştırmacılar kornea üzerine yerleştirilebilecek ilkel lens tasarımları üzerinde düşünmüş olsa da, gözü tamamen kaplayan ve kullanılabilir ilk cihaz ancak 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmıştır. 1887 yılında Alman cam üfleyicisi F.E. Müller tarafından üretilen cam scleral lensler, Kontak lens teknolojisinin ilk uygulanabilir örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu gelişmeden kısa süre sonra, 1888 yılında Alman oftalmolog Adolf Eugen Fick Kontak lenslerin tıbbi kullanımını tanımlayarak bu alandaki önemli adımlardan birini atmıştır.

Kontak lenslerin gelişiminde bir diğer önemli ilerleme 1929 yılında Macar doktor Joseph Dallos tarafından gerçekleştirilmiştir. Dallos, canlı gözden kalıp alma yöntemini geliştirerek lenslerin göz yüzeyinin eğriliğine çok daha hassas şekilde uyum sağlamasını mümkün hale getirmiştir. Bu teknik, kişiye özel lens üretiminin temelini oluşturmuştur.

Modern anlamda Kontak lenslerin gelişimi ise 1936 yılında New Yorklu göz doktoru William Feinbloom’un çalışmalarıyla hız kazanmıştır. Feinbloom, cam yerine plastik materyaller kullanarak daha hafif ve dayanıklı Kontak lenslerin üretilmesini sağlamış ve plastik lens kullanımını tıp dünyasına tanıtmıştır.

1960 yılında Çekoslovak bilim insanı Otto Wichterle, Kontak lens teknolojisinde devrim yaratan bir gelişmeye imza atmıştır. Wichterle, su emme özelliğine sahip hidrofilik bir plastik olan hidrojel materyali geliştirerek ilk yumuşak Kontak lenslerin temelini atmıştır. Bu materyal, günümüzde yumuşak lens üretiminde kullanılan teknolojinin temelini oluşturmaktadır.

1971 yılında Bausch & Lomb şirketi, yumuşak Kontak lens teknolojisini dünya pazarına sunarak bu alandaki önemli bir dönüm noktasını gerçekleştirmiştir. SofLens adıyla piyasaya sürülen bu ürün, FDA onayı alan ilk yumuşak Kontak lens olarak kabul edilmektedir.

1970’li yılların sonlarında ise sert gaz geçirgen lensler (Rigid Gas Permeable – RGP) geliştirilmiştir. PMMA ve silikon içeren yeni polimer materyaller kullanılarak üretilen bu lensler, oksijen geçirgenliği sayesinde göz sağlığı açısından önemli avantajlar sağlamıştır.

Kontak lens endüstrisinde bir diğer büyük dönüşüm 1987 yılında gerçekleşmiştir. Johnson & Johnson şirketine bağlı Vistakon tarafından piyasaya sürülen Acuvue markalı tek kullanımlık yumuşak Kontak lensler, kullanım kolaylığı ve hijyen avantajları sayesinde dünya çapında büyük ilgi görmüştür. Tek kullanımlık lensler, hasta konforunu artırmış, kullanım sürecini kolaylaştırmış ve bazı göz komplikasyonlarının azaltılmasına katkıda bulunmuştur.

Son yıllarda geliştirilen silikon hidrojel bazlı Kontak lensler ise oksijen geçirgenliğini önemli ölçüde artırarak kullanıcıların daha uzun süreli ve konforlu bir lens deneyimi yaşamasını sağlamaktadır. Hatta bazı modern lensler, sağlık otoriteleri tarafından belirli süreler boyunca gece gündüz kullanılabilecek şekilde onaylanmıştır.

Bugün Kontak lens teknolojisi sürekli gelişmeye devam etmektedir. Günümüzde yalnızca görme kusurlarını düzeltmekle kalmayan, aynı zamanda presbiyopi için multifokal lensler, kozmetik amaçlı renkli lensler ve özel tasarım lensler gibi çok çeşitli seçenekler kullanıcıların hizmetine sunulmaktadır.

Kadir Gecesi Nedir, Ne Zaman, Önemi Nedir?

Kadir Gecesi, Ramazan ayı içinde bulunan “bin aydan daha hayırlı” bir gecedir. Kadir Suresi’nde 1-3. ayetlerde “Biz onu (Kur’an’ı) Kadir Gecesinde indirdik. Bilir misin nedir Kadir Gecesi? Kadir Gecesi bin aydan hayırlıdır.” buyurulmaktadır. Kadir Gecesinin sabit bir günü yoktur; Ramazan ayının son 10 gecesi içinde aranması gerektiği belirtilmiştir. Peki, Kadir Gecesi nedir? Kadir Gecesi ne zaman? Kadir Gecesi nasıl anlaşılır? Kadir Gecesinin önemi nedir? Kadir Gecesinde hangi ibadetler yapılır?

Kadir Gecesi Nedir?

Kadir Gecesi, mübarek gün ve geceler arasında özel bir yeri olan faziletli bir gecedir. “Kadr” kelimesinin anlamları “güç”, “hüküm”, “değer”, “şeref” şeklindedir. “Hüküm gecesi” olarak da bilinen bu mübarek gece, hicri takvime göre Ramazan ayının son 10 günü içindedir. Ramazan ayının “Kur’an ayı” anılmasının sebebi de, Kur’an-ı Kerim’in indirildiği gece olan Kadir Gecesi’dir.

Kadir Gecesi Ne Zaman?

Kadir Gecesinin net bir tarihi yoktur. Ramazan ayının son 10 gününde, tek gecelerde olduğu rivayet edilmiştir. Ayrıca, Ramazan ayının 27. gecesinin Kadir Gecesi olduğu genel kabul gören bir tarihtir. Buna göre Kadir Gecesi 2026 yılında miladi takvime göre 16 Mart 2026 tarihinde idrak edilecektir.

Kadir Gecesi Nasıl Anlaşılır?

Kadir Gecesini hakkıyla ifa etmek isteyen Müslümanlar Kadir Gecesi nasıl anlaşılır sorusunu merak ediyor. Fazileti ayetlerle sabit olan Kadir Gecesinin ne zaman olduğu konusunda ilim adamları farklı görüşler beyan etmiştir. Bazı hadisler ışığında genel kabul görmüş tarih olarak Ramazan ayının yirmi yedinci gecesinin Kadir Gecesi olduğu belirtilmiştir.

Bununla birlikte Kadir Gecesinin Ramazan ayının son 10 günü içinde olduğu yönündeki hadisler sebebiyle de bazı Müslümanlar bu gecenin faziletinden yararlanabilmek için bu 10 geceyi ibadetle geçirmektedir.

Bu 10 gün içindeki tek geceleri ibadetle geçirmek de Kadir Gecesine rastlamak için bir yöntem olabilmektedir. Diğer taraftan, Kadir Gecesini anlamak için bazı alametler de söz konusu olabilmektedir. Örneğin; Kadir Gecesi gününde havanın açık ve sakin olduğu; güneşin ışınsız doğduğu gibi bazı alametler de rivayet edilmiştir.

Kadir Gecesinin Önemi Nedir?

Kadir Gecesi, Kur’an-ı Kerim’de ve hadislerde bahsi geçen önemli bir gecedir. Kur’an-ı Kerim’in bu gece indirilmeye başlaması ve “bin aydan hayırlı” bir gece olması sebebiyle İslam dünyasında özel bir yeri vardır.

• Kadir Suresi’nde şöyle buyurulmuştur; “Şüphesiz, biz onu (Kur'an'ı) Kadir Gecesinde indirdik. Kadir Gecesinin ne olduğunu sen ne bileceksin! Kadir Gecesi bin aydan daha hayırlıdır. Melekler ve Ruh (Cebrail) o gecede, Rablerinin izniyle her türlü iş için iner de iner. O gece, tan yerinin ağarmasına kadar bir esenliktir.”
• Duhan Suresi 1. ila 4. ayetlerde de şöyle buyurulmuştur; “Hâ Mîm. Apaçık olan Kitab'a andolsun ki, biz onu mübarek bir gecede indirdik. Şüphesiz biz insanları uyarmaktayız. Katımızdan bir emirle her hikmetli iş o gecede ayırt edilir.”

Bu ayetlerden de anlaşılacağı üzere Kadir Gecesi, Müslümanların nafile ibadetler yapması, dua ve niyazda bulunması ve tövbe etmesi için özel bir gecedir.

Kadir Gecesi İle İlgili Hadisler

Kadir Gecesi hakkında birçok hadis vardır. Bunlardan bazıları şunlardır;

• “Kadir Gecesini, fazilet ve kudsiyetine inanarak ve sevabını yalnız Allah’tan bekleyerek ibadet ve tâatle geçiren kimsenin -kul hakkı hariç- geçmiş günahları bağışlanır.” (Müslim, Müsâfirîn, 175)
• “Kadir Gecesi ile ilgili rüyalarınızın, Ramazan’ın son yedi gecesi üzerinde toplandığını görüyorum. O halde Kadir Gecesini arayan onu Ramazan’ın son yedi gecesinde arasın!” (Buhârî, Leyletü'l-kadr 2,)
• “Kadir Gecesini Ramazan’ın son on günündeki tek gecelerde arayın!” (Buhârî, Leyletü'l-kadr 3)

Kadir Gecesinde Hangi İbadetler Yapılır?

Kadir Gecesi, ibadet etmek için ideal bir gecedir. Ramazan ayı içinde olması sebebiyle gündüzü oruçla geçirilen Kadir Gecesinde çokça nafile namaz kılınmalıdır. Ayrıca, Kur’an-ı Kerim’in indirilmeye başlandığı gece olması sebebiyle Kur’an tilaveti yapılmalı, meali okunmalıdır. Teravih namazı ihmal edilmemeli, Tesbih namazı gibi nafile ibadetlerle gece idrak edilmelidir. Ayrıca, Kadir Gecesi gününde zekat, sadaka ve fitre gibi yardımlar yapılabilir. Dua etmek, tövbe etmek, istiğfarda bulunmak, gece boyu zikir ve ibadetle meşgul olmak da Kadir Gecesinde yapılacak ibadetler arasında yer alır.

Ramazan ayında değişen beslenme ve uyku alışkanlıkları ile artan ekran süreleri gözyaşı kalitesi ve miktarını değiştirerek göz kuruluğuna neden olabiliyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Başak Bostancı ile Ramazan ayında artış gösterebilen kuru göz hastalığı hakkında konuştuk.

Ramazan ayında oruç ile birlikte vücudumuz yeni bir beslenme ve uyku ritmine geçiyor. Haliyle göz sağlığımız da bu değişikliklerden etkileniyor. Özellikle de ekran sürelerinin artması kuru göz hastalığına davetiye çıkarabiliyor.

Doç. Dr. Başak Bostancı, Ramazan ayında göz sağlığındaki hassasiyetin arttığını belirterek, “Uzun süreli susuzluk ve artan dijital mesai nedeniyle gözlerimiz daha fazla özen bekliyor. Kontrollü ekran kullanımı ve iftar ile sahur arasındaki dengeli sıvı alımı bu dönemdeki gözyaşı kalitemizi korumanın en önemli anahtarıdır” diyor.

Bulanık görme meydana gelebilir

Vücudun uzun süre sıvıdan uzak kalmasının gözyaşı üretimini azaltabileceğini belirten Doç. Dr. Başak Bostancı, bu durumun sadece basit bir yanma hissiyle sınırlı kalmadığını belirtiyor: "Gözyaşının yağ, su ve müsin tabakalarından oluşan dengesi bozulduğunda; kızarıklık, batma ve kaşıntı gibi şikayetlerin yanı sıra 'görme fluktuasyonu' dediğimiz görme bulanıklıkları meydana gelebilir. Özellikle ailesinde şeker hastalığı öyküsü olanlar, 40 yaş üstü bireyler ve yüksek miyopisi bulunanlar için Ramazan öncesi ve esnasında kapsamlı bir göz taraması hayati önem taşır."

Dijital ekran sendromuna karşı 20-20-20 kuralı

Ramazan’da vakit geçirmek amacıyla artan dijital ekran kullanımının "Dijital Ekran Sendromu"nu tetiklediğini hatırlatan Doç. Dr. Başak Bostancı, ekran başında daha az göz kırpmanın kuruluğu şiddetlendirdiğini söylüyor. Bu noktada basit ama etkili bir göz koruma yöntemi olan 20-20-20 kuralını öneriyor: "Her 20 dakikada bir, en az 20 saniye boyunca, yaklaşık 6 metre (20 fit) uzağa bakmak göz kaslarını dinlendirir ve göz kuruluğunu önlemeye yardımcı olur."

Tedavide Kişiye Özel "Basamaklı" Yaklaşım

Göz kuruluğunun tedavisinde tek bir mucizevi ilacın olmadığını, "basamaklı tedavi" yönteminin esas alınması gerektiğini belirten Doç. Dr. Başak Bostancı, tedavi sürecini şu şekilde anlatıyor:

"Tedaviye her zaman risk analiziyle başlıyoruz. Hastanın sistemik hastalıklarını, (hipotiroidi, diyabet, hipertansiyon), kullandığı ilaçları (antihistaminikler, antidepresanlar, doğum kontrol hapları) ve çalışma ortamını titizlikle inceliyoruz. İhtiyaca göre klinik ortamda uyguladığımız testlerle gözyaşının miktarının mı yoksa kalitesinin mi (buharlaşma süresi) sorunlu olduğunu saptıyoruz. Tedavide eksik olan bileşene göre seçilen suni gözyaşı damlalarının yanı sıra, daha ciddi vakalarda antiinflamatuar ilaçlar, kirpik hijyeni için özel şampuanlar ve sıcak kompresler kullanılabiliyor.”

Modern Çözümler: IPL ve Maske Tedavileri

Geleneksel yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda teknolojik çözümleri devreye aldıklarını belirten Doç. Dr. Başak Bostancı, özellikle kirpik diplerindeki yağ bezlerini hedef alan IPL yani Yoğun Atımlı Işık ve maske tedavilerinin, deneyimli hekimler tarafından uygulandığında olumlu sonuçlar verdiğini belirtiyor.