Bir kirpik, toz veya kum tanesi gözde batma ve sulanmaya neden olabilir. Ancak rahatlamak için gözü ovuşturmak ya da parçacığı parmakla çıkarmaya çalışmak, göz yüzeyine zarar verebilir. Doğru müdahale, göze ne kaçtığına ve belirtilere göre değişir.

Rüzgârlı bir günde yürürken veya günlük işler sırasında gözümüze bir şey kaçabilir. İlk tepki çoğu zaman elimizi gözümüze götürmek olur. Oysa küçük bir parçacık bile gözün ön yüzeyindeki saydam tabakayı, yani korneayı çizebilir. Bu nedenle amaç, parçacığı çıkarırken yeni bir yaralanmaya yol açmamaktır.

İlk tepkiniz gözünüzü ovuşturmak olmasın

Gözde yabancı cisim hissedildiğinde ovuşturmak, tahrişi ve yüzeydeki hasarı artırabilir. Parmak, cımbız, pamuklu çubuk veya başka bir araçla göz yüzeyine dokunarak parçacığı almaya çalışmayın. Özellikle göze saplanmış veya göz kapakları arasından çıkıntı yapan bir cismi kendiniz çıkarmayın.

Küçük bir kirpik veya toz tanesi için ne yapılabilir?

Göze saplanma ya da ciddi darbe söz konusu değilse, birkaç kez göz kırpmak gözyaşının küçük parçacığı uzaklaştırmasına yardımcı olabilir. Göz çevresine dokunmanız gerekiyorsa önce ellerinizi sabun ve suyla yıkayın.

Parçacık çıkmıyorsa gözü temiz, sıcak olmayan suyla veya göz yıkamaya uygun steril serum fizyolojikle nazikçe durulayabilirsiniz. Su akışı güçlü olmamalı. Basit yıkamayla çıkmayan bir cisim için denemeleri sürdürmek yerine göz hekimine başvurun.

Kontak lens kullanıyorsanız dikkat

Bir parçacık kontak lensin altında kalabilir. Lens kolayca çıkarılabiliyorsa temiz ellerle çıkarın; çıkmıyorsa zorlamayın. Gözünüz tahriş olmuş veya ağrılıysa lensi yeniden takmayın, gözlük kullanın.

Gözü acil olarak suyla yıkamak gerektiğinde, bunu lensleri suyla temizlemekle karıştırmayın. Kontak lens bakım solüsyonu da göz yıkama sıvısının yerine kullanılmamalı. Ağrı, kızarıklık veya görme değişikliği devam ediyorsa muayeneyi ertelemeyin.

Kimyasal madde kaçtıysa beklemeyin

Çamaşır suyu, fırın temizleyici veya benzeri bir kimyasal göze sıçradığında temiz, ılık akan suyla yıkamaya hemen başlayın. Göz kapaklarını açık tutarak en az 20 dakika nazikçe yıkayın. Özel bir yıkama ürünü bulmak için zaman kaybetmeyin; lensi çıkarmak yıkamayı geciktirmemeli.

Aynı zamanda acil sağlık yardımı alın. Rahatlama olsa bile kimyasal temas değerlendirilmelidir. Mümkünse ürünün ambalajını veya adını sağlık ekibine iletin. Sağlık personeli önermedikçe başka bir madde ya da damla uygulamayın.

Hangi durumlarda acil değerlendirme gerekiyor?

Şiddetli ağrı, görmede azalma veya bulanıklaşma, belirgin ışık hassasiyeti, gözü açık tutamama ya da kanama varsa beklemeyin. Matkap, taşlama veya çekiç kullanırken yüksek hızla gelen bir parçacık da acil değerlendirme gerektirir.

Göze saplanmış bir cisim varsa yıkamaya veya çıkarmaya çalışmayın; göze baskı uygulamadan acil servise başvurun.

Parçacık çıktıktan sonra batmanın sürmesi, korneada çizik bulunabileceğini düşündürür. Devam eden veya artan şikâyetlerde göz hekimine başvurun. Hafif yakınmalar 24 saat içinde düzelmiyorsa da değerlendirme gerekir; ciddi belirtilerde bu süreyi beklemeyin.

Çocuk gözlüğünde sevilen bir renk ve model kadar, çerçevenin yüzde nasıl durduğu da önemli. Burundan kayan, kulak arkasını sıkan veya kirpiklere değen bir gözlük, kullanım konforunu azaltabiliyor. Doğru seçim için çocuğun yüzünde deneme, uygun cam ve profesyonel ayar birlikte değerlendirilmeli.

Çocuğa gözlük seçerken ilk konuşulan konu çoğu zaman renk veya model oluyor. Oysa yalnızca yaş etiketine bakmak yeterli değil. Yüz genişliği, burun köprüsündeki yerleşim ve sap uzunluğu, gözlüğün günlük kullanımını etkiliyor. Uzmanlar çerçeve seçiminin görünüm, ölçüler ve reçeteyle birlikte ele alınmasını öneriyor.

Çocuk gözlüğünü neden sürekli düzeltiyor?

Gözlüğün sık sık burundan aşağı kayması veya kulak arkasında baskı oluşturması, uyumun yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. Uzmanlar ailelere çerçevenin yüze oturması, ancak sıkmamalı; burunda, yüzde veya kulak arkasında kızarık iz bırakmaması konusuna dikkat edilmesini öneriyor. Sapların gereğinden uzun olması ve gözlüğün aşağı kayması da optisyene başvurmak için işaretler arasında.

Bu nedenle çocuğun gözlüğünü sürekli yukarı itmesini yalnızca bir alışkanlık olarak değerlendirmemek gerekiyor. Şikâyetin nerede olduğunu sormak ve gözlüğün duruşunu kontrol ettirmek, sorunun anlaşılmasına yardımcı olabilir.

Yanaklara ve kirpiklere temas ediyor mu?

Uzmanlar genel olarak çerçevenin yanaklara ve camların kirpiklere temas etmemesini öneriyor. Gözlerin camlara göre konumu da uyum değerlendirmesinin bir parçası. Rahatsız eden bir gözlük, çocuğun takmak istememesine neden olabiliyor.

Çerçevenin çocuğun yüzünde denenmesi bu yüzden önemli. Uzmanlar hem sipariş sırasında hem de gözlük teslim alınırken çocuğun hazır bulunmasını öneriyor. Böylece yüzün şekline ve boyutuna uygunluk, ölçü ve son ayar kontrol edilebiliyor.

Cam seçimi de çerçeve kadar önemli

Numaralı gözlükte seçim, göz hekiminin reçetesiyle birlikte yapılmalı. AAPOS, hekim farklı bir öneride bulunmadıkça çocuklarda hafif ve darbelere dayanıklı polikarbonat camları öneriyor. Uygun cam ve çerçeve için optisyenin hekimle birlikte çalışmasının önemini vurguluyor.

Bazı çocuk çerçevelerinde esnek saplar bulunabiliyor. Kaymayı azaltmak için kulak tutucuları veya bantlar da kullanılabiliyor; bunların seçimi ve ayarı çocuğun ihtiyacına göre yapılmalı.

Uygun modeller arasından çocuğun da seçmesine izin verin

Teknik açıdan uygun seçenekler belirlendikten sonra renk ve model konusunda çocuğun görüşü alınabilir. Uzmanlar seçimine katıldıkları gözlükleri çocukların kullanmaya daha istekli olabildiğini belirtiyor. Bu nedenle seçim sürecine katılım, gözlüğü benimsemeye yardımcı olabilir.

Kontrol, gözlük satın alındığında bitmiyor

Çerçeve zamanla sıkmaya, gevşemeye veya kaymaya başlayabilir. Uzmanlar özellikle küçük ve hareketli çocukların gözlüklerinde sık ayar gerekebileceğini belirtiyor. Çocuğun camların üstünden bakması veya gözlüğün doğru konumda durmaması hâlinde uyum kontrol edilmeli.

Eğilen çerçeveyi evde bükerek düzeltmeye çalışmak yerine optisyene götürmek gerekiyor. Gözlüğün ne kadar süre kullanılacağı ve göz kontrollerinin zamanı ise çocuğu takip eden göz hekiminin önerisine göre belirlenmeli.

İstanbul Ticaret Odası 73. Gözlükçülük ve Saatçilik Komitesi seçimlerine hazırlanan Beyaz Liste, mesleki saygınlık ve dayanışma vurgusuyla meslektaşlarına seslendi. Yerli üretim, güçlü temsil ve sektörel iş birliğini öncelikleri arasında sıralayan ekip, seçim rekabetinin karşılıklı saygıya zarar vermemesi gerektiğini belirtti.

İstanbul Ticaret Odası’nda (İTO) gözlük ve saat sektörünün temsilcilerinin belirleneceği komite seçimleri öncesinde Beyaz Liste, aday kadrosunu ve çalışma hedeflerini paylaştı. Ekibin seçim sürecine ilişkin açıklamasında ise meslektaşlık hukukunun korunması ve ortak mesleki değerlerin gözetilmesi öne çıktı.

“Meslektaşlarımıza çağrımızdır” mesajıyla paylaşılan açıklamada, farklı görüş ve tercihlerin doğal olduğu belirtilirken bu farklılıkların kırıcı, hakaret içeren veya meslek ahlakına aykırı davranışları haklı çıkarmayacağı ifade edildi.

“Hiçbir seçim, mesleğimizin itibarını zedelemeye değmez”

Beyaz Liste, mesleğin itibarını korumanın her türlü seçim ve rekabetin üzerinde olduğunu vurgulayarak tüm meslektaşlarını sağduyulu ve saygılı bir tutum sergilemeye davet etti.

Açıklamada, seçim dönemindeki söylem ve davranışların mesleki birlikteliğe etkisine dikkat çekilerek şu ifadelere yer verildi:

“Seçimler geçici, meslektaşlığımız ve birlikteliğimiz kalıcıdır.”

Kişisel ithamlardan ve mesleğin saygınlığına zarar verebilecek davranışlardan uzak durulması istenen çağrı, “Kazanan kim olursa olsun, kaybeden mesleki saygınlığımız ve birlikteliğimiz olmamalıdır” mesajıyla tamamlandı.

Yerli üretimden uluslararası rekabete beş öncelik

“Güçlü sektör, güçlü gelecek” ve “Deneyim, üretim ve iş birliği” mesajlarını kullanan Beyaz Liste, seçim afişlerinde sektörün gelişimine yönelik beş temel çalışma alanına yer verdi.

Yerli üretimin desteklenmesi, saat ve optik sektöründe üretimi güçlendirecek politikalara öncülük edilmesi hedefiyle ele alındı. Sürdürülebilir gelişim başlığında ise sektörün rekabet gücünü artıracak çalışmalar yürütülmesi amaçlandı.

Ticari iş birlikleri kapsamında yurt içi ve yurt dışı fuar, tanıtım ve ortak çalışma imkânlarının güçlendirilmesi; uluslararası rekabet gücü başlığında ihracatın artırılması ve küresel pazarlarda daha güçlü bir konuma ulaşılması hedefleri paylaşıldı.

Sektör dayanışması ise ortak sorunlara kalıcı çözümler üretilmesi ve tüm paydaşlar arasında güçlü bir dayanışma zemini oluşturulması yaklaşımıyla öne çıktı.

Beyaz listenin seçim çağrısı şu şekilde:

MESLEKTAŞLARIMA ÇAĞRIMIZDIR

Değerli Meslektaşlarımız,

Mesleğimizin itibarını korumak, her türlü seçim ve rekabetin üzerindedir. Farklı görüşlere ve tercihlere sahip olmamız doğaldır. Ancak bu farklılıklar, kırıcı, hakaret içeren veya meslek ahlakına aykırı söylem ve davranışları haklı çıkarmaz.

Meslektaşlık hukukumuzu, karşılıklı saygıyı ve mesleki etik değerlerimizi korumak hepimizin ortak sorumluluğudur. Seçimler geçici, meslektaşlığımız ve birlikteliğimiz kalıcıdır.

Tüm meslektaşlarımızı seçim sürecinde sağduyulu, saygılı ve mesleğimize yakışır bir tutum sergilemeye; kişisel ithamlardan, hakaretlerden ve mesleğimizin saygınlığına zarar verebilecek davranışlardan uzak durmaya davet ediyoruz.

Unutmayalım ki hiçbir seçim, bir meslektaşımızın onurunu incitmeye veya mesleğimizin itibarını zedelemeye değmez.

Kazanan kim olursa olsun, kaybeden mesleki saygınlığımız ve birlikteliğimiz olmamalıdır.

Saygılarımızla.

Beyaz Liste’nin asıl üye adayları

Beyaz Liste’nin asıl üye adayları şöyle sıralandı:

• Mahmut Şevket Arıkan — Arıkan Saat

• Mehmet Aydın İkizoğlu — Mercan Optik

• Serdar Göngörür — SVG Saat

• Turgay Coşkun — Baha Optik

• Cem Cengiz — Cansu Optik

Seçim nerede ve ne zaman yapılacak?

Seçim, 27 Ekim Salı günü, 08.00–17.00 saatleri arasında Yeşilköy İstanbul Fuar Merkezi’nin 8. holünde gerçekleştirilecek. Sandık numaraları 290, 291 ve 292 olarak belirtildi.

Kutudaki son kullanma tarihinin geçmemiş olması, daha önce açılmış bir göz damlasının kullanılabileceği anlamına gelmeyebilir. Açıldıktan sonraki kullanım süresi ürüne göre değişir; “bütün damlalar 28 gün kullanılır” yaklaşımı da doğru değildir.

Çekmecede duran göz damlasını yeniden kullanmadan önce kutudaki tarihi kontrol etmek yeterli olmayabilir. Bir soru daha sorulmalı: Bu şişe ne zaman açıldı? Göz damlasında ambalajın üzerindeki son kullanma tarihi ile açıldıktan sonra belirtilen kullanım süresi birlikte dikkate alınmalı.

İki ayrı süreyi kontrol etmek gerekiyor

Son kullanma tarihi, ürünün belirtilen saklama koşullarında gücünü, kalitesini ve saflığını koruduğunun gösterildiği süreyi ifade eder. Şişenin açılmasıyla birlikte ise ürüne özgü bir kullanım süresi devreye girebilir.

Örneğin talimatında “açıldıktan sonra dört hafta içinde kullanın” yazan bir damla, altı hafta önce açılmışsa kutudaki tarih ileri bir tarih olsa bile kullanılmamalı. Tersi de geçerli: Açıldıktan sonraki süre henüz dolmadı diye ambalajdaki son kullanma tarihi aşılmamalı. Bu iki süreden hangisi önce doluyorsa o dikkate alınmalı.

Her göz damlası için aynı kural geçerli değil

Moorfields Eye Hospital, açıldıktan sonraki sürenin sıklıkla 28 gün olduğunu, ancak farklı şişelerde değişebildiğini belirtiyor. Ürün bilgileri de bu farklılığı gösteriyor: Bazı damlalarda 28 gün, bazı özel çok dozlu şişelerde ise üç veya altı ay gibi süreler tanımlanabiliyor.

Bu örnekler, kişinin kendi damlasının süresini tahmin etmesi için kullanılmamalı. Bir ürün için belirtilen süre, başka bir damlaya aktarılamaz. Doğru bilgi, kullanılan ürünün etiketinde ve kullanma talimatında bulunur.

Ayrıca bu süre, tedavinin ne kadar devam edeceğini belirlemez. İlaçlı bir damlanın hangi sıklıkta ve ne kadar süre kullanılacağı, hekimin tedavi planına göre takip edilmelidir.

Koruyucu içermeyen damla her zaman tek kullanımlık mı?

Hayır. Koruyucu içermeyen göz damlaları hem tek dozluk kaplarda hem de özel çok dozlu şişelerde sunulabilir. Bazı şişe sistemleri, içeriğin mikroorganizmalarla kirlenmesini önlemeye yönelik tasarımları sayesinde daha uzun kullanım süresine sahip olabilir.

Tek dozluk kaplarda ise ilgili talimatı ayrıca okumak gerekir. Kullanımdan hemen sonra kalan içeriğin atılmasını isteyen ürünlerde, “içinde hâlâ damla var” diye kabı sonraki uygulamaya saklamak uygun değildir.

Bazı ürünlerin tek dozluk kaplarını çevreleyen dış poşet için de açıldıktan sonra ayrı bir süre bulunur. Dış poşetin açılması ile tek dozluk kabın açılması aynı işlem değildir.

Neden yalnızca tarihe bakmak yetmiyor?

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), göze uygulanan ilaçların enfeksiyon riskini azaltmak için steril olması gerektiğini vurguluyor. Damlalık ucunun ele, göze veya başka yüzeylere değmesi ürünün kirlenmesine yol açabilir. Dolayısıyla kullanım süresine uymak kadar uygulama sırasında hijyeni korumak da önemlidir.

Renk değişikliği veya normalde berrak olması gereken bir üründe bulanıklık fark edildiğinde ürün kullanılmamalı. Ancak normal görünmesi de talimatta belirtilen süreyi uzatmak için gerekçe değildir.

Açılış tarihini şişeye yazın

Küçük bir alışkanlık, önemli bir karışıklığı önleyebilir: Şişeyi ilk açtığınız tarihi etikete yazın. Açılış tarihini hatırlamıyorsanız, yalnızca kutudaki son kullanma tarihine bakarak devam etmek yerine eczacınıza danışın.

Günlük kullanımda şu noktalara da dikkat edilmeli:

• Damlayı uygulamadan önce ellerinizi yıkayın.
• Damlalık ucuna dokunmayın; ucun göze veya başka yüzeylere değmesini önleyin.
• Kullandıktan sonra kapağı kapatın ve damlanızı başkalarıyla paylaşmayın.
• Saklama sıcaklığı ve buzdolabı gerekliliği için ürünün kendi talimatını izleyin.
• Düzenli tedavide yeni şişeyi zamanında temin edin; tedavinizi kendi kararınızla kesmeyin.

Kullanım sırasında ağrı, akıntı, görmede değişiklik veya belirgin rahatsızlık gelişirse ürünü kullanmayı bırakıp göz hekimine başvurun.

Göz damlasını kontrol ederken üç soruyu birlikte sorun: Son kullanma tarihi ne? Ne zaman açıldı? Açıldıktan sonra ne kadar süre kullanılabiliyor?

Opak Lens, Elegance Special Toric ve Elegance Freshcolors Toric yıllık kontak lenslerin yeniden siparişe açıldığını duyurdu. Özel üretim olarak temin edilen iki ürünün teslimat süresi 8–10 hafta olarak açıklandı.

Opak Lens tarafından daha önce optik sektörünün kullanımına sunulan ve özellikle geniş üretim parametreleriyle dikkat çeken Elegance Special Toric ve Elegance Freshcolors Toric kontak lensler, yeniden sipariş edilebiliyor.

İlk kez 2021 yılında satışa sunulan bu iki özel üretim ürün, yüksek sferik ve silindirik değerlerde kontak lens ihtiyacı bulunan kullanıcılar için geliştirilmiş seçenekleriyle optik sektöründe ilgi görmüştü.

Ancak ilerleyen dönemde üretici firmadan kaynaklanan bazı tedarik sorunları nedeniyle ürünlerin teminine ara verilmek zorunda kalındı.

Opak Lens'in 2026 Kontak Lens Kataloğu'nda yeniden yer alan her iki ürün de artık özel siparişle temin edilebilecek.

Elegance Special Toric: Geniş Parametrelerde Özel Üretim

Elegance Special Toric, yüksek astigmatizma değerleri de dahil olmak üzere geniş bir reçete aralığında üretilebilen yıllık yumuşak kontak lens seçeneği sunuyor.

Ürünün teknik özellikleri şöyle:

• Değişim sıklığı: Yıllık
• Materyal: Polymacon
• Su içeriği: %38
• Çap (DIA): 13.70 / 14.60 mm
• Temel eğri (BC): 7.80 / 9.00 mm
• Sferik değer: 0.00 ile +25.00 D ve 0.00 ile -6.00 D aralığı
• Silindirik değer: -0.50 ile -7.00 D aralığı, 0.25 D basamaklarla
• Aks: 5° ile 180° arasında, 5° basamaklarla
• Ambalaj: Şişede 1 adet

Sferik değerlerde 0.00 ile -6.00 D arasında 0.25 D, +6.50 ile +25.00 D arasında ise 0.50 D basamaklarla üretim yapılabiliyor.

Elegance Freshcolors Toric: Renkli Kontak Lenste Astigmatizma Seçeneği

Elegance Freshcolors Toric ise renkli kontak lens kullanmak isteyen ve aynı zamanda astigmatizma düzeltmesine ihtiyaç duyan kullanıcılar için özel üretim seçeneği sunuyor.

Freshcolors serisinin renk seçenekleri, torik üretim imkânıyla bir araya getiriliyor.

Ürünün teknik özellikleri şöyle:

• Değişim sıklığı: Yıllık
• Materyal: Polymacon
• Su içeriği: %38
• Çap (DIA): 14.50 mm
• Temel eğri (BC): 8.60 mm
• Sferik değer: 0.00 ile +25.00 D ve 0.00 ile -6.00 D aralığı
• Silindirik değer: -0.50 ile -7.00 D aralığı, 0.25 D basamaklarla
• Aks: 5° ile 180° arasında, 5° basamaklarla
• Ambalaj: Şişede 1 adet

Sferik değerlerde 0.00 ile -6.00 D arasında 0.25 D, +6.50 ile +25.00 D arasında ise 0.50 D basamaklarla üretim yapılabiliyor.

Elegance Freshcolors Toric, yıllık Freshcolors serisinin tüm renklerinde torik olarak üretilebiliyor.

Özel Siparişlerde Teslimat Süresi 8–10 Hafta

Her iki ürün de standart stok ürünü yerine özel üretim sipariş kapsamında temin ediliyor.

Opak Lens tarafından yapılan bilgilendirmeye göre, üretim ve tedarik süreci dikkate alındığında Elegance Special Toric ve Elegance Freshcolors Toric kontak lenslerin teslimat süresi 8–10 hafta olarak öngörülüyor.

Bu nedenle optisyenlik müesseselerinin siparişlerini oluştururken söz konusu teslimat süresini dikkate almaları önem taşıyor.

Geniş üretim parametreleriyle yeniden siparişe açılan iki ürünün, özellikle standart kontak lens seçeneklerinin yeterli olmadığı reçetelerde optik sektörüne alternatif sunması hedefleniyor.

Ürünler hakkında detaylı bilgi almak ve sipariş vermek isteyen optisyenlik müesseseleri Opak Lens şubeleri ile irtibata geçebilirler.

“Gece görüşünü artırır” ve “far parlamasını azaltır” iddialarıyla sunulan sarı camlı gözlükler gerçekten avantaj sağlıyor mu? Araştırmalar, daha parlak görme hissi ile ölçülen görme performansı arasında önemli bir ayrım olduğunu gösteriyor.

Karşıdan gelen farların yarattığı kamaşma, gece araç kullanan pek çok kişinin ortak sorunu. Ancak çözüm ararken gözlük camının rengine odaklanmak yeterli değil. Görme düzeltmesinin güncel olması, camların durumu ve kamaşmanın göz sağlığıyla ilişkisi de değerlendirilmesi gereken başlıklar arasında.

Daha parlak hissetmek, daha iyi görmek anlamına gelmeyebilir

Sarı camla çevrenin daha parlak göründüğünü söyleyen kullanıcılar var. Ancak bir araştırmada bu izlenim, yayaları daha hızlı fark etme avantajına dönüşmedi.

Sürüş simülatöründeki araştırma ne gösterdi?

JAMA Ophthalmology dergisinde 1 Ağustos 2019’da çevrim içi yayımlanan çalışma, 22 katılımcıyla üç sarı camlı gözlüğü şeffaf camlarla karşılaştırdı. Far kamaşması varken ve yokken yayaları fark etme süreleri ölçüldü.

Sarı camların bu performansı iyileştirdiği veya kamaşmanın olumsuz etkisini azalttığı gösterilemedi. Araştırmacılar, sonuçların gece sürüşünde sarı cam önerisini desteklemediğini belirtti.

Katılımcı sayısı küçüktü ve çalışma simülatörde yapıldı. Bulgular, bütün ürünlerin gerçek trafikteki etkisini veya kaza oranlarını ortaya koymuyor.

Sarı filtre ile antirefle kaplama aynı işlevi görmez

College of Optometrists, Ekim 2023 tarihli bilgilendirmesinde sarı filtrelerin yararının kanıtlanmadığını, yolun karanlık bölümlerini daha da karanlık gösterebileceğini belirtiyor. Kuruluş, sürüşte gözlük kullanan kişiler için antirefle kaplamanın dikkat dağıtan cam yansımalarını azaltmaya yardımcı olabileceğini ifade ediyor.

Antirefle kaplama, gözlük camı yüzeyindeki yansımaları azaltmayı amaçlar. Bu özellik, camı sarıya boyayarak ışığı filtrelemekten farklıdır. Gözlük yüzeyinden kaynaklanan yansımaların azalması, gözün içindeki bütün kamaşma nedenlerinin de ortadan kalkacağı anlamına gelmez.

Cam seçerken yalnızca renge bakmak da yeterli değildir. College of Optometrists’in teknik rehberi, görünür ışık geçirgenliği yüzde 75’in altında olan güneş gözlüğü filtrelerini alacakaranlıkta ve gece yol kullanımı için uygun görmüyor. Bu eşik, üzerindeki herhangi bir camın gece görüşünü artırdığına ilişkin bir kanıt olarak yorumlanmamalı.

Gece görüşü için önce neler kontrol edilmeli?

Eyecare Trust’ın gece sürüşü rehberi, sürücülerin şu temel noktalara dikkat etmesini öneriyor:

• Görme düzeltmesi: Sürüş için önerilen gözlük veya kontak lensi, güncel reçeteyle kullanın.
• Gözlük camları: Kirli veya çizilmiş camlar görüşü olumsuz etkileyebilir.
• Ön cam ve silecekler: Ön camı hem içeriden hem dışarıdan temiz tutun; sileceklerin durumunu kontrol edin.
• Araç aydınlatması: Farların ve diğer ışıkların düzgün çalıştığından emin olun.

Kamaşma yeni başladıysa, arttıysa veya gece görüşünüz değiştiyse göz hekimi değerlendirmesi önem taşır. Astigmatizma, göz kuruluğu ve katarakt gibi durumlar kamaşmayı artırabilir. Bu yüzden şikâyeti yalnızca bir gözlük rengi seçerek çözmeye çalışmak, asıl nedenin değerlendirilmesini geciktirebilir.

Gece sürüşünde gözlük seçiminin temelinde, kişiye uygun görme düzeltmesi ve göz sağlığı değerlendirmesi bulunmalı. Ürünün daha parlak bir görüntü hissi vermesi, tek başına daha güvenli sürüş sağladığını göstermeye yetmez.

Sonbaharda rüzgâr, değişen nem oranı, alerjenler ve uzun süreli ekran kullanımı; gözlerde kuruluk, yanma, batma ve kızarıklık gibi şikâyetleri artırabiliyor. Op. Dr. Nihat Tamer, mevsim geçişlerinde göz sağlığını korumak için çevresel koşullara dikkat edilmesi ve devam eden şikâyetlerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti.

Mevsim geçişleri, vücudun yanı sıra göz sağlığını da etkileyebiliyor. Sonbahar aylarında hava sıcaklıklarının düşmesi, rüzgâr, değişen nem oranı ve kapalı ortamlarda geçirilen sürenin artması; gözlerde kuruluk, yanma, batma, kızarıklık ve sulanma gibi şikâyetlere yol açabiliyor.

Op. Dr. Nihat Tamer, sonbahar döneminde göz sağlığının korunmasına yönelik değerlendirmesinde, günlük yaşam alışkanlıklarının ve çevresel faktörlerin göz yüzeyi üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Tamer, devam eden göz şikâyetlerinin yalnızca mevsim değişikliğiyle açıklanmaması ve gerektiğinde göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğini vurguladı.

Göz kuruluğu sonbaharda daha sık hissedilebiliyor

Göz yüzeyinin sağlıklı kalmasında gözyaşı tabakasının önemli bir rol oynadığını belirten Op. Dr. Nihat Tamer, rüzgâr, kuru hava ve uzun süre dijital ekranlara bakmanın göz kuruluğu şikâyetlerini artırabileceğine dikkat çekti.

Bilgisayar, tablet ve telefon kullanımı sırasında göz kırpma sıklığının azalması, gözyaşı tabakasının daha hızlı buharlaşmasına neden olabiliyor. Bu durum gözlerde yanma, batma, yabancı cisim hissi ve zaman zaman bulanık görme şeklinde kendini gösterebiliyor.

Göz konforunun korunması için ekran karşısında düzenli aralar verilmesi, bilinçli göz kırpmaya dikkat edilmesi ve kapalı ortamların nem dengesinin korunması önem taşıyor. Şikâyetlerin uzun sürmesi veya günlük yaşamı etkilemesi durumunda ise göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerekiyor.

Alerjik göz şikâyetleri ihmal edilmemeli

Sonbaharda havadaki polenler, küf sporları ve ev içi toz gibi alerjenler, özellikle alerjiye yatkın kişilerde göz şikâyetlerini tetikleyebiliyor. Gözlerde kaşıntı, kızarıklık, sulanma ve göz kapaklarında şişlik, alerjik konjonktivitin belirtileri arasında yer alıyor.

Op. Dr. Nihat Tamer, bu tür şikâyetlerde gözleri ovuşturmaktan kaçınılmasının ve alerjenlerle temasın mümkün olduğunca azaltılmasının önemine dikkat çekti.

Gözlerdeki kızarıklık ve kaşıntının her zaman alerjiden kaynaklanmayabileceğini de hatırlatan Tamer, benzer belirtilerin farklı göz sorunlarında da görülebileceğini belirterek doğru tanı ve tedavi için uzman değerlendirmesinin önemini vurguladı.

Uzun süre ekran kullanımı göz yorgunluğunu artırabiliyor

Sonbaharda günlerin kısalmasıyla kapalı alanlarda geçirilen sürenin artması, dijital ekran kullanımını da etkileyebiliyor. Uzun süre yakına odaklanmak ve ekran karşısında daha az göz kırpmak, göz yorgunluğu ve kuruluk şikâyetlerini beraberinde getirebiliyor.

Ekran kullanımına bağlı göz yorgunluğunu hafifletmeye yardımcı olmak amacıyla 20-20-20 kuralının uygulanması öneriliyor. Bu kurala göre her 20 dakikada bir, yaklaşık 6 metre uzaklıktaki bir noktaya 20 saniye boyunca bakmak, gözlerin dinlenmesine yardımcı olabiliyor.

Ekranın uygun mesafede konumlandırılması ve ortam aydınlatmasının doğru ayarlanması da göz konforu açısından önem taşıyor. Günlük ekran kullanımı sırasında düzenli mola verilmesi ve göz kırpmanın ihmal edilmemesi, göz yüzeyinin nemli kalmasını destekleyen alışkanlıklar arasında bulunuyor.

Ani görme değişikliklerinde vakit kaybedilmemeli

Göz sağlığının korunmasında belirtilerin erken fark edilmesi ve düzenli göz muayeneleri büyük önem taşıyor. Geçmeyen kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet ve bulanık görme gibi şikâyetlerde uzman değerlendirmesi alınması gerekiyor.

Ani görme kaybı veya aniden başlayan belirgin görme değişikliklerinde ise vakit kaybetmeden acil tıbbi yardım alınması önem taşıyor. Bu belirtilerin mevsimsel bir rahatsızlık olarak değerlendirilerek göz ardı edilmemesi gerekiyor.

Op. Dr. Nihat Tamer, sonbahar aylarında göz sağlığına yönelik basit önlemlerin günlük yaşam konforunu destekleyebileceğini, ancak devam eden şikâyetlerin yalnızca mevsim değişikliğine bağlanmaması gerektiğini hatırlattı. Göz sağlığının korunması için kişiye özel değerlendirme ve düzenli kontrollerin önemini koruduğunu belirtti.

Renkli kontak lenslerin yalnızca göz rengini değiştirmek için kullanıldığını düşünenler yanılıyor. Bazı renkli lensler, görme kusurunu düzeltirken göz renginde de değişiklik sağlayabiliyor. Ancak her ürün her numarada bulunmuyor; seçimde renk kadar reçete ve lensin göze uyumu da önem taşıyor.

Gözlük veya şeffaf kontak lens kullanan birçok kişinin aklında aynı soru var: “Göz rengimi değiştirmek istiyorum ama net görmekten vazgeçmek zorunda mıyım?” Uygun kullanıcılar için numaralı renkli kontak lensler, bu iki beklentiyi aynı üründe buluşturabiliyor.

Renkli olması, bir lensin mutlaka numarasız olduğu anlamına gelmiyor. Bazı ürünlerin hem görme düzeltmesi sağlayan numaralı seçenekleri hem de yalnızca renk değişikliği amacıyla kullanılan numarasız seçenekleri bulunuyor. Burada belirleyici olan, beğenilen rengin kişinin kontak lens reçetesine ve göz yapısına uygun bir üründe sunulması.

Aynı lenste iki farklı işlev

Numaralı renkli kontak lenslerde renkli desen gözün görünümünü değiştirirken, lensin optik gücü görme düzeltmesi sağlıyor. Böylece tek bir lens hem görünüm hem de görme ihtiyacına yanıt verebiliyor.

Numarasız, başka bir ifadeyle “plano” renkli lensler ise kırma kusurunu düzeltmiyor. Görme düzeltmesine ihtiyaç duyan bir kişinin yalnızca numarasız renkli lens takması, ihtiyaç duyduğu optik düzeltmeyi sağlamıyor.

Beğendiğiniz renk, ihtiyacınız olan numarada bulunmayabilir

Kahverengi, gri, yeşil veya mavi bir lensi beğenmek, o ürünün kişinin ihtiyacı olan bütün reçete değerlerinde üretildiği anlamına gelmiyor. Numara aralıkları ve lens tasarımları üründen ürüne değişebiliyor.

Özellikle astigmatizma gibi farklı görme ihtiyaçları söz konusu olduğunda, yalnızca lensin rengini ve numarasını kontrol etmek yeterli olmayabiliyor. Göz hekiminin belirlediği lens özellikleri ile ürünün mevcut seçeneklerinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Gözlük numarasını doğrudan kullanmayın

Gözlük reçetesi ile kontak lens reçetesi otomatik olarak birbirinin yerine geçmiyor. Gözlük camı gözün önünde belirli bir mesafede dururken, kontak lens doğrudan göz yüzeyine yerleşiyor. Bu fark nedeniyle gereken optik güç bazı kullanıcılarda değişebiliyor.

Ayrıca kontak lens seçiminde çap, baz eğrisi ve lensin göz üzerindeki uyumu da önem taşıyor. “Gözlüğümün numarasını biliyorum, aynı numarada renkli lens alabilirim” düşüncesiyle hareket etmek yerine, kontak lens için göz hekimi değerlendirmesi yapılmalı.

Ürün fotoğrafındaki görünüm herkeste aynı olmayabilir

Aynı renkli lens, farklı kişilerde farklı bir görünüm oluşturabiliyor. Doğal göz rengi, lensin deseni ve kapatıcılığı ile ortamın ışığı, ortaya çıkan renk etkisini değiştirebiliyor.

Bu nedenle ürün fotoğrafları görünüm hakkında fikir verebilir; ancak birebir aynı sonucu garanti etmez. Önce göze ve reçeteye uygun seçenekler belirlenmeli, ardından renk tercihi yapılmalı.

Numarasız olması bakım ihtiyacını ortadan kaldırmıyor

Yalnızca görünüm amacıyla kullanılan renkli lensler de göz yüzeyine temas ediyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), renkli ve dekoratif kontak lenslerin tıbbi cihaz olduğunu; numarasız seçeneklerde de göz muayenesi ve uygun lens uygulamasının önem taşıdığını vurguluyor.

Güvenli kullanım için şu alışkanlıklara dikkat edilmeli:

• Lenslere dokunmadan önce eller sabunla yıkanmalı ve iyice kurulanmalı.
• Yeniden kullanılabilen lenslerde önerilen bakım sistemi ve taze solüsyon kullanılmalı.
• Lensler suyla temizlenmemeli; duş, havuz veya denize girmeden önce çıkarılmalı.
• Hekim tarafından özellikle uygun görülmedikçe lenslerle uyunmamalı.
• Lensler başka kişilerle paylaşılmamalı.
• Günlük takma süresi ve değiştirme takvimi, ürün talimatları ve hekimin önerileri doğrultusunda takip edilmeli.

Kullanım sırasında kızarıklık, ağrı veya görmede azalma ortaya çıkarsa lensler çıkarılmalı ve gecikmeden göz hekimine başvurulmalı. Rahatsızlık varken lens kullanımına devam edilmemeli.

Numaralı renkli kontak lenslerde ilk adım, göz hekimi muayenesiyle uygunluğun belirlenmesidir. Reçeteye uygun ürünün temini ve kullanım bilgilerinin öğrenilmesinde optik mağazadan destek alınabilir. Renk tercihi, bu değerlendirmelerin ardından yapılmalıdır.

Cincinnati Çocuk Hastanesi ve Alabama Üniversitesi uzmanları tarafından yürütülen yeni bir araştırma, kapalı alanlardaki aydınlatma spektrumunda yapılacak değişikliklerin çocuklarda miyop gelişimini önleyebileceğini ortaya koydu.

Dünya genelinde çocukluk çağı miyop vakalarında yaşanan hızlı artış, göz sağlığı ve optik sektörünü yeni önleyici çözümler aramaya yöneltiyor. Saygın bilim dergisi Cell Reports Medicine’da yayımlanan çalışmaya göre, güneş ışığında bol miktarda bulunan ancak standart iç mekan aydınlatmalarında neredeyse hiç yer almayan indigo ışığı (419 nm - 446 nm dalga boyu), göz küresinin eksenel olarak aşırı uzamasını ve dolayısıyla miyop gelişimini tamamen engelleyebiliyor.

Standart LED’ler Eksik Spektrum Sunuyor

İnsan görsel sistemine oldukça yakın bir yapıya sahip canlı modeller üzerinde gerçekleştirilen deneylerde, indigo ışığının miyop üzerindeki baskılayıcı etkisi net bir şekilde kanıtlandı.

Araştırmanın kıdemli yazarlarından Cincinnati Çocuk Hastanesi Oftalmoloji Araştırma Direktörü Prof. Dr. Richard Lang, geleneksel aydınlatmaların biyolojik eksikliğine vurgu yaparak şunları söyledi:

"İnsan gözü, güneşin sunduğu tam spektrumlu ışık altında gelişti. Bugün kullandığımız standart beyaz LED’ler genellikle 450 nanometre civarında tepe yapar ve daha uzun dalga boylarında ışık yayar. Ancak gözün görüntü oluşturma dışındaki biyolojik süreçlerini ve kırılma gelişimini uyaracak indigo ışığından yoksundur. Kapalı mekanlarda uzun süre vakit geçirdiğimizde, göz normal kırılma gelişimi için ihtiyaç duyduğu dalga boylarını alamaz ve miyop ortaya çıkar."

Geleceğin İç Mekan Aydınlatması: Biyolojik Olarak Tam Spektrum

Araştırmacıların bir sonraki hedefi, indigo ışığıyla zenginleştirilmiş aydınlatma sistemlerini kreş ve okullarda test ederek çocuklardaki miyop riskini ne oranda düşürdüğünü klinik olarak doğrulamak olacak.

Çalışmanın nihai amacının iç mekanları sadece 'daha parlak' hale getirmek değil, "biyolojik olarak daha tam" kılmak olduğunu belirten Prof. Lang, gelecekte bu aydınlatma teknolojisinin çocuklar için güvenli, pasif ve kolay uygulanabilir bir miyop önleme standardına dönüşebileceğini ifade etti.

Futbolcu Tolga Kalender’in göz kanseri nedeniyle hayatını kaybetmesi, göz tümörlerinde erken teşhisin hayati önemini bir kez daha gündeme taşıdı. Uzmanlar, rutin göz muayenelerinin sadece görme kusurlarını tespit etmekle kalmayıp hayat kurtardığına dikkat çekiyor.

Göz bölgesinde gelişen tümörler, diğer organ kanserlerine kıyasla daha az sıklıkta görüldüğü için toplumda yeterince bilinmiyor. Ancak göz kapağı, göz yüzeyi ve göz içi dokularda ortaya çıkabilen bu tümörler, hem görme kaybına hem de hayati risklere yol açabiliyor.

Manisa Şehir Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Melisa Yılmaz, göz tümörlerinin sıklıkla hiçbir dış belirti vermeden ilerleyebileceği konusunda uyarılarda bulunarak, erken tanının hem görme fonksiyonlarının hem de hasta yaşamının korunmasındaki kritik rolünü vurguladı.

Bu Semptomlara Dikkat: Sinsi İlerleyebilir!

Göz tümörlerinin kimi zaman sadece rutin muayeneler esnasında tesadüfen saptandığını belirten Op. Dr. Melisa Yılmaz, göz ardı edilmemesi gereken temel belirtileri şöyle sıraladı:

• Göz çevresinde veya kapağında fark edilen kitle veya renk değişimleri,

• İyileşmeyen yara oluşumları,

• Görme alanında gölgelenme, ani ışık çakmaları veya netlik kaybı.

Çocuklarda ve Yetişkinlerde Farklı Riskler

Hastalığın yaş gruplarına göre farklı türlerde kendini gösterebildiğine değinen Yılmaz, yetişkinlerde pigment hücrelerinden kaynaklanan uveal melanom vakalarının vücudun diğer organlarına metastaz yapma riski taşıdığını ifade etti.

Çocuklarda ise en sık görülen kötü huylu göz içi tümörü olan retinoblastom için ailelerin çok dikkatli olması gerektiği belirtildi. Çocuk fotoğraflarında göz bebeğinin beyaz yansıma vermesi ve yeni gelişen şaşılık, hastalığın en belirgin ilk işaretleri arasında yer alıyor.

"Göz Muayenesi Sadece Numaradan İbaret Değildir"

Göz tümörlerinde tedavinin tümörün yerleşimi, boyutu ve türüne göre; düzenli takip, lazer, radyoterapi veya cerrahi yöntemlerle şekillendiğini belirten Op. Dr. Melisa Yılmaz, mesajını şu sözlerle tamamladı:

"Göz muayeneleri sadece görme kusurlarını ve gözlük numarasını belirlemek için yapılmaz. Düzenli kontroller, hiçbir belirti vermeyen ancak ciddi sonuçlar doğurabilecek hastalıkların erken evrede fark edilmesini sağlar. Gözlerimiz sadece dünyaya açılan bir pencere değil, genel sağlığımıza açılan en önemli kapıdır."

Bir çocuk için öğrenmeye katılmak, bir çalışan için işini sürdürebilmek, ileri yaştaki bir kişi için sevdiği uğraşlara devam etmek… Doğru gözlük, görme ihtiyacını karşılarken insanın önündeki imkânları da genişletebilir.

Bir kitabı okumaktan vazgeçmek, küçük bir işi başkasına bırakmak, uzaktaki yazıyı seçemediği için soru sormaya çekinmek… Görmekte zorlanmak, günlük yaşamda bazen böyle küçük geri çekilmelerle kendini gösterir.

Bu güçlüklerin bir bölümünün arkasında, uygun gözlükle düzeltilebilecek bir görme sorunu bulunabilir. İhtiyaca uygun gözlüğe kavuşmak ise kişinin ertelediği bir işe yeniden başlamasına, kendi başına yapabildiği şeyleri artırmasına yardımcı olabilir.

Gözlüğün umutla ilişkisi burada başlar: İnsan, yapamadığını düşündüğü bir şeyi yeniden yapabildiğinde önündeki seçenekler de değişir.

Bir çocuğun öğrenme fırsatı

Tahtadaki yazıyı seçemeyen bir çocuk, öğretmenin anlattığını takip etmekte veya bilgiyi defterine aktarmakta zorlanabilir. Görme ihtiyacı fark edilmediğinde, bu güçlük dikkat ya da öğrenme sorunu gibi yorumlanabilir.

Çin’in Gansu bölgesinde yürütülen ve ilk yıl sonuçları 2006’da paylaşılan randomize bir araştırma, gözlüğe ihtiyaç duyan ilkokul öğrencilerine gözlük sağlanmasının sınav başarısını artırabildiğini gösterdi.

Bu bulgu, gözlüğün öğrenmek için gerekli görsel bilgiye ulaşmayı kolaylaştırmasının önemine işaret ediyor. Çocuğun tahtayı, kitabını ve ders materyallerini daha rahat görebilmesi, eğitimden yararlanabilmesi açısından temel bir ihtiyaç.

Görme sorununun fark edilmesi, çocuğun yaşadığı güçlüğün anlaşılmasını da sağlayabilir. Aileler ve öğretmenler için önemli adım, çocuğun görmesini değerlendirmek; gerekli gözlük ve takip ihtiyacını karşılamaktır.

Bir çalışanın emeğini sürdürebilmesi

Yakın görmesi zamanla zorlaşan bir kişi, işindeki yavaşlamayı yaşının ilerlemesine bağlayabilir. Yaşla birlikte yakın mesafeye odaklanmanın azalması, yani presbiyopi, uygun gözlükle desteklenebilen bir görme ihtiyacıdır.

Hindistan’ın Assam bölgesindeki çay işçileriyle yapılan PROSPER araştırması bu konuda dikkat çekici bir örnek sunuyor. 2018’de yayımlanan çalışmada, yakın görme sorunu bulunan ve gözlüğü olmayan 751 çalışan değerlendirilmişti. Çalışma mesafesine uygun yakın gözlüğü verilen grupta, kontrol grubuna kıyasla yaklaşık yüzde 22’lik göreli üretkenlik artışı ölçüldü.

2026’da yayımlanan PROSPER II araştırmasında ise Hindistan’daki hazır giyim fabrikalarında çalışan 682 kişi izlendi. Uygun yakın gözlüğü sağlanması, 12 haftalık dönemde kontrol grubuna göre yüzde 5,7’lik üretkenlik artışıyla ilişkili bulundu.

Optik Gazete’de 6 Ağustos 2026 tarihli “Bir Gözlük Ekonomiye Ne Kadar Katkı Sağlayabilir?” haberimizde, bu ikinci araştırmanın çalışma hayatındaki karşılığını ele almıştık.

Bu sonuçların kişiye dönük anlamı da önemli: Görme gereksinimi karşılanan bir çalışan, yaptığı işte becerisini daha iyi kullanabilir. Araştırmalardaki oranlar bütün mesleklere veya her kullanıcıya aynen uygulanamaz; ancak düzeltilmemiş yakın görme sorununun çalışma üzerindeki etkisini somutlaştırır.

Hayatın sonraki dönemlerinde de katılım

Gözlüğün günlük yaşamdaki değeri, okumayı ve çalışmayı aşar. Bir sohbet sırasında karşıdaki kişinin yüzünü seçebilmek, sevilen bir el işini sürdürebilmek veya gündelik yazıları okuyabilmek de kişi için anlamlı olabilir.

Benjamin Franklin’in 23 Mayıs 1785 tarihli mektubu, bunun tarihsel bir örneğini taşıyor. Franklin, yakın ve uzak görüşü aynı gözlükte birleştiren bifokal tasarımını anlatırken, yemek masasındaki kişilerin yüz ifadelerini görebilmenin Fransızca konuşmaları anlamasına yardımcı olduğunu da belirtmişti.

Burada söz konusu olan, konuşmayı takip ederken görsel ipuçlarından yararlanmaktı. Gözlüğün katkısı, kişinin sohbetin içinde kalmasını kolaylaştıran bir ayrıntıda görünür hâle geliyordu.

Umudun önündeki engel: Erişim

Doğru gözlüğün sağlayabildiği bu imkânlar, herkes için aynı ölçüde erişilebilir değil.

Dünya Sağlık Örgütü’nün güncel bilgilendirmesine göre, düşük gelirli ülkelerde gözlüğe ihtiyaç duyan her üç kişiden ikisi gözlüğe erişemiyor.

Bu nedenle göz sağlığı hizmetinin hedefi yalnızca ihtiyacı belirlemekle sınırlı kalmamalı. Uygun gözlüğün temin edilmesi, doğru uygulanması ve kişinin onu kullanabilmesinin desteklenmesi de sürecin parçası olmalı.

Gözlüğün değeri, yeniden yapabildiklerimizde

Her görme sorunu gözlükle çözülemez. Görmede zorlanmanın nedenini belirlemek için göz hekimi değerlendirmesi gerekir. Reçeteye uygun cam, yüze doğru oturan çerçeve ve gerekli kullanım bilgileri de gözlükten yararlanmayı destekler.

“Bir gözlük nasıl umut verir?” sorusunun yanıtı, karşılanmamış bir ihtiyacı fark edip kişinin hayatındaki somut bir güçlüğü azaltabilmesinde saklıdır.

Bazen bu, yarım bırakılmış bir kitabı yeniden açmak olur. Bazen yapılan işi sürdürebilmek, bazen de bir sohbeti daha rahat takip etmek.

Bir gözlüğün değeri, insanın günlük yaşamına yeniden katabildiği bu imkânlarda görünür.

PROTECT çalışmasının üç yıllık sonuçlarına göre, miyopi kontrolü amacıyla tasarlanan günlük tek kullanımlık kontak lensleri kullanan çocuklarda miyopi ilerlemesi ve gözün aksiyel uzaması, oluşturulan sanal kontrol grubuna kıyasla daha düşük bulundu. Sonuçlar umut verici olsa da üç yıllık karşılaştırmanın nasıl yapıldığı, rakamları yorumlarken önem taşıyor.

Visioneering Technologies, çocuklarda miyopi ilerlemesini değerlendiren PROTECT çalışmasının tamamlanan üç yıllık sonuçlarını 30 Eylül 2026’da duyurdu. Çalışmada şirketin NaturalVue Multifocal 1 Day adlı yumuşak kontak lensi incelendi. Açıklanan analiz, başlangıçta 7 yaşından 13 yaşına kadar olan, −0,75 ile −5,00 diyoptri arasında miyopisi bulunan 102 çocuğun protokole uygun verilerine dayanıyor. Araştırma ABD, Kanada, Hong Kong ve Singapur’daki merkezlerde yürütüldü.

Üç yılda hangi sonuçlar bildirildi?

Şirketin açıkladığı verilere göre kontak lensi kullanan çocuklarda, sanal kontrol grubuna kıyasla üç yıl sonunda:

• Miyopi ilerlemesi 1,06 diyoptri daha az,
• Gözün aksiyel uzaması 0,58 milimetre daha az oldu.

Ayrıca çocukların %59’unda yıllık ortalama miyopi ilerlemesi 0,25 diyoptri veya altında kaldı. Şirket, %55’inin aksiyel uzamasının da çalışmada kullanılan miyop olmayan çocuklara ilişkin karşılaştırma aralığında bulunduğunu bildirdi. Bu oranlar, tüm çocuklarda ilerlemenin durduğu anlamına gelmiyor.

Aksiyel uzunluk, gözün önünden arkasına kadar olan mesafeyi ifade ediyor. Çocukluk döneminde gözün uzaması, miyopinin ilerlemesinin izlenmesinde kırma kusurundaki değişimle birlikte değerlendiriliyor.

“Sanal kontrol grubu” ne anlama geliyor?

PROTECT, başlangıçta çocukların farklı kontak lens gruplarına rastgele ayrıldığı, çift kör bir klinik çalışma olarak tasarlandı. Ancak başlangıçtaki tek odaklı kontak lens kontrol grubunun 24 ayın ardından diğer gruba geçirildiği çalışma belgelerinde belirtiliyor. Bu nedenle duyurudaki üç yıllık etki rakamları, 36 ay boyunca aynı kontrol lensini kullanan ayrı bir grupla doğrudan karşılaştırmadan gelmiyor. Şirket, 24 aylık kontrol verilerinin ileriye dönük tahminlerini ve başlangıç özelliklerine göre eşleştirilmiş sanal kontrol modelini kullandığını açıklıyor.

Bu ayrım haberin temel noktası: 1,06 diyoptri ve 0,58 milimetre, üç yıllık sanal kontrol karşılaştırmasına dayanan farklar. Açıklanan sonuçlar şu aşamada şirket duyurusu ve konferans sunumu olarak aktarılıyor; üç yıllık verilerin hakemli bir makalede yayımlandığı bilgisi duyuruda yer almıyor.

Çalışma, miyopi kontrolünde yalnızca gözlük numarasındaki değişimi değil, gözün aksiyel uzamasını da izlemenin önemini gösteriyor. Bir çocuk için kontak lens seçimi ve takip planı ise yaşına, miyopi seyrine, göz sağlığına ve lens kullanımına uygunluğuna göre göz sağlığı uzmanıyla değerlendirilmelidir.

Gözlük çerçevelerinde kullanılan deneme camlarının üretim atıkları, endüstriyel ölçekte yürütülen bir geri dönüşüm denemesinde yeniden akrilik hammaddeye dönüştürüldü. Çalışma, atık malzemenin üretim zincirine geri kazandırılması için bir yol gösteriyor; süreç henüz ticari ölçekte tamamlanmış bir döngü anlamına gelmiyor.

Trinseo, Lapo ve laprima plastics, gözlük sektöründeki şirketlerden toplanan PMMA esaslı deneme camı atıklarını işleyerek ham geri dönüştürülmüş metil metakrilat (MMA) elde ettiklerini açıkladı. MMA, akrilik malzeme PMMA’nın üretiminde kullanılan temel bileşen. Şirketlerin 29 Eylül 2026’da duyurduğu sonuç, iki yılı aşkın geliştirme çalışmasının ardından yapılan endüstriyel ölçekli bir denemeye dayanıyor.

Atıklar nasıl işlendi?

Süreç, deneme camı atıklarının ayrı toplanmasıyla başladı. laprima plastics, atıkları öğütüp saflaştırarak içlerindeki polikarbonat, cam ve poliamid gibi farklı malzemelerin miktarını azalttı. Hazırlanan PMMA atıkları daha sonra başka PMMA hammaddeleriyle karıştırıldı ve Trinseo’nun depolimerizasyon işleminden geçirildi. Bu işlem, polimeri yeniden temel bileşenlerine ayırıyor. Deneme sonucunda ileri işlemlerde kullanılmak üzere ham geri dönüştürülmüş MMA üretildi.

Buradaki “deneme camı”, çerçevelerde kullanılan PMMA esaslı plastik camları ifade ediyor; mineral cam atığı veya kullanıcıya özel numaralı gözlük camı anlamına gelmiyor. Çalışmada geri kazanılan malzeme de doğrudan yeni bir gözlük camı değil, yeni akrilik ürünlerin üretiminde kullanılabilecek ham MMA.

Önceki çalışmadan farkı ne?

Trinseo ile Lapo, 2025’te en az %86 geri dönüştürülmüş içerik barındıran PMMA reçinesini deneme camlarında kullanmıştı. Yeni çalışma ise üretimde ortaya çıkan PMMA deneme camı atığının yeniden hammaddeye dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğine odaklanıyor. Dolayısıyla %86 oranı, bu son denemede elde edilen MMA’nın geri dönüşüm verimini göstermiyor.

Şirketlerin açıklamasına göre sonuç, gözlük sektöründeki PMMA atıkları için teknik olarak uygulanabilir bir geri kazanım yolu ortaya koyuyor. Bunun düzenli, kapalı döngü bir üretim modeline dönüşmesi içinse toplama, ayrıştırma ve üretim ölçeği üzerinde çalışılması gerekiyor.

ABD’de geliştirilen bir prototip, kullanıcının baktığı kişinin sesini kalabalık ortamlarda daha anlaşılır hâle getirmeyi hedefliyor. Gözlük biçimindeki teknoloji, henüz kullanıcı testlerine hazırlanıyor.

Gözlükler görmeye yardımcı oluyor; peki konuştuğumuz kişiyi duymamıza da yardımcı olabilir mi? California Üniversitesi San Diego (UC San Diego) bünyesindeki bir girişim merkezinde çalışan Aynak, bu soruya yanıt arayan bir gözlük prototipi geliştirdi. Şirket, yapay zekâ destekli işitme teknolojisini günlük gözlük görünümündeki çerçevelere yerleştiriyor.

Baktığınız kişinin sesini öne çıkarmayı hedefliyor

Prototipte çerçeveye yerleştirilmiş mikrofonlar farklı yönlerden gelen sesleri alıyor. Küçük bir görsel algılayıcı ise kullanıcının hangi kişiye baktığını belirlemeye yardımcı oluyor. Şirketin açıklamasına göre sistem, bu bilgileri gözlük üzerinde işleyerek ilgili konuşmacının sesini daha anlaşılır kılmayı ve çevredeki diğer seslerin de fark edilmesini sağlamayı amaçlıyor. Şirket, görsel algılayıcının elde ettiği görüntülerin gözlükten dışarı gönderilmediğini belirtiyor.

Teknik güçlüklerden biri sesin gecikmesi. Kullanıcı hem ortamdan doğrudan gelen sesi hem de cihazın işlediği sesi duyacağı için aradaki küçük bir zaman farkı bile yankı hissi yaratabilir. Bu nedenle görüntü ve ses verilerinin buluta gönderilmeden, gözlük üzerinde çok hızlı işlenmesi hedefleniyor. Kullanıcılar bir telefon uygulaması aracılığıyla ses frekanslarını kendi işitme profillerine göre ayarlayabilecek.

Denemelerde optik mağazalar da yer alacak

Aynak, San Diego çevresindeki katılımcıları prototipleri denemek üzere davet ediyor. Şirket, yaklaşık 35 gözlüğü yerel optik mağazalar aracılığıyla dağıtmayı, ardından Ocak 2027’de ikinci bir dağıtım yapmayı planlıyor. Katılımcıların gözlükleri özellikle gürültülü günlük ortamlarda kullanması ve deneyimlerini bildirmesi bekleniyor.

Bu aşamada söz konusu gözlük, etkinliği kullanıcı testleriyle gösterilmiş ve yaygın satışa çıkmış bir işitme çözümü olarak değerlendirilmemeli. İşitme güçlüğü yaşayan kişilerin uygun değerlendirme ve destek seçenekleri için bir sağlık uzmanına başvurması önemini koruyor.

Ulusal Görme Tarama Programları kapsamında son iki yılda 3 milyondan fazla bebek ve çocuğun tarandığı bildirildi. Aile Sağlığı Merkezlerinde ücretsiz yürütülen program, görme gelişimini etkileyebilecek sorunları erken fark etmeyi amaçlıyor. Çocuğun şikâyet etmemesi ise gözlerinde sorun bulunmadığını göstermiyor.

Sağlık Bakanlığının bebeklikten okul çağına uzanan görme taramaları, çocukların göz sağlığını gündeme taşıdı. Bakanlık verilerini aktaran 9 Ekim 2026 tarihli haberde, son iki yılda 3 milyondan fazla bebek ve çocuğa tarama yapıldığı belirtildi.

Bu sayı, taramadan geçirilen çocuklara ilişkin bir hizmet bilgisidir; görme bozukluğu tanısı konulan çocuk sayısı olarak değerlendirilmemelidir. Programın amacı, henüz fark edilmemiş sorunlar veya riskler için daha ayrıntılı değerlendirmeye ihtiyaç duyan çocukları belirlemektir.

Tarama hangi yaşlarda yapılıyor?

Ulusal program üç döneme odaklanıyor:

Aile hekimleri tarafından Aile Sağlığı Merkezlerinde yapılan taramalarda çocuğun yaşına uygun değerlendirmeler kullanılıyor. Gerekli görülen durumlarda bebek ve çocuklar göz hastalıkları uzmanına yönlendiriliyor.

Harfleri bilmese de görmesi değerlendirilebilir

Küçük bir çocuğun görmesinin değerlendirilmesi için okuma yazma bilmesi gerekmiyor.

Bebeklerde gözlerin görünümü ve kırmızı refle testi değerlendirmenin parçaları arasında yer alıyor. Kırmızı refle testi, göze ışık verilerek oluşan yansımanın kontrol edilmesine dayanıyor; bazı göz sorunları açısından uyarıcı bulgular sağlayabiliyor.

Okul öncesinde göz değerlendirmesine LEA sembol testi de ekleniyor. Bu testte harfler yerine çocuğun tanıyabileceği veya eşleştirebileceği şekiller kullanılıyor. Okul başlangıcındaki taramada da risk faktörleri, gözlerin değerlendirilmesi, kırmızı refle ve görme keskinliği kontrol ediliyor.

Taramanın kapsamı, göz hekiminin yapacağı ayrıntılı muayeneyle aynı değil. Şüpheli bir sonuç, muayeneyle açıklığa kavuşturulması gereken bir durum anlamına geliyor.

Çocuk neden görme sorununu söylemeyebilir?

Çocuklar her zaman bulanık gördüklerini fark edemez veya anlatamaz. Özellikle bir göz daha iyi görüyorsa günlük yaşamlarını o gözün sağladığı görüşle sürdürebilirler. Daha az gören gözün dışarıdan normal görünmesi de ailelerin sorunu fark etmesini zorlaştırabilir.

Bu nedenle “Tahtayı görüyor”, “Televizyonu izliyor” veya “Hiç şikâyet etmiyor” gibi gözlemler, yaşına uygun görme kontrolünün yerini tutmaz.

Göz tembelliği, çocuklukta görmenin normal gelişiminin etkilenmesiyle ortaya çıkar. Şaşılık, düzeltilmemiş kırma kusurları veya görüntünün göze ulaşmasını engelleyen bazı durumlar bu gelişimi bozabilir. Erken fark edilmesi, uygun tedaviye daha erken başlanmasını sağlar.

Sevk edilmek kesin hastalık tanısı değildir

Taramada ileri değerlendirme önerilmesi, çocuğa kesin bir göz hastalığı tanısı konulduğu anlamına gelmez. Göz hekimi muayenesi, sorunun bulunup bulunmadığını ve varsa hangi yaklaşımın gerektiğini belirler.

Aileler için önemli adım, sevk önerisinin ardından muayeneyi tamamlamaktır. Çocuğun iyi gördüğünü söylemesi nedeniyle randevunun ertelenmesi, taramayla başlatılan değerlendirme sürecini yarım bırakabilir.

Gerekli görülürse gözlük reçetesi düzenlenir; göz tembelliği gibi durumlarda başka tedaviler veya takip de gerekebilir. Her çocuk için aynı tedavi uygulanmaz.

Kontrolü beklemeden danışılması gereken durumlar

Çocuğun gözlerini sık sık kısması, kitap veya ekranı çok yakından izlemesi, görmekte zorlandığını söylemesi ya da gözlerinde kayma fark edilmesi durumunda aile hekimi veya göz hekimine danışılmalıdır. Bir sonraki tarama yaşını beklemek gerekmez.

Daha önce tarama yapılmış olması da sonradan ortaya çıkan görme şikâyetlerini önemsiz hale getirmez.

Günlük alışkanlıklar da göz konforunu destekliyor

Uzun süre kesintisiz yakın çalışmayı bölmek, uygun aydınlatma sağlamak ve gün içinde açık havada zaman geçirmek çocukların günlük düzenine dahil edilebilir.

Ekran kullanırken her 20 dakikada bir yaklaşık 6 metre uzağa 20 saniye bakmak, göz yorgunluğunu azaltmaya yardımcı olabilecek basit bir mola alışkanlığıdır. Ancak bu uygulama görme kusurunu tedavi etmez ve tarama ya da muayenenin yerine geçmez.

Aileler, çocuklarının hangi tarama döneminde olduğunu ve kontrolün yapılıp yapılmadığını kayıtlı oldukları aile hekiminden öğrenebilir. Görme sağlığında hedef, yalnızca şikâyet başladığında çözüm aramak değil, çocuğun görme gelişimini zamanında değerlendirmektir.

Okumaya isteksizlik, deftere fazla yaklaşma veya ödev sırasında baş ağrısı, özellikle okula yeni başlayan çocuklarda görme güçlüğüne işaret edebilir. Uzmanlar, tekrarlayan belirtilerin yalnızca ders yapmak istememekle açıklanmaması gerektiğini belirtiyor.

Birinci ve ikinci sınıfta okuma, yazma ve tahtayı takip etme gibi görsel görevler artıyor. Bu dönemde, daha önce fark edilmeyen bir görme sorunu çocuğun okul davranışlarına yansıyabiliyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. İsmail Diri, çocukların bulanık gördüklerini her zaman fark edip ifade edemeyebileceğine dikkat çekiyor.

Hangi işaretler izlenmeli?

Kitabı veya defteri göze çok yaklaştırma, tahtayı görmek için gözleri kısma, başı belirli bir yöne eğerek bakma ve yakın çalışmanın ardından göz yorgunluğu ya da baş ağrısından yakınma, ailelerin ve öğretmenlerin dikkat edebileceği işaretler arasında. Okurken sık sık satır kaybetmek veya ödev sırasında çabuk yorulmak da gözlemlenebilir.

Diri, “Çocuğun okumak istememesi veya ödev sırasında kısa sürede yorulması yalnızca davranışsal nedenlerle değerlendirilmemeli. Özellikle bu duruma gözleri kısarak bakma, yakına fazla yaklaşma, baş ağrısı veya göz yorgunluğu gibi belirtiler eşlik ediyorsa görme fonksiyonlarının da değerlendirilmesi gerekebilir.” diyor.

Miyopi, hipermetropi ve astigmatizma gibi kırma kusurları ile şaşılık, çocuğun görmesini etkileyebilir. Ancak her okuma güçlüğünün nedeni gözler değildir. Belirtiler sürüyor veya günlük yaşamı etkiliyorsa nedenin muayeneyle belirlenmesi; gerektiğinde diğer uzmanlık alanlarının da değerlendirmeye katılması önem taşıyor.

“Gözlük gözü tembelleştirir” düşüncesi doğru değil

Diri, gözlük gereksiniminin çocuğun yaşı, görme düzeyi, göz numarası, iki göz arasındaki fark ve şaşılık gibi etkenler birlikte değerlendirilerek belirlendiğini söylüyor. Gerekli görülen gözlüğün kullanılmasını ertelemek, bazı çocuklarda görme gelişimi açısından sorun yaratabiliyor.

Çocukların güçlü odaklanma yeteneği nedeniyle göz muayenesi yetişkinlerden farklı yöntemler gerektirebiliyor. Hekim, kırma kusurunu doğru değerlendirmek için gerektiğinde göz damlası kullanabiliyor. Gözlük önerildiğinde ise çerçevenin çocuğun yüzüne uygun ve günlük yaşamda rahat kullanılabilir olması da önem taşıyor.

Diri, “Bir çocuk sürekli tahtayı göremediğini söylüyor, deftere fazla yaklaşıyor, gözlerini kısıyor veya yakın çalışmalarda baş ağrısı ve göz yorgunluğundan yakınıyorsa bunu yalnızca ders yapmak istememesiyle açıklamamak gerekir.” sözleriyle aileleri uyarıyor. Ailelerin çocuğun şikâyetlerini ve öğretmenlerin sınıftaki gözlemlerini dikkate alması, olası bir sorunun erken fark edilmesine yardımcı olabilir.

Eski kontak lens kutusu, güncel gözlük ve gün içinde yaşanan kuruluk yakınmaları… Göz hekimiyle paylaşılacak birkaç bilgi, kontak lens değerlendirmesinin kişinin gerçek ihtiyaçlarına göre yapılmasına yardımcı olabilir.

Kontak lens kullanmaya başlamak veya mevcut lensini değiştirmek isteyenler, muayeneye çoğu zaman yalnızca gözlük numarasını bilerek gidiyor. Oysa kontak lens değerlendirmesinde görme düzeyinin yanı sıra göz yüzeyinin durumu, lensin göz üzerindeki uyumu, kullanım alışkanlıkları ve bakım koşulları da önem taşıyor. İlk kez lens kullanacaklar kadar, uzun süredir kullandığı lensten artık rahat edemeyen kişilerin de randevu öncesinde bazı bilgileri hazırlaması yararlı olabilir.

1. Kullandığınız kontak lensin kutusunu ve gözlüğünüzü götürün

Hâlihazırda kontak lens kullanıyorsanız mevcut kutuyu, blister ambalajını veya üzerindeki bilgilerin net göründüğü bir fotoğrafı yanınıza alın. Marka, model, numara, baz eğrisi, çap ve yenileme süresi gibi bilgiler, şimdiye kadar kullandığınız ürünün değerlendirilmesine yardımcı olur.

Güncel gözlüğünüzü ve varsa eski reçetelerinizi de götürün. Gözlük numarası ile kontak lens numarası her zaman aynı olmayabilir; eski bilgiler yeni muayenenin yerini tutmasa da görmenizdeki değişiklikleri konuşmak için başlangıç noktası sağlayabilir.

2. Muayeneden önce lens takıp takmamanız gerektiğini sorun

Randevu öncesinde kontak lens kullanımına ara vermeniz gerekip gerekmediğini muayene olacağınız yere sorun. Bazı lensler korneanın şeklini geçici olarak etkileyebilir. Kullanılan lensin türüne ve yapılacak ölçümlere göre hekim farklı bir hazırlık isteyebilir.

Bu konuda herkese uygulanabilecek tek bir süre yoktur. Özellikle sert veya özel tasarım lens kullananların, internette gördükleri bir süreye göre kendi kendilerine karar vermek yerine muayene olacakları yerin talimatını izlemesi gerekir. Lenssiz gelmeniz istenirse gözlüğünüzü yanınıza almayı unutmayın.

3. Rahatsızlığın ne zaman başladığını not edin

“Lensim artık rahat değil” demek önemli bir başlangıçtır; ancak yakınmanın ayrıntıları da değerlendirmeye yardımcı olur. Örneğin batma günün kaçıncı saatinde başlıyor? Bulanıklık göz kırpınca düzeliyor mu? Lens gözde kayıyor mu? Şikâyet tek gözde mi, iki gözde mi görülüyor? Lens çıkarıldığında azalıyor mu?

Ekran karşısında çalışma, klimalı ortam, spor veya gece araç kullanımı sırasında yaşadığınız güçlükleri de not edebilirsiniz. Bu bilgiler, yalnızca muayene odasındaki net görüşün değil, kontak lensin günlük yaşamdaki kullanımının da konuşulmasını sağlar.

4. Sağlık durumunuzu, ilaçlarınızı ve damlalarınızı belirtin

Göz kuruluğu, alerji, geçmiş göz enfeksiyonları, göz ameliyatları ve kullanılan ilaçlar kontak lens deneyimini etkileyebilir. Düzenli kullandığınız ilaçları, göz damlalarını ve lens solüsyonlarına karşı daha önce yaşadığınız bir hassasiyeti hekiminizle paylaşın.

Diyabet, tiroid hastalığı veya başka bir sağlık sorununuz varsa bunu da belirtin. Bu bilgiler tek başına kontak lens kullanamayacağınız anlamına gelmez; gözünüzün ve ihtiyaçlarınızın birlikte değerlendirilmesine yardımcı olur.

5. Kontak lensi nasıl kullanmak istediğinizi anlatın

Lensleri her gün mü, yalnızca spor yaparken veya özel günlerde mi kullanmayı düşünüyorsunuz? Günün büyük bölümünü ekran karşısında mı geçiriyorsunuz? Temizlik ve saklama gerektiren bir kullanım düzenini sürdürebilecek misiniz?

Bu soruların yanıtları önemlidir. Günlük tek kullanımlık, belirli aralıklarla yenilenen, astigmatizma veya yakın görme ihtiyacına yönelik kontak lens seçenekleri herkes için aynı avantajları sağlamaz. Lens türü ve kullanım düzeni, göz muayenesi ile kişinin günlük alışkanlıkları birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.

6. İlk kez kullanacaksanız eğitim için zaman ayırın

İlk kontak lens randevusu yalnızca numaranın belirlenmesinden ibaret değildir. Lensin takılması ve çıkarılması, ellerin temizliği, kullanım süresi, yeniden kullanılabilen lenslerin bakımı ve hangi durumda lensin çıkarılması gerektiği de öğrenilmelidir.

İlk denemede lensi takıp çıkaramamak olağan bir durum olabilir. Bu nedenle özellikle ilk randevunun hemen sonrasına sıkışık bir program koymamak, uygulamayı öğrenmek ve soruları sormak için zaman bırakmak yararlıdır. Çocuklar ve gençlerde ebeveynin bakım kurallarını ve takip planını anlaması da önem taşır.

7. Deneme lensini günlük yaşamda değerlendirin

Muayene sırasında denenen lensle net görmek, değerlendirme sürecinin yalnızca bir bölümüdür. Deneme lensi verildiyse hekimin belirttiği süre ve koşullara uyun; günün ilerleyen saatlerinde görüşün, rahatlığın ve lensin gözdeki hissinin nasıl değiştiğini gözlemleyin.

Kontrol randevusunda yalnızca iyi gidenleri değil; kuruluk, kayma, batma veya dalgalanan görüş gibi sorunları da anlatın. Uygun kontak lens seçimi bazen ilk denemede tamamlanmayabilir. Amaç, hem görme ihtiyacına hem de göz sağlığına uygun bir kullanım planı oluşturmaktır.

Ağrı veya belirgin kızarıklık varsa rutin randevuyu beklemeyin

Kontak lens kullanırken göz ağrısı, belirgin kızarıklık, ışığa hassasiyet, ani bulanık görme veya akıntı ortaya çıkarsa lens çıkarılmalı ve göz hekimiyle gecikmeden görüşülmelidir. Bu belirtiler yalnızca “lens uyumsuzluğu” olarak değerlendirilmemelidir. cdc.gov

Kısacası: Randevuya mevcut lens bilgilerinizle, gözlüğünüzle ve yakınmalarınıza ilişkin kısa notlarla gitmek faydalıdır. Gözlük reçetesi veya kutu üzerindeki numaralar ise tek başına yeni bir kontak lens seçmek için yeterli değildir. Kontak lensin göz üzerindeki uyumu ve güvenli kullanımı göz hekimi değerlendirmesiyle belirlenmelidir.

Gözlerde yanma, batma ve zaman zaman bulanık görme çoğu kez uzun süre ekran kullanımına bağlanıyor. Oysa göz kuruluğu; gözyaşı üretimindeki azalmadan gözyaşının hızlı buharlaşmasına, göz kapağı bezlerinin işlevinden kullanılan ilaçlara ve bazı sistemik hastalıklara kadar farklı nedenlerle ilişkili olabiliyor.

Gün içinde uzun süre bilgisayar ve telefon ekranına bakmak, klimalı ortamlarda çalışmak ya da kontak lens kullanmak gözlerde yanma ve batma hissini beraberinde getirebiliyor. Ancak göz kuruluğu yalnızca günlük alışkanlıklarla ilişkili olmayabiliyor. Bazı kişilerde gözyaşı üretiminin azalması, bazı kişilerde ise gözyaşının normalden hızlı buharlaşması sonucu ortaya çıkan bu tablo; yaşam koşullarından göz kapağı bezlerinin işlevine, kullanılan ilaçlardan bazı sistemik hastalıklara kadar farklı etkenlerle bağlantılı olabiliyor.

Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ahmet Taşar, göz kuruluğunda tekrarlayan veya uzun süren yakınmaların nedeninin belirlenmesinin önemli olduğunu belirterek konu hakkında bilgi verdi.

Ekran karşısında göz kırpma sıklığı azalıyor

Göz yüzeyinin sağlıklı kalabilmesi için gözyaşı tabakasının yeterli miktarda ve uygun yapıda olması gerekiyor. Göz kırpma hareketi ise gözyaşının göz yüzeyine düzenli biçimde yayılmasını sağlıyor.

Bilgisayar, telefon ve tablet gibi dijital ekranlara uzun süre odaklanıldığında göz kırpma sıklığının azalabildiğini belirten Op. Dr. Ahmet Taşar, “Göz kırpmanın azalması, gözyaşı tabakasının göz yüzeyinde yeterince yenilenememesine ve buharlaşmanın artmasına neden olabilir. Özellikle uzun süre kesintisiz ekran kullanan kişilerde günün ilerleyen saatlerinde yanma, batma, göz yorgunluğu ve zaman zaman bulanık görme gibi yakınmalar ortaya çıkabilir” dedi.

Klima ve fanın doğrudan yüze üflemesi, düşük nem oranına sahip kapalı ortamlar, hava kirliliği ve kuru hava da gözyaşının buharlaşmasını artırarak yakınmaları belirginleştirebiliyor.

Göz kuruluğu bazen sulanmaya da neden olabilir

Göz kuruluğunda en sık görülen yakınmalar arasında yanma, batma, kum veya yabancı cisim hissi, kızarıklık, göz yorgunluğu ve görmede zaman zaman dalgalanma bulunuyor. Ancak hastaların şaşırdığı belirtilerden biri de gözlerde sulanma olabiliyor.

Kuruluk ile sulanmanın birbiriyle çelişen durumlar olmadığını ifade eden Op. Dr. Ahmet Taşar, “Göz yüzeyi yeterince nemlenmediğinde oluşan tahriş, refleks gözyaşı üretimini tetikleyebilir. Bu nedenle kuru göz sorunu yaşayan bir kişinin gözlerinde beklenenin aksine sulanma görülebilir. Tekrarlayan sulanmanın farklı nedenleri de olabileceği için değerlendirmede yalnızca bu belirti üzerinden hareket edilmemelidir” ifadelerini kullandı.

Göz kuruluğunun altında başka bir sağlık sorunu olabilir

Göz kuruluğu bazı kişilerde çevresel koşullar veya günlük alışkanlıklarla ilişkiliyken bazı durumlarda genel sağlık durumuyla bağlantılı olabilir. Sjögren sendromu başta olmak üzere bazı romatizmal ve otoimmün hastalıklar, tiroid hastalıkları ve diyabet gözyaşı üretimini veya göz yüzeyinin yapısını etkileyebiliyor. Bazı ilaçlar da kuruluk yakınmalarına katkıda bulunabiliyor. Yaşla birlikte meydana gelen değişiklikler ve menopoz dönemindeki hormonal değişimler de kuru göz yakınmalarında rol oynayabiliyor.

Bu nedenle uzun süren, sık tekrarlayan veya başka belirtilerin eşlik ettiği göz kuruluğunun nedeninin araştırılması önem taşıyor. Göz bulguları tek başına herhangi bir sistemik hastalığın tanısını koydurmasa da gerekli görülen durumlarda kişinin farklı branşlar tarafından değerlendirilmesine ihtiyaç duyulabilir.

Makyaj ve kirpik uygulamaları göz kapağı kenarını etkileyebilir

Gözyaşı yalnızca sudan oluşmuyor. Göz kapaklarında bulunan meibomian bezleri, gözyaşının yağ tabakasının oluşmasına katkıda bulunarak gözyaşının hızlı buharlaşmasını önlemeye yardımcı oluyor. Bu bezlerin işlevinin bozulması, buharlaşmaya bağlı kuru gözün önemli nedenlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Göz çevresinde kullanılan kozmetik ürünlerin ve kirpik uygulamalarının da dikkatli kullanılması gerektiğini belirten Op. Dr. Ahmet Taşar, “Göz makyajı ürünleri, takma kirpikler, kirpik lifting uygulamaları veya bazı kirpik serumları hassas kişilerde göz kapağı kenarında irritasyon ya da alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Ürünlerin göz kapağı kenarına uygulanması veya yeterince temizlenmemesi meibomian bezlerinin işlevini de olumsuz etkileyebilir. Göz kapağı ve kirpik dibi hijyenine dikkat edilmesi önemlidir” dedi.

Kontak lens kullanırken kuruluk belirtileri önemsenmeli

Kontak lensler gözyaşı tabakasıyla doğrudan etkileşim içinde olduğu için bazı kişilerde mevcut kuruluk yakınmalarını artırabiliyor. Kontak lens kullanırken yanma, batma, kızarıklık veya görmede dalgalanma yaşayan kişilerin kullanım alışkanlıklarının ve göz yüzeyinin değerlendirilmesi gerekebiliyor.

Kontak lens materyali, kullanım süresi ve bakım koşullarının kişiye uygun olması gerektiğini vurgulayan Op. Dr. Ahmet Taşar, kuru göz sorunu bulunan kişilerde kontak lens kullanımına ilişkin kararın göz muayenesi sonrasında verilmesinin uygun olduğunu belirtti.

Kontak lens kullanımı sırasında belirgin ağrı, yoğun kızarıklık, ışığa hassasiyet veya ani görme bulanıklığı ortaya çıkarsa lens çıkarılmalı ve göz hekimine başvurulmalıdır.

Kuru gözün tipini belirlemek tedavi planını değiştirebilir

Kuru göz her hastada aynı mekanizmayla ortaya çıkmadığı için değerlendirme süreci de kişiye göre farklılık gösterebiliyor. Standart göz muayenesinin yanı sıra gerekli durumlarda gözyaşı miktarını değerlendiren Schirmer testi, gözyaşı tabakasının ne kadar süre stabil kaldığını gösteren gözyaşı kırılma zamanı ölçümü, göz yüzeyini değerlendirmeye yardımcı olan boyama yöntemleri ve meibomian bezlerinin incelenmesi gibi yöntemlerden yararlanılabiliyor.

Tedavinin göz kuruluğunun nedenine ve tipine göre planlandığını aktaran Op. Dr. Ahmet Taşar, “Bazı hastalarda gözyaşı miktarının yetersizliği ön plandayken bazı hastalarda temel sorun gözyaşının hızlı buharlaşmasıdır. Bu ayrım tedavi yaklaşımının belirlenmesinde önemlidir” dedi.

20-20-20 kuralı ekran kullanımında basit bir hatırlatıcı

Günlük yaşamda alınabilecek bazı önlemler göz kuruluğu yakınmalarının azaltılmasına yardımcı olabiliyor. Özellikle ekran kullanan kişilerin düzenli aralıklarla gözlerini dinlendirmesi önem taşıyor.

Bu amaçla 20-20-20 kuralı bir hatırlatıcı olarak kullanılabilir: Yaklaşık her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzaktaki bir noktaya bakmak. Bu arada bilinçli olarak göz kırpmak da gözyaşının göz yüzeyine yayılmasına yardımcı olabilir. Düzenli ekran molaları, ekran kullanımına bağlı göz yorgunluğunu azaltmaya katkı sağlayabilir; ancak uzun süren göz kuruluğunda nedenin araştırılmasının yerini tutmaz.

Klima ve fanın doğrudan göze yönelmemesi, ortamın aşırı kuru olmaması, yeterli sıvı tüketilmesi, dengeli beslenme ve göz kapağı hijyenine dikkat edilmesi de günlük yaşamda alınabilecek önlemler arasında bulunuyor. Omega-3 veya vitamin gibi takviyelerin ise herkes için rutin bir kuru göz tedavisi olarak değerlendirilmemesi, kişinin gereksinimine ve hekim önerisine göre kullanılması gerekiyor.

Göz kuruluğunun zaman zaman basit bir rahatsızlık gibi algılanabildiğini belirten Op. Dr. Ahmet Taşar, “Uzun süren veya giderek artan kuruluk yakınmalarında temel nedenin belirlenmesi önemlidir. Belirgin ağrı, ışığa hassasiyet, yoğun kızarıklık veya görmede azalma gibi bulguların eşlik ettiği durumlarda göz hekimi değerlendirmesi geciktirilmemelidir” ifadelerini kullandı.

EssilorLuxotticae hakkında yürütülen soruşturma, şirketin sunduğu taahhütlerle sonuçlandı. Düzenlemeler; Atasun’a uygulanan tedarik indirimlerini, cam kesme makinesi paketlerindeki alım koşullarını ve bağımsız optik mağazalarının verilerinin korunmasını kapsıyor.

Ray-Ban, Oakley, Persol ve Vogue Eyewear gibi markaları bünyesinde bulunduran EssilorLuxottica hakkında yürütülen rekabet soruşturması taahhütlerle tamamlandı. Açıklanan düzenlemeler, şirketin bağımsız optik mağazalarıyla ticari ilişkileri ve Atasun’a sunduğu koşullar açısından değişiklikler getiriyor.

Atasun’a farklı indirim ve kampanya sunulmayacak

EssilorLuxottica, üç yıl boyunca markalı güneş gözlüğü ve optik çerçevelerin satışında Atasun’a diğer optisyenlerden farklı indirim ve kampanyalar uygulamayacak. Bu taahhüt, şirketin perakende iştiraki ile bağımsız optik mağazaları arasındaki tedarik koşullarına ilişkin rekabet endişelerini gidermeyi amaçlıyor.

Makine paketlerinde cam alım taahhüdüne 18 ay sınırı

Cam kesme makineleriyle birlikte sunulan paketlerde, optik mağazalarının cam satın alma taahhüdü en fazla 18 ay olacak.

Ayrıca mağazaların yalnızca EssilorLuxottica’dan ürün almak zorunda olmadığı sözleşmelerde açıkça belirtilecek. Böylece bu paketlerden yararlanan optisyenlik müesseselerinin başka tedarikçilerden ürün alabilmesi sözleşmede güvence altına alınacak.

Mağazaların verileri Atasun ile paylaşılmayacak

Taahhütlerin bir diğer başlığı, bağımsız optik mağazalarının ticari verilerinin korunması. EssilorLuxottica’nın cam kesme makineleri aracılığıyla topladığı, Atasun’un rakibi olan optik mağazalarına ait veriler Atasun ile paylaşılmayacak.

Yeni sözleşmelerde kontak lens alımına bağlı indirim uygulamasına da yer verilmeyecek. Açıklanan taahhütler, ilgili düzenlemeye göre iki ve üç yıllık sürelerle uygulanacak.

Soruşturmanın odağında tedarik uygulamaları vardı

Rekabet Kurumunun 20 Ocak 2026 tarihli duyurusunda, EssilorLuxottica’nın gözlük camlarının ve kontak lenslerin toptan satışı ile optik makine, teçhizat ve sarf malzemelerinin üretimi ve dağıtımı pazarlarındaki uygulamaları incelemeye alınmıştı. Soruşturma, bu uygulamaların mağazaları fiilen tek tedarikçiyle çalışmaya yönlendirip yönlendirmediğine ilişkin şüphe üzerine açılmıştı. (rekabet.gov.tr)

Gözlük camı üretiminde üç boyutlu baskı ve doğrudan üretim yöntemleri üzerine yürütülen çalışmalar, yeni bir ticari uygulamayla gündemde. İspanyol optik teknoloji şirketi IOT’nin Light-Form teknolojisiyle üretilen progresif camların, 6 Ekim 2026 itibarıyla İspanya’da VisionLab üzerinden tüketiciyle buluştuğu bildirildi.

Optik Gazete’de daha önce yayımladığımız “Oftalmik Cam Üretiminde Yeni Dönem Mi?” başlıklı haberde, doğrudan üretim yöntemlerinin gelecekteki olası etkilerini ele almıştık. Bu kez haberin odağında, aynı alandaki farklı bir teknolojinin satışa sunulan progresif camlarda kullanılması bulunuyor.

Camın optik biçimi ışıkla oluşturuluyor

Light-Form, ışığa duyarlı bir malzemenin kontrollü biçimde polimerleşmesine dayanıyor. IOT’nin açıklamasına göre yöntem, camın üç boyutlu optik biçimini katman katman biriktirmeden, ışıkla oluşturuyor.

Şirket, bu biçimlendirme aşamasının saniyeler içinde gerçekleşebildiğini belirtiyor. Ancak bu süreyi, tamamlanmış bir gözlüğün kullanıcıya teslim süresi olarak değerlendirmemek gerekiyor. Resmî üretim akışında biçimlendirmeyi yüzey sertleştirme ve camın optik özelliklerinin ölçülmesi gibi aşamalar izliyor.

Yeni üretim yöntemi ticari kullanımda

IOT, Light-Form ile kişiye özel cam üretimine ayrılan ilk laboratuvarının Madrid’de bulunduğunu açıklıyor. VisionLab ise iş birliğinin tüketiciye sunum tarafını üstleniyor.

Bu gelişmenin sektör açısından önemi, yeni üretim yaklaşımının satışa sunulan bir üründe karşılık bulması. Teknolojinin üretim kapasitesi, farklı reçetelerde uygulanabilirliği ve uzun dönem kullanım sonuçları ise yaygınlaşma sürecinde izlenecek başlıklar arasında yer alıyor.

IOT, yöntemin kaynak tüketimini ve üretim atığını azaltmayı hedeflediğini de belirtiyor. Bu açıklamalar üreticinin değerlendirmesine dayanıyor; geleneksel yöntemlerle bağımsız karşılaştırmalar, avantajların kapsamını daha açık ortaya koyacaktır.

Kullanıcı açısından ne değişiyor?

Yeni yöntem, progresif camın üretim biçimine ilişkin bir yenilik sunuyor. Kullanıcı için uygun cam tasarımının belirlenmesi, çerçeve seçimi, kişiye özel ölçümler ve doğru montaj önemini koruyor.

İspanya’da başlayan uygulama, doğrudan üretim teknolojilerinin sektördeki ilerleyişine somut bir örnek oluşturuyor. Türkiye’de satışa ilişkin bir duyuru ise incelenen kaynaklarda yer almıyor.

İnternetten Kontak Lens Satışı Yasal değildir! Korsan lens alarak, göz sağlığınızı tehlikeye atmayın.

Dünyada 39 milyon insan görme engelli ve bunun büyük çoğunluğu engellenebilen ve tedavi edilebilen hastalıklar sonucu. Peki çok uzak bölgelerde yaşayan ve hacimli göz cihazlarının erişemeyeceği insanları nasıl teşhis ve tedavi edeceğiz? Andrew Bastawrous akıllı telefonlar ve ucuz donanımla bunu nasıl çözdüğünü anlatıyor.