Türkiye'de Gözlükçülük Tarihi ve Optisyenlik Eğitimi


Av. Suat Şimşek

Av. Suat Şimşek

Okunma 21 Mayıs 2014, 05:00

 

Gözlük, gözleri dış etkilere karşı koruyan veya görme problemlerini çözen bir tedavi aracı olarak kullanım oranlarına göre toplumların gelişmişlik düzeylerini de ortaya koyan bir görme aracıdır. Sağlık nedenleriyle kullanımının yanı sıra, estetik kaygı ile kullanımı da son zamanlarda oldukça yaygınlaşmış olduğundan ticari hayatta sektör içi hacim, ithalat ve ihracat rejimleri, yurt içi ve yurt dışı rekabet ve pazar faaliyet açısından oldukça önemlidir.


Cumhuriyet öncesi dönemde mevzuat tam oluşmadığından gözlükçülük faaliyetleri kanunsuz olarak yürütülmekteydi ve saatçilik, eczacılık, kuyumculuk gibi mesleklerle birlikte icra edilen bir yan uğraş durumundaydı.


30.12.1940 tarih ve 3953 sayılı "Fenni Gözlükçülük Hakkında Kanun" gözlükçülük mesleği ile ilgili ilk yasal düzenlemedir. Bu düzenleme ile gözlükçülük yasal bir meslek kimliği kazanmış, gözlükçü ve gözlükçülüğün tanımı yapılmış, mesleğin icra şekli ve meslekle ilgili yasaklar belirlenmiştir. Gözlükçülüğün yalnızca ruhsatnameli kişilerce yapılabileceği bu kanunla hüküm altına alınmış ve ruhsatname verilme şartları Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmiştir.


YÖK tarafından alınan üniversitelerde ön lisans seviyesinde "Optisyenlik Programı" açma kararı ile ilk Optisyenlik Programı 1992 yılında eğitime başlamıştır. İlk yasal düzenlemenin ardından yaklaşık 50 yıl geçtikten sonra optisyenlik eğitimi ile ilgili çalışma ve planlamalar yapılması; o dönemlerde göz sağlığı, optik sektörü ve ticari hayatta bu sektöre verilen önemin yeterli düzeyde olmadığını göstermektedir.


22.06.2004 tarihinde kabul edilen 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun ve bu kanuna bağlı yönetmelik meslek sahiplerine kurs ve sınav ile ruhsat kazandırma yerine, üniversite eğitimi temelli nitelik kazandırmış; bu kanunla gözlükçülere çağdaş ve teknik bir eğitim alma imkânı verilmiştir.


5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun m.4'e göre optisyenlerin eğitim şartları şöyledir:

 

1. Optisyenlik alanında en az ön lisans seviyesinde (2 yıl) mesleki eğitim ve öğretim veren yüksek okul mezunu olmak gerekir.

 

2. Yurt dışındaki eğitim ve öğretim kurumlarından alınmış diplomalara dayanılarak optisyen unvanını alabilmek ve bu mesleği icra edebilmek için, yurt dışında görülen eğitimin ülkedeki meslekî eğitime denk olduğunun yetkili makamlarca kabul edilmiş olması şarttır.


Göz hastalıkları uzmanı tabiplerin de optisyenlik mesleği icra etme hak ve yetkileri mevcuttur. Ancak bunlar optisyenlik mesleğini icra ettikleri sürece, tabiplik yapamazlar.


Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar, en az lise mezunu olup asgarî dört yıl süreyle Bakanlıkça ruhsatlı optisyenlik müessesesinde optisyenlik mesleğiyle ilgili olarak çalıştığını, sosyal güvenlik kuruluşlarından alacakları prim dökümleriyle belgelendirenlerden, bir defaya mahsus olarak açılacak altı aylık kurs ve bu kursun sonunda yapılacak sınavda başarılı olanların da gözlükçülük yapabilme hakları mevcuttur.


Gerekli eğitim şartlarını yerine getirmiş ve unvanını hak etmiş her optisyen, müessesesinde bir mesul müdür bulundurmak şartıyla; koruyucu gözlük, güneş gözlüğü, göz hastalıkları uzmanı tabipler tarafından verilen reçetelerde yazılı numaralı gözlük camları, her türlü lens, optik görme gereci ve gözlük çerçevesi satabilirler.
Türkiye'de gözlük ve optik ürün üretiminde geniş bir istihdam olanağı mevcut değildir, üretim dışında ileriye dönük bir insan gücü planlaması yapılmamıştır. Günümüzde optisyenliğe kanunlarında yer vermeyen gelişmiş bir ülke yok denecek kadar azdır. Mevzuatı, AB mevzuatı ile uyumlaştırılmış ve gelişmekte olan birçok ülkede Türkiye'de gerçekleştirilenden çok daha ileri düzeyde eleman yetiştirilmesi ve istihdam edilmesine gayret edilmektedir. Umudumuz, ülkemiz optik sektörünün de yılmadan işi gerçekten ehline bırakabilmesi bakımından çaba sarfetmesidir.

 

Av.Suat ŞİMŞEK



Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Tugba - 8 ay önce
Maleseff okumanz şart
Avatar
ÜMRAN - 8 ay önce
Merhaba optik mağaza açmak istiyorum optisyen olma şartı var mı ne yapmalıyım kursa gitmem yeterli mi? n kadar sürede ve nerelerde kurs veriliyor?teşekkür ederim